BOZKURT: “HER ZAMAN UMUT DOLU OLUN, HİÇBİR ZAMAN PES ETMEYİN”

Öncelikle sizi biraz tanıyalım. Berna Bozkurt kimdir?

Ben Sosyolog Berna Bozkurt. Lisans eğitimimi tamamladıktan sonra ilgi alanım çocuklar olduğu için ve onlarla bir arada olmak bana çok keyif verdiği için çocuklara yönelik gelişim testleri, oyun terapisi eğitimleri aldım. Daha sonra Aile Danışmanlığı eğitimimi tamamladım. Yaşam, aile, öğrenci koçluğu da yapmaktayım. Bireysel danışmanlığa geçmeden önce İzmir’de özel bir anaokulunda uzun yıllar idarecilik görevinde bulundum. Şu anda da yüzyüze ve online olarak danışanlarım ve öğrencilerim bulunmakta.Yaptığım işi hayat tarzım olarak görüyorum diyebilirim.

Aile danışmanlığı alanında oldukça etkin bir isimsiniz. Aile danışmanlığını sizden dinlemek isteriz.

Aile Danışmanlığı, aileyi oluşturan bireylerin birbirleriyle olan ilişkilerinde yaşadıkları sorunlar, sorun çözme, evlilik, ayrılık ve boşanma sırasında çocuklarla ve aile ile ilgili bireysel ya da bireyler arasındaki sorunların üstesinden gelinmesine yardımcı olan bir danışmanlık hizmetidir. Aile danışmanlığı hizmetinin kapsamını; öncelikli olarak eşler arasında ya da yakın ve geniş aile çevresindeki diğer bireylerle yaşanan ilişkilere dayalı sorunlar, ailenin yaşam dönemlerine uygun yeni yaşam düzenlemeleri ve çocukların bakımı gibi konular oluşturmaktadır. Ayrıca, ailenin, sağlık, ekonomi, beslenme gibi yaşam kalitesinin etkileyen diğer tüm yaşamsal konular da bu kapsamaktadır.     

Aile danışmanlığının yanı sıra çocuk gelişimindeki uzmanlığınızla tanıyoruz sizi. Çocuk gelişimine katkısı olan "Bigbox"  soru kartlarından bahseder misiniz? Çocuklar için faydaları nelerdir?

Bigbox soru kartları; uzun süre üzerinde çalıştığım, çocukların zeka gelişimine katkı sağlayacak 8 zeka türüne göre hazırlanmış, 60 adet soru kartıdır. Çocukların iletişim becerilerini arttırır ve zeka gelişiminde büyük katkı sağlar. Ayrıca ailenin eğlenceli zaman geçirmesi için çok güzel bir etkinliktir.

Çocuk gelişim alanında yaptığınız diğer bir çalışma olan Evde Destek Programı'ndan bahsedelim. Çalışmanın içeriğinde neler var? Sürecin detaylarını dinlemek isteriz.

Pandemi sürecinde çocukların okul derslerine ve gelişimlerine katkı sağlamak için hazırlanmış bir programdır. Öncelikle çocuğa özel gelişim testleri yapılır daha sonra program hazırlanmaktadır. Yani program çocuğa özeldir.

Son zamanlarda adına sıkça rastladığımız Oyun Terapisini anlatır mısınız? Çocuklar hangi durumlarda Oyun Terapisi almalıdır? Uzman görüşlerinizi almak isteriz.   

Oyun ve oyuncaklar aracılığıyla çocukların ihtiyaçlarını ifade etmelerine yoğunlaşan özel işleve oyun terapisi denir. Oyun terapistleri, çocuklar için güvenli bir ortam yaratmak üzere eğitim alırlar ve böylece çocukları istedikleri gibi oynamaya cesaretlendirirler. Terapi sırasında, duygusal problemleri ifade etmelerine yardımcı olan çeşitli oyuncaklar kullanılır ve çocukların hayal güçleri esas alınır.

Çocuklar, duygularını anlamlandırmada ya da konuşmada yetişkinlerden farklıdır. Bu yüzden yetişkinlerle yapılan terapi şekli çocuklara uymaz. Çocuğun alışkın olduğu oyun ortamı, çocuk yaşadıklarını ve duygularını ifade etmeyi kolaylaştırır. Davranışlarını etkileyen: kızgınlıklarını, korkularını, üzüntülerini, hayal kırıklıklarını anlayabilmek oyunlar sayesinde mümkündür.

Çocukların yetiştirilmesinde ebeveynlere tavsiyelerinizi almak isteriz. Örneğin ebeveynlerde sıkça rastladığınız problem nedir?

Sağlıklı, başarılı ve mutlu çocuklar yetiştirmek her anne - babanın hayalidir. Ancak birçok ebeveyn yaptıkları fedakarlıklara rağmen çocukları ile ilişkilerinde istedikleri başarıyı yakalayamazlar. Bu başarısızlık motivasyonlarının düşmesine ve kendilerini yetersiz hissetmelerine neden olur.

Çocuklarınız ile aranızdaki iletişimi güçlendirmek çok da zor değil. Sorun çözme becerilerinizi geliştirmek için edineceğiniz pedagojik bilgiler “yeterince iyi” ebeveyn olma konusunda size yol gösterebilir.

