CHP Genel Başkan Yardımcısı Dr. Gamze Akkuş İlgezdi: “Sağlık Bakanlığı teşhisi şansa, sorumluluğu hekime yıkıyor”

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Dr. Gamze Akkuş İlgezdi, Sağlık Bakanlığı tarafından Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden aile hekimliklerine getirilmesi planlanan zorunlu uzaktan muayene randevusu uygulamasına tepki gösterdi. Uygulamanın hasta güvenliğini ve hekimlerin mesleki güvencesini tehdit ettiğini savunan İlgezdi, konuyu Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına yazılı soru önergesi sunan İlgezdi, fiziki muayene yapılmadan gerçekleştirilecek değerlendirmelerin ciddi tanı hatalarına yol açabileceğini ve olası olumsuz sonuçların hukuki sorumluluğunun hekimlere yüklenebileceğini ifade etti.

“Hekimlik sadece hastanın şikâyetini dinlemek değildir”

Uzaktan muayene uygulamasının tıbbın temel ilkeleriyle bağdaşmadığını savunan CHP Genel Başkan Yardımcısı Dr. Gamze Akkuş İlgezdi, şu açıklamada bulundu:

“Hekimlik sadece hastanın şikâyetini dinlemek değildir; görmek, dokunmak, dinlemek ve kapsamlı bir fiziki muayene yapmaktır. Tıbbın evrensel ilkelerini hiçe sayarak hastayı bir ekrana veya telefona mahkûm eden bu uygulama açık bir halk sağlığı riskidir. Sağlık Bakanlığı randevu krizini perdelemek uğruna teşhisi şansa bırakmakta, birinci basamağın asli görevi olan koruyucu sağlık hizmetlerini tasfiye etmektedir.”

İlgezdi, aile hekimliği hizmetlerinin yalnızca hastalıkların değerlendirilmesinden ibaret olmadığını, koruyucu sağlık hizmetlerinin de birinci basamağın temel sorumlulukları arasında bulunduğunu vurguladı.

“Fiziki muayene olmadan hayati tabloların tespiti mümkün değildir”

Hekimliğin temel klinik tanı yöntemlerinin devre dışı bırakılamayacağını belirten İlgezdi, özellikle acil müdahale gerektiren hastalıklarda fiziki muayenenin önemine dikkat çekti.

“Elle muayene ve stetoskopla dinleme olmadan; kalp krizi, iç kanama veya akut batın patolojileri gibi hayati tabloları ekrandan tespit etmek tıbben imkânsızdır. Aile hekimlerine zorunlu kota dayatarak uzaktan hasta baktırmak, yurttaşın can güvenliğini doğrudan tehlikeye atmaktır.” ifadelerini kullanan İlgezdi, uygulamanın sağlık hizmetlerinin niteliğini olumsuz etkileyebileceğini savundu.

Sağlık Bakanlığının randevu sayılarını artırmaya yönelik yaklaşımını da eleştiren İlgezdi, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bakanlık, hekimleri çağrı merkezi operatörüne, hastaları ise müşteriye dönüştürmeye çalışıyor. Tıp bilimi ve insan hayatı istatistik süsleme çabalarına kurban edilemez.”

“Olası bir can kaybında sorumluluk kime ait olacak?”

Uzaktan muayene sisteminin hekimler açısından hukuki ve cezai sorumluluk tartışmalarını beraberinde getireceğini belirten İlgezdi, yanlış teşhis, gecikmiş müdahale ve olası can kayıplarında sorumluluğun nasıl belirleneceğinin açıklığa kavuşturulmasını istedi.

CHP Genel Başkan Yardımcısı Dr. Gamze Akkuş İlgezdi, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Ekran başında fiziki temas olmaksızın konulacak bir teşhiste yaşanacak gecikme, yanlış tedavi veya olası bir can kaybında faturanın kime kesileceği belirsizdir. Sağlık Bakanlığı zorunlu sistemi getirmekte ancak yaşanacak ‘malpraktis’ davalarında hekimi tamamen korumasız bırakmaktadır.”

Hekimlerin mesleki sorumluluklarını yerine getirirken hukuki güvenceye sahip olması gerektiğini vurgulayan İlgezdi, “Kimsenin hekimleri böylesi kontrolsüz bir hukuki riskle baş başa bırakmaya hakkı yoktur. Bu plansızlığın bedelini hem hekimlerimiz hem de hastalarımız ödeyecektir.” dedi.

“Dijital engeller yaşlı ve kronik hastaları sistemin dışına itiyor”

Uzaktan muayene uygulamasının sağlık hizmetlerine erişimde eşitsizlik oluşturabileceğini dile getiren İlgezdi, özellikle yaşlı, engelli, kronik hastalığı bulunan ve dar gelirli yurttaşların karşılaşabileceği sorunlara dikkat çekti.

