EBRU APALAK

Serap Demirkıran, 31 Mart yerel seçimlerinde Ankara’nın Etimesgut ilçesinde bulunan Altay Mahallesi Muhtarlığı’na aday oldu ve seçildi. Böylece Demirkıran, Altay Mahallesi’nin uzun yıllar sonra seçilen ikinci kadın muhtarı oldu. 

Kırklareli Lüleburgaz’da 1964 yılında doğan Serap Demirkıran, Ankara Üniversitesi Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bölümü mezunu. Demirkıran, Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Kreş ve Gündüz Bakımevi’nde 14 yıl psikolog olarak çalıştı. Kurumun Basın ve Halkla İlişkiler Birimi’nde Halkla İlişkiler ve Organizasyon Sorumlusu Müdür Yardımcısı görevinden 2017 yılında emekli oldu.  Daha sonra Türkiye Lokantacılar, Kebapçılar, Pastacılar ve Tatlıcılar Federasyonu’nda genel sekreterlik yaptı.

8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü yaklaşırken Serap Demirkıran ile bir söyleşi yaptık.

Başkent Ankara’da 124 muhtar Ankara halkına hizmet veriyor. Ankara’nın en kalabalık ilçelerinden Etimesgut’ta 36 mahalle var. Bu mahallelerden yalnızca 15’inin muhtarı kadın.

Türkiye genelinde 30 bin 5 mahalle, 18 bin 152 köy olmak üzere toplam 50 bin 157 muhtar bulunuyor. Buna göre Türkiye’de kadın muhtarların sayısı genel muhtarların sayısının yüzde 2.14’ünü oluşturuyor. Başka bir deyişle ortalama her 50 muhtardan yalnızca 1’i kadın muhtarlardan oluşuyor. Son yerel seçimlerin ardından 2023 tarihine kadar görev yapacak kadın muhtarların sayısı ise: 171.

Türkiye’deki 50 bin 157 muhtarın sadece 1071’i kadın. Bu rakam, 2014 yerel seçimlerine göre yüzde 58,9’luk bir artış gösterse de; tüm muhtarların sayısının yüzde 2,14’üne denk geliyor.

Türkiye’de kadınlar 1933 yılından beri ihtiyar heyetlerine ve muhtarlığa aday olabiliyor.

Muhtar seçildiğiniz tarihten bugüne kadar Altay mahallesi için neler yaptınız?

Muhtarlığın nasıl bir şey olduğunu bilmiyordum. Devlette 30 sene çalıştım ama muhtar ne yapar o konuda bir bilgim yoktu. Benim bu bir senem öğrenme, araştırma neyi, nereden talep edeceğim, kime nasıl ulaşacağım bununla geçti biraz. Nereye, nasıl, nereden, ne talep edeceğim? Bunu bulmakla geçti. Üç hedefim vardı:

Mahalleyi üçlü bir sacayağı olarak düşünüyorum. Sacayağının bir ayağını sosyal ve kültürel faaliyetler, bir ayağını yardım faaliyetleri, diğer bir ayağını da mahallenin eksikleri; parkları, yolları, asfaltları, ışıkları olarak düşündüm. Bu sacayağının üçüne de aynı oranda yer vermeye çalıştım. Sosyal ve kültürel faaliyetlerde de yardımlarda da bulundum. Mahallenin her türlü park, bahçe, ışık, aydınlatma sorunlarına da el atmaya çalıştım. 

"Eski muhtarı kimse göremiyordu."

Muhtar olduğunuzda Altay mahallesinin en önemli sorunu neydi ve bu sorunu çözmek için ne yaptınız?

Muhtar seçilmeden önce bir duyum aldım: Eski muhtarı kimse göremiyordu, muhtarı kimse yerinde bulamıyordu. Muhtar yerinde oturmuyordu. İnsanlar burada yerinde oturan bir muhtar görmek istiyordu. Karşılaştığım en büyük sorun buydu. Tek bir vaatte bulundum: Geldiğinizde beni göreceksiniz. Seçim broşürüme “Muhtarlıkta bizzat ben çalışacağım” yazmıştım. Dolayısıyla en büyük sorun buydu. Bu vaadimi gerçekleştirdim. Sabah 9.30, akşam 5.30 buradayım. Bazen saat 19.00’a kadar bile buradayım. İnsanlar geldiklerinde bir muhatap, muhtar görüyorlar.

