DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Hasan Karal: “Çiftçinin alın terinin fiyatını düşürmek hangi vicdana sığar”

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) açıkladığı 2026 yılı çekirdeksiz kuru üzüm alım fiyatlarına tepki gösterdi. Geçen yıla göre alım fiyatlarının yüzde 15 ile yüzde 23 arasında gerilediğini belirten Karal, üretim maliyetlerindeki artışa rağmen fiyatların düşürülmesini eleştirdi.

Karal, “Üretim maliyetleri artmış, enflasyon yüzde 30’un üzerinde, mazot 90 lirayı geçmiş; TMO ise çiftçinin üzümüne geçen yıldan daha düşük fiyat veriyor. Her şeyin fiyatı artarken çiftçinin alın terinin fiyatını düşürmek hangi vicdana, hangi insafa sığar?” dedi.

“10 numara kuru üzüm 130 liradan 100 liraya düştü”

TMO’nun geçen yıl açıkladığı rakamlarla 2026 yılı alım fiyatlarını karşılaştıran Karal, 2025 yılında 10 numara çekirdeksiz kuru üzüm için kilogram başına 130 lira, 9 numara için 120 lira, 8 numara için 110 lira ve 7 numara için 100 lira fiyat belirlendiğini hatırlattı.

Karal, 2026 yılında aynı ürünler için sırasıyla 100, 95, 90 ve 85 lira alım fiyatı açıklandığını kaydetti.

Fiyatlar arasındaki farkın kabul edilemez olduğunu savunan Karal, “TMO, kimsenin aklına gelmeyecek olanı yaptı; geçen seneye göre kuru üzüm alım fiyatlarını artırmak bir yana, yüzde 15 ile yüzde 23 arasında düşürdü. Evet, yanlış duymadınız: Düşürdü.” ifadelerini kullandı.

10 numara kuru üzümdeki fiyat değişimine dikkati çeken Karal, “Geçen yıl 10 numara kuru üzüm 130 liraydı, bu yıl 100 lira. Yani yüzde 23,1 daha düşük. 9 numara kuru üzüm geçen yıl 120 liraydı, bu yıl 95 lira. Buradaki düşüş de yüzde 20,8. Bir yıl geçmiş, üreticinin bütün maliyetleri artmış ama TMO’nun üzüm fiyatı geriye gitmiş.” değerlendirmesinde bulundu.

“Maliyetlerin tamamı yukarı giderken ürünün fiyatı neden aşağı çekiliyor”

Üzüm üreticisinin durumunun yalnızca açıklanan alım fiyatları üzerinden değil, artan girdi maliyetleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Karal, mazot, gübre, ilaç, elektrik ve işçilik giderlerine işaret etti.

Karal, “Üretim maliyetleri artmışken, enflasyon yüzde 30’un üzerindeyken, mazot 90 lirayı geçmişken; çiftçinin emeğini, alın terini, bir yıllık mücadelesini yok sayıp geçen yıldan bile daha düşük fiyat açıklıyorsunuz.” dedi.

Üreticinin geçen yılın maliyetleriyle üretim yapmadığını vurgulayan Karal, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Çiftçi geçen yılki mazot fiyatıyla mı traktörünü çalıştırıyor? Geçen yılki fiyatlarla mı gübre, ilaç, elektrik, işçilik ödüyor? Maliyetlerin tamamı yukarı giderken üreticinin ürününün fiyatını aşağı çekmenin ekonomik izahı nedir?”

“Daha sezonun başında üretme iradesini kırıyorsunuz”

TMO’nun temel görevlerinden birinin üreticiyi korumak ve piyasalarda istikrar sağlamak olduğunu belirten Karal, tarım politikalarının çiftçinin üretime devam etmesini sağlayacak şekilde oluşturulması gerektiğini ifade etti.

Karal, “Her şeyin fiyatı artarken, her ne sebeple olursa olsun çiftçinin alın terinin fiyatını düşürmek hangi vicdana, hangi insafa sığar? Bu nasıl üretim politikasıdır? Üreticinin önünü görmesini sağlamanız gerekirken daha sezonun başında moralini ve üretme iradesini kırıyorsunuz.” diye konuştu.

“TMO bu fiyatlarla üzüm üreticisinin yüzüne nasıl bakacak”

Çiftçiden üretime devam etmesinin istenirken üretim maliyetlerinin düşürülmediğini söyleyen Karal, açıklanan fiyatların üreticinin gelecek dönem üretim kararını da etkileyebileceğini savundu.

Karal, “Çiftçiye ‘üret’ diyeceksiniz, üretim maliyetlerini düşürmeyeceksiniz; sonra da geçen yıl verdiğiniz fiyatın bile altında alım fiyatı açıklayacaksınız. Çiftçi emeğinin karşılığını alamazsa gelecek yıl neden üretmeye devam etsin?” ifadelerini kullandı.

TMO’ya alım fiyatlarını yeniden değerlendirme çağrısı yapan Karal, “TMO’ya soruyorum: Bu fiyatlarla üzüm üreticisinin yüzüne nasıl bakacaksınız acaba? Üreticinin alın terine indirim yapmak yerine, emeğinin ve artan maliyetlerinin karşılığını verecek bir fiyat açıklayın.” dedi.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI