“Bilgi Edinme Hakkı: Şeffaflık İçin Güçlü Bir Araç” eğitimi, İzmir Gazeteciler Cemiyeti (İGC) Uluslararası Basın Merkezi’nde gerçekleştirildi.

Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) tarafından düzenlenen “Bilgi Edinme Hakkı: Şeffaflık İçin Güçlü Bir Araç” eğitimi, İzmir Gazeteciler Cemiyeti (İGC) Uluslararası Basın Merkezi’nde gerçekleştirildi. Gazeteci Gülin Çavuş ve Avukat Gökhan Tekşen’in eğitim verdiği programa İGC Başkanı Dilek Gappi, İGC Önceki Dönem Başkanı Misket Dikmen ile çok sayıda gazeteci ve avukat katıldı.

Eğitimde, bilgi edinme hakkının kapsamı, başvuru süreçleri ve gazetecilik çalışmalarında etkin kullanımı ele alındı. Katılımcılara, bilgi edinme hakkının haber üretiminde sağladığı olanaklar anlatılırken şeffaflık ve hesap verebilirliğin demokratik toplumlar açısından önemi vurgulandı.

GAPPİ: “MESLEKTAŞLARIMIZ İÇİN EĞİTİMLERİMİZİ SÜRDÜRECEĞİZ”

İGC Başkanı Dilek Gappi, bilgi edinme hakkının gazeteciler açısından taşıdığı öneme dikkat çekerek Uluslararası Basın Merkezi’nin kuruluş amaçları arasında gazetecilerin uluslararası alandaki gelişmeleri yakından takip etmesini sağlamanın bulunduğunu belirtti.

Dijitalleşmenin gazetecilik mesleğinde büyük bir dönüşüme yol açtığını ifade eden Gappi, “Uluslararası Basın Merkezi’ni kurarken amacımız, meslektaşlarımızın uluslararası alandaki gelişmeleri de yakından tanımalarını sağlamaktı. Bugün bu hedefimiz gerçekleşti. Dijitalleşmeyle birlikte gazetecilik de büyük bir dönüşüm geçirdi. Bu noktada mesleki eğitimler ve uluslararası iş birlikleri çok önemli. Meslektaşlarımız için eğitimlerimizi sürdüreceğiz” dedi.

ÇAVUŞ: “ARAŞTIRMACI GAZETECİLİK İÇİN GÜÇLÜ BİR ARAÇ”

Gazeteci Gülin Çavuş, eğitimde bilgi edinme hakkının gazetecilik faaliyetlerine katkılarını anlattı. Bilgi edinme başvurularının haber kaynaklarını çeşitlendirdiğini ve haberlerin resmî bilgi ve belgelerle desteklenmesini sağladığını belirten Çavuş, bu hakkın özellikle uzun soluklu araştırmacı gazetecilik dosyalarında önemli bir işlev gördüğünü ifade etti.

2025 YILINDA 1 MİLYON 765 BİN 886 BAŞVURU

Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu verilerini paylaşan Çavuş, Türkiye’de 2025 yılında 1 milyon 765 bin 886 bilgi edinme hakkı başvurusu yapıldığını aktardı.

Başvuru sayılarının bilgi edinme hakkının kullanımına ilişkin önemli bir gösterge olduğunu belirten Çavuş, hakkın ne ölçüde etkin kullanıldığını değerlendirirken yalnızca sayısal verilere odaklanmanın yeterli olmayacağını kaydetti. Çavuş, başvurulara verilen yanıtların niteliğinin de değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Bilgi edinme başvurularına verilen yanıtların çoğu zaman yöneltilen soruları doğrudan karşılamadığına işaret eden Çavuş, gazetecilerin bu yanıtları yeni sorular geliştirmek ve farklı haber konularına ulaşmak için değerlendirebildiğini belirtti. Bilgi edinme hakkının bu yönüyle gazetecilerin araştırmalarını derinleştirmelerine ve yeni haber başlıkları oluşturmalarına katkı sunduğunu ifade etti.

TEKŞEN: “BİLGİ, GÜÇTÜR”

Avukat Gökhan Tekşen, bilgi edinme hakkının demokratik toplumlarda şeffaflık ve hesap verebilirliğin temel araçlarından biri olduğunu dile getirdi. Kamu yönetimi ve kamu hizmetlerine ilişkin bilgilere vatandaşların erişebilmesinin önemini anlatan Tekşen, bilginin kullanımına ilişkin sorumluluklara dikkat çekti.

Tekşen, “Bilgi, güçtür. Gücü nasıl ve nereye doğru kullanacağımız bizler için çok önemli” dedi.

Bilgi edinme hakkının yalnızca vatandaşların bilgi talep etme özgürlüğüyle sınırlı olmadığını belirten Tekşen, kamu otoritelerinin de bilgiyi paylaşma ve şeffaf davranma sorumluluğu bulunduğunu ifade etti. Tekşen, kamu kurumlarının bilgi paylaşımındaki yaklaşımının hesap verebilirlik açısından önem taşıdığını vurguladı.

BAŞVURU SÜREÇLERİ VE YASAL SINIRLAR ANLATILDI

Eğitimin devamında bilgi edinme hakkının ifade özgürlüğüyle bağlantısı ve yasal dayanağı ele alındı. Tekşen, gazetecilerin bilgi edinme başvurularını hangi yöntemlerle ve hangi kurumlara yapabilecekleri konusunda bilgi verdi.

Bilgi edinme hakkının kullanımına ilişkin yasal sınırların da değerlendirildiği eğitimde; devlet sırrı, istihbarat, idari soruşturmalar, ülkenin ekonomik çıkarları, adil yargılanma hakkı, özel hayatın gizliliği ve ticari sırlar kapsamında değerlendirilen belgeler hakkında açıklamalarda bulunuldu.

Eğitimde, bilgi edinme hakkının gazetecilik faaliyetlerinde etkin biçimde kullanılmasının haberlerin resmî bilgi ve belgelerle desteklenmesine, araştırmaların derinleştirilmesine ve kamu yönetiminde şeffaflığın güçlendirilmesine katkısı üzerinde duruldu.