CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer: “Elma tarlada 2 lira, markette 70 lira, üretici hasat dahi yapamıyor”

CHP Niğde Milletvekili, TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu ile Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, CHP Niğde İl Başkanı Teyfik Caymaz ile birlikte Niğde'nin farklı bölgelerinde elma üreticileriyle bir araya geldi. Geçen yıl zirai don nedeniyle rekolte kaybına uğrayan üreticiler, bu yıl ise düşük fiyatlar, yüksek girdi maliyetleri ve pazarlama sorunları nedeniyle ürünlerini satamadıklarını belirtti.

İşçilik, mazot, gübre, ilaç, nakliye ve depolama giderlerinin arttığını anlatan çiftçiler, elmanın dalında kaldığını, hasat yapmanın dahi ekonomik açıdan zarar oluşturduğunu ifade etti. Banka borçlarını ödeyemediklerini belirten üreticiler, tarımsal üretimin sürdürülebilmesi için destek talebinde bulundu.

GÜRER: “NİĞDE ELMA ÜRETİMİNDE İLK ÜÇ İÇİNDE”

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Niğde'nin Türkiye'nin önemli elma üretim merkezlerinden biri olduğunu belirterek, üreticilerin üst üste iki yıldır farklı nedenlerle gelir kaybına uğradığını söyledi.

Gürer, “Niğde elma üretiminde ülkemizde ilk üç içinde ya birinci oluyoruz ya üçüncü oluyoruz. Elma ağacı bakımından da birinciyiz. Geçtiğimiz yıl zirai don nedeniyle elma bölgede olmadı. Yurt dışı pazarı da daraldı. Yurt içinde de olmadığı için üretici para kazanamadı. Ama kısmi olarak bulunan yerde de meyve suyu fabrikaları elmanın kilosunu 9 liradan aldı. Bu yıl şu anda elma ya ağaçtan yere döküldü ya dalda kaldı. Çünkü işçilik parası elmayı kurtarmadığı için üretici hasat dahi yapamıyor.” dedi.

ÜRETİCİ SEDAT YAVUZ: “BİR TON ELMA BİR İŞÇİNİN YEVMİYESİNİ ÇIKARMIYOR”

Elma üreticiliğinin yanı sıra elma alım satımı da yapan Sedat Yavuz, ürün fiyatlarının işçilik giderlerini karşılamadığını belirtti.

Yavuz, “Elmayı 2 liraya alıyoruz, 2,5 liraya aracıya veriyoruz. Onlar da fabrikaya gönderiyorlar. Durum rezil. İşçi parasını ödemiyor. İşçi getiriyoruz, parasını ödeyemiyoruz. Girdi maliyetleri arttı. Geçen sene ben domatesi 10 liraya sattım. Bu sene yine 10 liraya sattım. Mazot 100 lira oldu. Geçen sene elmayı 9 liraya, 10 liraya kadar verdik.” ifadelerini kullandı.

Hasat maliyetlerinin satış gelirini aştığını anlatan Yavuz, “Bir işçi günde 1 ton topluyor. 2 bin 500 lira işçinin yevmiyesi, 4 bin de nakliyesi var. Bu işçilerin servis paraları var. Yani bir ton elma bir yevmiyeyi çıkarmıyor. O sebeple toplamıyoruz. Bıraktık.” diye konuştu.

“YA ARABAMI YA DÜKKÂNIMI SATACAĞIM”

Üretici Sedat Yavuz, hasat öncesinde yapılan harcamaların da dikkate alınması gerektiğini belirterek, maliyetlerin karşılanamadığını söyledi.

Yavuz, “Akaryakıt ve nakliyeyi de değerlendirdiğimiz zaman, dalda kaldığı zaman daha kârlı. Akaryakıtla nakliyeyi zaten geçtik. İlaç, gübre, su, budama… Onları da eklersek maliyeti 10 lirayı geçkin. Birinci kalite elma var. 10 lira diyorum, alan yok. Çiftçinin hâli perişan. Biz bırakacağız. Yapacak bir şey yok.” dedi.

Bankalara olan borçlarını ödeyemediğini belirten Yavuz, “Ben borcumu ödemedim daha. Benim bir milyon borcum var. Bankaları ben ödeyemedim. Ya arabamı satacağım ya dükkânımı satacağım. Başka yapacak bir şey yok.” ifadelerini kullandı.