İlgezdi, dijital imkânlara erişemeyen vatandaşların sağlık hizmetlerinden yararlanmakta güçlük çekebileceğini belirterek şunları kaydetti:

“Akıllı telefonu, interneti veya dijital okuryazarlığı bulunmayan yaşlı, engelli ve dar gelirli yurttaşlarımız bu dijital barajlar nedeniyle birinci basamak sağlık hizmetinden tamamen koparılacaktır.”

Sağlık meslek örgütleri ve sendikaların uygulamaya yönelik itirazlarını da gündeme getiren İlgezdi, meslek örgütlerinin görüşlerinin dikkate alınması gerektiğini ifade etti.

“Nitekim sağlık meslek örgütleri ve sendikalar ‘Hekimlik ekrana sığmaz’ diyerek bu tehlikeli dayatmaya karşı sesini yükseltmektedir. Bakanlık meslek örgütlerinin ve tıp biliminin sesine kulak vermeli, hekimlik onurunu ve hasta güvenliğini zedeleyen bu zorunlu uygulamadan derhal vazgeçmelidir.”

Sağlık Bakanı Memişoğlu’na altı kritik soru

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Dr. Gamze Akkuş İlgezdi, uzaktan muayene uygulamasına ilişkin belirsizliklerin giderilmesi amacıyla Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına altı soruluk yazılı soru önergesi verdi.

İlgezdi, önergesinde ilk olarak Kasım ayında başlatılması planlanan uygulamada aile hekimlerine günlük kaç zorunlu uzaktan muayene kontenjanı tanımlanacağını sordu. Kontenjanların belirlenmesinde hekimlerin kayıtlı hasta nüfusunun ve mevcut yüz yüze poliklinik yükünün hangi ölçütlere göre değerlendirildiğinin açıklanmasını istedi.

Uygulamanın ülke genelinde başlatılmadan önce herhangi bir il veya ilçede pilot olarak test edilip edilmediğini de gündeme getiren İlgezdi, pilot çalışma yapılmışsa fiziki muayene eksikliğinden kaynaklanan tanı gecikmeleri ile acil servislere sevk oranlarına ilişkin verilerin paylaşılmasını talep etti.

“Hekimleri koruyacak yasal güvence oluşturuldu mu?”

Soru önergesinin önemli başlıklarından birini de uzaktan muayenede ortaya çıkabilecek tıbbi hataların hukuki sonuçları oluşturdu.

İlgezdi, Sağlık Bakanı Memişoğlu’na “Fiziki temas ve temel klinik muayene araçlarının uygulanamadığı uzaktan değerlendirmelerde meydana gelebilecek yanlış teşhis, hatalı ilaç kullanımı, gecikmiş müdahale veya can kayıplarında hukuki ve cezai sorumluluk hangi esaslara göre paylaştırılacaktır?” sorusunu yöneltti.

Aile hekimlerini olası malpraktis davalarına karşı koruyacak açık bir yasal güvence oluşturulup oluşturulmadığının da açıklanmasını istedi.

Acil sevk ve ambulans yönlendirme protokolü gündemde

İlgezdi, uzaktan değerlendirme sırasında hastanın acil müdahaleye ihtiyaç duyduğunun anlaşılması durumunda izlenecek yolun da netleştirilmesi gerektiğini belirtti.

Önergede, “Uzaktan muayene sırasında hastanın durumunun acil olduğunun veya fiziki muayene gerektiğinin anlaşılması halinde işletilecek sevk, acil ambulans yönlendirme ve takip protokolü nasıl planlanmıştır?” sorusuna yer verildi.

Dijital erişimi olmayan hastalar için koruma talebi

İlgezdi, soru önergesinde dijital sağlık hizmetlerine erişim konusunda yaşanabilecek sorunları da gündeme taşıdı.

Akıllı telefon veya internet erişimi bulunmayan, dijital okuryazarlığı yetersiz yaşlı ve kronik hastaların birinci basamak sağlık hizmetlerinden kopmaması için koruyucu bir mekanizma öngörülüp öngörülmediğini sordu.

“Zorunlu uzaktan muayene uygulaması durdurulacak mı?”

CHP Genel Başkan Yardımcısı Dr. Gamze Akkuş İlgezdi, önergesinin son bölümünde sağlık meslek örgütleri ve sendikaların itirazlarına dikkat çekerek uygulamanın yeniden değerlendirilmesini istedi.

İlgezdi, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’na “Sağlık meslek örgütleri ve sendikaların birinci basamak sağlık hizmetinin niteliğine ve hekim bağımsızlığına aykırı olduğu gerekçesiyle karşı çıktığı zorunlu uzaktan muayene uygulamasının gözden geçirilmesi veya durdurulması planlanmakta mıdır?” sorusunu yöneltti.

Hasta güvenliği, hekimlerin mesleki bağımsızlığı ve sağlık hizmetlerine eşit erişimin korunması gerektiğini vurgulayan İlgezdi, Sağlık Bakanlığını uygulamadan vazgeçmeye ve sağlık meslek örgütlerinin görüşlerini dikkate almaya çağırdı.