Mahallede pek çok sosyal ve kültürel etkinlik düzenlediniz. Bu etkinliklerden kısaca söz eder misiniz?

Şöyle bir plan yaptım kendime: Ayda bir mahallemi tiyatro ve sinemaya götürmek, çeşitli konularda konunun uzmanlarına seminer verdirmek, geziye götürmek. Bu gezilerin bir kısmı ücretli. Belediyeden ücretsiz araç temin ediyorum. Gezilerin bir kısmı ücretli. Turlarla anlaşıyorum.

Bu etkinliklere mahallelinin katılımı nasıldı?

Mahallelinin çok büyük bir ilgisi, desteği var. Mesela bir tiyatrodan dönerken hemen arabanın içinde “Bundan sonra hangi oyuna gideceğiz? Muhtar hanım, bundan sonra hangi gezi var?” Seminerlerde de keza öyle. “Bundan sonra hangi konuda seminer vereceksiniz?” diye soruyorlar. Yani talep çok. Katılım gayet iyi, başarılı ve coşkulu.

Bundan sonra ne gibi etkinlikler düzenleyeceksiniz?

Bu tür etkinlikler devam edecek değişik etkinlik ve programlarla. Mesela şimdi anket düzenlemek, mahalleye anket göndermek istiyorum. Hangi konuda ne istiyorlar, mahalleden gelen talep doğrultusunda. Mahalleliden aldığım geri bildirimler doğrultusunda programımı ayarlayacağım.

Bu mahallenin ilk kadın muhtarısınız. Muhtar olmaya nasıl karar verdiniz?

Sosyal ilişkilerim çok iyi. Tam o sırada işsiz kaldım. Bir konfederasyonda genel sekreter olarak çalışıyordum. Kasım ayında ekonomik kriz nedeniyle ekonomik kriz nedeniyle işten çıkarıldım. “Allahım ben yapacağım?” derken o sırada yerel seçim çalışmaları başlamıştı basından duymuştum. “Muhtarlığa adaylığımı koysam ne olur?” diye düşündüm. Kızım yanımdaydı, ona danıştım. “Anne çok iyi olur. Üç ay oyalanırsın. Olursa olur, olmazsa da yazı getirmiş olursun” dedi. Macera böyle başladı.

Türkiye’de siyasete katılan kadınların oranı düşük. Yerel yönetimde görev alan bir kadın olarak görevinizi yaparken herhangi bir konuda bir sorun yaşadınız mı?

Pozitif ayrımcılıksa bu bir miktar bunu yaşadım. Ama kadınların yerelden siyasetin içine aktif olarak katılması lazım. Çünkü kadının elinin değdiği yerde başka bir farlılık oluyor. Kadınların siyaset içinde olmasını istiyorum, kadınları destekliyorum. O sıkıntıyı da bir miktar yaşadım.

Muhtarlıktan sonra siyasete ilişkin geleceğe dönük bir planınız var mı?

Uzun vadede öyle bir planım yok. En uzun vadeli planım bu beş seneyi başarılı bir şekilde tamamlamak. Çünkü beş yıl uzun bir süre. Sonrasında ne olur ne biter, zaman ne gösteri, durum ne olur. Şimdiki hedefim yaptığım bu işi en iyi şekilde tamamlamak. Bundan sonrasını çok düşünmüyorum.

Demirkıran: Yönetimde kadınlar çoğunlukta olmalı

Siyasette etkin rol almak isteyen kadınlara bir öneriniz var mı?

Kendilerine güveniyorlarsa siyasetin içinde kadınlar yer almalı. Alsınlar da yani. Yönetimde çoğunluğun kadınlardan oluşmasını isterim.

8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü yaklaşıyor. Sizden bir 8 Mart mesajı alarak söyleşimizi bitirelim.

Kadınlar umudun, yaşamın ve özgürlüğün özüdür. Kadınlarımızın özgür olabildiği, kadına saygının olduğu güzel günlere... Kadınlar Günümüz kutlu olsun!