GÜRER: “MARKETTE ELMA 30-40 LİRADAN AŞAĞI DEĞİL, ÜRETİCİ SATAMIYOR”

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, üretici fiyatları ile tüketici fiyatları arasındaki farkın tarımsal planlama ve pazarlama sorunlarını ortaya koyduğunu savundu.

Gürer, “Tarım politikası planlı olmadığı, öngörülebilir bir politika uygulanmadığı, kooperatifçiliğin geliştirilmediği, üreticinin dinlenmediği, üreticinin sorunlarına çözüm bulunmadığı bir anlayışla sürdürüldüğü için bu sorunlar yaşanıyor.” dedi.

Üretici ile tüketicinin aynı anda mağdur olduğunu belirten Gürer, “Bir yerde rafa gidiyorsunuz, 30-40 liradan aşağı elma yok. Emekli, asgari ücretli, fakir fukara, garip gureba gittiği zaman rafta elmayı alamıyor. Fiyat yüksek ama üretici de elmayı satamıyor. Aradaki aracılar dahi bu yıl para kazanamadığını ifade ettikleri için gelip ürün almıyorlar.” diye konuştu.

“İHRACATA GİDECEK ELMA DA DALINDA KALIYOR”

Elmanın işlenebilen, kurutulabilen ve depolanabilen bir ürün olduğunu hatırlatan Gürer, ihracat olanaklarının yeterince değerlendirilemediğini belirtti.

Gürer, “Bunun doğru planlaması Bakanlığın sorumluluğunda. Şimdi elmadan ne olur? Elma, böyle tüketildiği gibi kurutulur, reçeli olur, depolanabilir ve bu elma zayi olmadan yurt dışına da gönderilebilir. Ama geçen yıl yaratılan olumsuzlukların bedelini bu yıl hem üretici hem tüketici hem de ülke ödüyor.” ifadelerini kullandı.

İhracat pazarlarında da sorun yaşandığını söyleyen Gürer, “Bazı ihracata gidecek ürünleri dahi dalından toplatamadığını elma üreticileri ziyaretlerimizde anlatıyorlar. Elmanın buradaki hâli de bu.” dedi.

Meyve suyu fabrikalarının alım fiyatlarına dikkat çeken Gürer, “Zaten bir ton elma topluyor. Bir işçinin yevmiyesini etmiyor. Öyle olunca üretici toplamıyor. 2 lira, 2,5 liradan meyve suyu fabrikalarına elma veriliyor. Onlar dahi nazlanıyor.” ifadelerini kullandı.

“KAMU KURUMLARI ELMA ALARAK ÜRETİCİYE DESTEK OLMALI”

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, elmanın dalında kalmasının önlenmesi için kamu kurumlarının alım yapmasını önerdi.

Gürer, “Elma suyu fabrikası dahi almaz noktaya gelen bu elma için bir planlama dâhilinde, özellikle Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı başta olmak üzere kurumlar alsalar, buna erişemeyen kenar mahallede yaşayan yoksul insanlara en azından bu elmayı götürseler, en azından üreticiye kısmi destek olur. Hem de onların meyveyle buluşması sağlanır.” dedi.

Üreticinin borç yükünün hafifletilmesi gerektiğini belirten Gürer, “Bu yıl da çoğu eve meyve dahi girmedi. Ama meyvenin elma gibi saklanabilen türünün de içinde bulunduğu koşullar bunlar. Üretici sıkıntısını anlatıyor, derdini anlatıyor. Yetkililerin bu anlatılanları duyması ve elma üreticisini sahiplenmesi gerekiyor. Ne olabilir? Bankaya borçları var. Borçlar ötelenebilir, faizler silinebilir. Ek bir destek verilir. Üreticinin ayakta kalması bu yolla sağlanabilir.” ifadelerini kullandı.

ÜRETİCİ CEMİL ERTAMA: “300 BİN LİRA BANKAYA BORCUM VAR”

Niğdeli elma üreticisi Cemil Ertama, geçen yıl dolu ve soğuk nedeniyle ürün alamadıklarını, bu yıl ise ürün bulunmasına rağmen satış yapamadıklarını anlattı.