Ebeveynlerin birçok problemleri olduğu gibi en sık rastladığımız problem iletişim sıkıntısıdır. Öncelikle temelde bu problemi halletmemiz gerekir.

Çocukların gelişiminde onlara söylenmesi ve kesinlikle söylenmemesi gerekenler nelerdir?

Aslında çocuk eğitiminin temelinde oluşan sorunların başında tamamen bu gelmektedir. Nasıl mı ? Çocukları yanlış kelimelerle yönlendirebiliyoruz. Örnek verecek olursak “seninle gurur duyuyorum”

Çocuğunuza yalnızca bir teşvik ifadesi vermemelisiniz. Siz bu cümleyi kurduktan sonra çocuk artık sizin gururundan sorumlu hissediyor. “Nasıl davranıp beni gururlandırıyor? Benim gibi olmak için”. Bunun yerine "Bu senin için çok iyi" cümlesini kullanmayı deneyin. Başka bir kelimeye de örnek verecek olursak: “Bunu yaptığın için 1 saat cezalısın”

Bir çocuğun eylemleri için onlara asla ceza vermeyin. Ceza yetişkinler için bile bir çözüm değildir. Faydası olsaydı hapishaneler ağzına kadar dolu olmazlardı. Ayrıca çocukların cezai sorumlulukları olmadığını hatırlatmakda fayda var mı? Bilemiyorum.

Eğer yanlış birşeyler varsa onu hemen halledin. Çocukların hafısası zaten anlık geri bildirim almadıkları zaman hatalı olduğunuz şeyi hatırlayacak kadar iyi değildir.

Buna benzer o kadar olumluyu olumsuza çevireceğimiz kelime var ki buraya sığdırmamız mümkün değil. Ailelerin daha dikkatli ve daha kontrollü davranmasıyla olumsuz kelimeler olumluya dönüşecektir.

Pandemi döneminin aileler üzerinde ne gibi etkileri oldu? Bu etkilere sunduğunuz tavsiye ve önerileriniz nelerdir?

Covid-19 salgını dünyanın dört bir yanındaki insanları etkilemeye devam ederken, elbette aile içi iletişimi de ciddi şekilde etkilemiş oldu. Pandemiden önce ebeveynlerin ayrı, çocukların ayrı bir düzeni varken, uzun zaman evde birlikte olmak zorunda kalan aileler ve çocuklar, bu süreçten oldukça olumsuz yönde etkilenmiş oldular.

Önerilerim şu şekilde ;

Bu süreçte özellikle ailece güzel vakit geçirmeniz yararlı olacaktır.“Aile üyeleriyle birlikte mutfakta bir iş bölümü yapmak, yemek hazırlamak, ev içinde beraberce çeşitli oyunlar oynamak, birlikte eğlenceli bir film izlemek ya da sohbet etmek gibi etkinlikler sayesinde aidiyet ve güven duygusu pekiştirilebilir. Bu süreçte çocuklarla ilgilenmek iyi ve anlamlı olacaktır. Çocuklar dinlenmeli ve soru sormalarına izin verilmeli. Çocukların sorularına yaşlarına uygun şekilde anlayabilecekleri cevaplar verilmeli. Onları kaygılandırmamaya özen göstererek kendi duygu ve düşüncelerimizi paylaşmalıyız”

Bunların yanında birçok alanda koçluk hizmeti veriyorsunuz. Koçluk hizmetinizde süreç nasıl işliyor? Detayları almak isteriz.

Aile, yaşam ve öğrenci koçluğu yapmaktayım. Koçluk, danışanın kişisel hedeflerini gerçekleştirmesi yolunda birebir, yakın ve ortak çalışma yürütme sürecidir. Bu kişisel hedefler, özgüven geliştirme, kilo verme, sağlıklı yaşam, kariyerinizde daha iyi bir noktaya gelme, iletişim becerilerinizi geliştirme veya çevrenizle daha iyi ilişkiler kurmak gibi pek çok kişisel hedefi içerebilir.

Yaşam Koçu Ne Yapar?

Profesyonel bir yaşam koçu, hedeflerinizi gerçekleştirme yolunda rehberiniz ve yol arkadaşınızdır. Doğru ve ulaşılabilir hedefler belirlemenizi, hedefe giderken yolda gerekli eylemleri gerçekleştirmenizi, hedefe odaklanmanızı sağlarken, size destek olmak, zamanında etkili geri bildirimler vererek, motivasyonunuzu sağlama noktasında yardımcı olur.

Unutulmamalı ki, yaşam koçu bir psikolog, psikiyatrist ya da terapist asla değildir.

Son olarak okurlarımıza ne söylemek istersiniz?

Söylemek istediğim tek şey var aslında, kesinlikle ve kesinlikle her zaman için umut dolu olsunlar. Hiçbir zaman pes etmesinler. Her zaman isteklerinin ve arzularının peşinden koşsunlar. Gözlerini kapadıkları her güne teşekkür edip, gözlerini açtıkları her güne de umutla başlasınlar. Hiçbir zaman umutsuzluğa kapılmadan, yollarında ileriye bakarak devam etsinler.

Düzenleyen: Cansel Yıldız