Ertama, “Geçen sene dolu vurdu, elmamız hiç yoktu yani. Cenabı Allah, geçen sene size soğuk verdim, elma olmadı dedi. Size de bu sene ürün veriyorum dedi. O ürünü de biz satamıyoruz.” diye konuştu.

Meyve suyu fabrikalarının alım fiyatlarının önceki yıllara göre düştüğünü söyleyen Ertama, “Meyve suyu fabrikasına veriyoruz. Önceki yıllarda kilosunu 8-10 liraya verdiğimiz elmayı bu sene 3 liraya veriyoruz. İşçinin parasını kurtarmıyor. Bizi rezil ettiler. Yani perişanlık paçadan akıyor.” dedi.

İşçilerin ücretlerini ödemekte zorlandığını belirten Ertama, “İşçi akşam oldu mu şuraya geçiyor, para bekliyor. İşçiye de bir şey söyleyemiyorum. Bir büyük tüp 2 bin lira olursa işçi akşama kadar çalışıp da bir tüp alamıyorsa o adama ne diyelim?” ifadelerini kullandı.

Banka borçlarını da ödeyemediğini açıklayan Ertama, “Ziraat Bankasına borçluyum. 300 bin borcum var. Daha bir de işçiye para vereceğim. Maliyetini karşılamıyorum. Cebimden veriyorum.” dedi.

“AĞACI KESİP ODUN OLARAK SATSAM DAHA KÂRLI”

Elma üretiminin ekonomik açıdan sürdürülemez duruma geldiğini belirten Cemil Ertama, artan maliyetler karşısında üreticinin çaresiz kaldığını ifade etti.

Ertama, “İlaç pahalı, girdi pahalı. Gübre pahalı, işçi pahalı. Biz ne yapalım yani? Sökelim mi? Ne yapalım? Keselim mi? Odun mu edelim?” diye sordu.

Üretimden elde ettiği gelirin giderlerini karşılamadığını söyleyen Ertama, “Ağacı kesip odun olarak satsam elma satmaktan daha kârlı. Fırına versem odun olarak elmanın parasından daha iyi.” ifadelerini kullandı.

Üreticilerin yaşadığı sorunlara çözüm bulunmasını isteyen Ertama, “Suçumuz ne bizim yani? Üretmek mi? Bu üreticiyi böyle mahvettiler. Kimse bir şey yapmak istemiyor.” dedi.

GÜRER: “ÜRETİCİ DEPOLAMAKTAN KORKUYOR”

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, elmanın uzun süre depolanabilmesine rağmen soğuk hava deposu giderlerinin üreticiler açısından ayrı bir maliyet oluşturduğunu söyledi.

Gürer, “Elma stoklanarak en az bir yıl sonra da tüketilebilen bir ürün. Ama işçilik maliyeti, akaryakıt gideri ve stoklandığındaki soğuk hava deposu giderinden dolayı üretici ürünü depoya koyduğunda para kazanamayacağını düşündüğü için meyve suyu fabrikasına ürünü vermek istiyor.” dedi.

Fabrika alım fiyatlarındaki düşüşe işaret eden Gürer, “Meyve suyu fabrikaları geçen yıl 9 liradan aldığı ürünü bu yıl 2,5 liradan, 3 liradan alınca üretici mağdur oluyor.” ifadelerini kullandı.

ÜRETİCİ EMRE ÜNSAL: “MAZOT 100 LİRA, ELMA 3 LİRA”

Elma üreticisi ve satıcısı Emre Ünsal, 2024 yılı ile mevcut fiyatlar arasında karşılaştırma yaparak, girdi maliyetlerinin yükseldiğini ancak elma fiyatlarının gerilediğini söyledi.

Ünsal, “2024'te 8,5 liraya meyve suyuna sattık. İşçi yevmiyesi 700 liraydı. Meyve suyu fabrikası 8,5 liradan alıyordu. Mazot 30 liraydı. Şu an mazot 100 lira, meyve suyu fabrikası 3 liradan alıyor. İşçi 2 bin lira.” dedi.

Hasat ve nakliye giderleri nedeniyle üreticinin eline çok az para kaldığını anlatan Ünsal, “Yani yemeği, nakliyesi, şunu bunu... Bir ton elma zaten 2 bine mal oluyor. İşçi zaten 600-700 kilo meyve suyu fabrikasına topluyor. 2 bin 400 lira malın fiyatı tutuyor. Çiftçiye ancak alırsa 200-250 lira, bir ton meyvede para kalıyor.” ifadelerini kullandı.

Depolama maliyetlerinin de üreticiyi zorladığını belirten Ünsal, “Soğuk hava deposuna şu an elmayı koymaya çiftçi de korkuyor. 7-8 lira maliyeti var. O yüzden yapacak şu an bir şey yok.” diye konuştu.

“MARKETTE 65-70 LİRA, BAHÇEDE 15 LİRA”

Üretici Emre Ünsal, kaliteli elmanın bahçede 12 ila 15 liradan alıcı bulmakta zorlandığını, marketlerde ise 65-70 liraya satıldığını belirtti.

Ünsal, “Şu anda kaliteli bir elmanın kilosu 12, 13, 15 lira. O da sıfır hatalı elma istiyor. O da sürüm yok. Yurt içi zaten millet yiyemiyor. Marketlerde elma 70 lira, 65 lira. Bizim burada elma 15 lira. Arada çok değişik bir fiyat farkı var.” dedi.

Ürünün hasat maliyetini karşılamadığını ve tüccar bulmakta zorlandıklarını söyleyen Ünsal, “Burada toplama işçiliğini kurtarmıyor. Tüccar bulunmuyor. Millet çırpıyor, işi bitiriyor.” ifadelerini kullandı.

Üreticilerin ürünlerini dalında bırakmak istemediklerini belirten Ünsal, “Üretici elmayı satıyor, işçiye veriyor parayı. Malı tez bahçesinden pisliği kalksın diyor, işi bitiriyor. Dalda kalmasın, dalda kalmasın, günah diye topluyorlar. Yoksa sıfır kazanç.” diye konuştu.

GÜRER: “ELMA DA SORUNLU ÜRÜNLER ARASINA KATILDI”

Niğde'deki üretici ziyaretlerinde benzer sorunlarla karşılaştıklarını belirten CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, elma üreticilerinin düşük alım fiyatları, yüksek maliyetler ve borç yükü nedeniyle üretime devam etmekte zorlandığını ifade etti.

Gürer, “Bu yıl elma sorunlu ürünler arasına katıldı. Üretici mağdur. Üreticinin en azından borçları ertelensin, faizler silinsin. Üreticiye bir destek verilsin.” dedi.

Geçen yıl zirai don nedeniyle zarar gören çiftçilerin bu yıl da pazarlama sorunlarıyla karşı karşıya kaldığını belirten Gürer, “Elmanın dalda kalması sadece çiftçimizin değil, ülkemizin tarımsal üretim ve gıda politikalarının sorunudur.” ifadelerini kullandı.

Üreticilerin banka borçlarının ertelenmesi, faizlerin silinmesi ve ek destek sağlanması gerektiğini vurgulayan Gürer, kamu kurumlarının elma alımı yaparak ürünleri ihtiyaç sahibi vatandaşlara ulaştırmasını önerdi. Gürer, depolama ve ihracat olanaklarının geliştirilmesinin de üreticiye katkı sağlayacağını belirtti.

“ELMA, LİMON VE ZEYTİN ÜRETİCİSİNİN SORUNLARI GÖRÜLMELİ”

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, yaşanan sorunların yalnızca elma üretimiyle sınırlı olmadığını, depolanabilen ve işlenebilen diğer tarım ürünlerinde de üreticilerin benzer güçlüklerle karşılaştığını söyledi.

Gürer, “Elma, limon, zeytin gibi işlenebilen, depolanabilen ürünlerin üreticisinin içinde bulunduğu sorunları iktidar görüp bir an önce destek ve tedbir üretmelidir.” dedi.

Elma üreticilerinin ayakta kalabilmesi için borçların ertelenmesi, faizlerin silinmesi, kamu alımlarının artırılması ve pazarlama olanaklarının geliştirilmesi gerektiğini yineleyen Gürer, üreticinin emeğinin karşılığını almasını sağlayacak tarımsal planlama ve destek politikalarının hayata geçirilmesini istedi.