DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan: “Emeklilik hakkı, yetim aylığı hakkının cezalandırılma sebebi olmamalıdır”

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan, hiç evlenmemiş kadınların anne veya babalarından kalan yetim aylığından yararlanmasında sosyal güvenlik statüsüne bağlı olarak ortaya çıkan farklılıklara ilişkin yazılı açıklama yaptı. Sudan, Emekli Sandığı kapsamında emekli olmuş hiç evlenmemiş bir kadının, SSK emeklisi babasının vefatının ardından yetim aylığından yararlanamamasını örnek göstererek mevcut düzenlemelerin yeniden ele alınmasını istedi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına çağrıda bulunan Sudan, SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığının Sosyal Güvenlik Kurumu çatısı altında birleştirilmesine rağmen ölüm ve yetim aylığı haklarında geçmiş sosyal güvenlik statülerinden kaynaklanan farklılıkların sürdüğünü belirtti.

“Aynı vatandaşlar farklı haklara sahip olabiliyor”

Sosyal güvenlik sistemindeki statü farklılıklarına dikkat çeken Sudan, “Türkiye’de sosyal güvenlik sistemi yıllardır reformlarla tek çatı altında birleştirilmeye çalışılıyor. Ancak bugün hâlâ aynı vatandaşların, yalnızca hangi sosyal güvenlik statüsünden emekli olduklarına bağlı olarak farklı haklara sahip olduğu örneklerle karşılaşıyoruz. Bunun en çarpıcı örneklerinden biri, hiç evlenmemiş kadınların anne veya babalarından kalan yetim aylığı konusunda yaşanıyor.” ifadelerini kullandı.

“Bir vatandaşımızın yaşadığı mağduriyet üzerinden konuya dikkat çekmek istiyorum”

Sudan, uygulamada karşılaşılan durumu somut bir örnek üzerinden anlatarak, “Bir vatandaşımızın yaşadığı mağduriyet üzerinden konuya dikkat çekmek istiyorum. Kendisi Emekli Sandığı kapsamında emekli olmuş, hiç evlenmemiş bir kadın. Babası ise SSK emeklisi. Babasının vefatından sonra, hak sahibi kız çocuğu olarak yetim aylığından yararlanmak istiyor. Ancak kendi Emekli Sandığı emekli aylığı bulunduğu için bu hakkı elde edemiyor.” dedi.

Sosyal güvenlik statülerine göre farklı sonuçların ortaya çıkabildiğini kaydeden Sudan, “Oysa sosyal güvenlik mevzuatındaki farklı düzenlemeler nedeniyle, bazı durumlarda babası Emekli Sandığı emeklisi olan ve kendisi SSK veya Bağ-Kur kapsamında emekli olan kız çocukları açısından farklı bir sonuç ortaya çıkabiliyor.” açıklamasında bulundu.

“Konu geçmiş yıllarda TBMM’ye taşındı”

Yetim aylığı konusunda sosyal güvenlik statülerinden kaynaklanan farklılıkların yeni bir tartışma olmadığını ifade eden Sudan, meselenin geçmiş yıllarda Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine de geldiğini hatırlattı.

Sudan, “Bu durum yeni bir tartışma da değil. Konu geçmiş yıllarda TBMM’ye taşınmış, kanun tekliflerinin gerekçelerinde açıkça sosyal güvenlik statüleri arasında eşitsizlik bulunduğu ifade edilmiştir. TBMM kayıtlarında 2014 yılında da bu farklılık Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanına soru olarak yöneltilmiştir.” ifadelerine yer verdi.

“Amacımız hukuki gerçekliği çarpıtmak değildir”

Konunun hukuki boyutuna da değinen Sudan, Anayasa Mahkemesinin geçmişte farklı sosyal güvenlik kurumlarının farklı hukuki statülerini dikkate alan bir değerlendirmede bulunduğunu belirtti.

Sudan, “Burada amacımız hukuki gerçekliği çarpıtmak değildir. Nitekim Anayasa Mahkemesi geçmişte, farklı sosyal güvenlik kurumlarının farklı hukuki statülere sahip olmasını gerekçe göstererek bu ayrımı Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı bulmamıştır.” dedi.

Sosyal güvenlik sisteminin söz konusu karardan sonraki dönemde önemli ölçüde değiştiğine işaret eden Sudan, “Ancak o kararın verildiği tarihten bu yana sosyal güvenlik sistemimiz önemli ölçüde değişmiştir. SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kurumsal olarak SGK çatısı altında birleştirilmiş, norm ve standart birliği hedefi ortaya konulmuştur.” değerlendirmesinde bulundu.

“Bugün sorulması gereken soru adalet sorusudur”

Sudan, aynı SGK çatısı altında yer alan vatandaşların geçmişte bağlı oldukları sosyal güvenlik kurumlarına göre farklı haklara sahip olmasının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, “Bugün sorulması gereken soru şudur: Aynı SGK çatısı altında bulunan vatandaşlarımızın, yalnızca kendilerinin veya anne-babalarının geçmişte hangi sosyal güvenlik kurumuna tabi oldukları nedeniyle farklı haklara sahip olması adil midir?” diye sordu.

Sosyal güvenlik sisteminin vatandaşlar açısından adil ve öngörülebilir güvence sağlaması gerektiğini vurgulayan Sudan, “Bizce sosyal güvenlik sisteminin temel amacı, vatandaşlarımız arasında yeni mağduriyetler üretmek değil, sosyal risklere karşı adil ve öngörülebilir bir güvence sağlamaktır.” ifadelerini kullandı.

“Emeklilik hakkı cezalandırılma sebebi olmamalıdır”

Hiç evlenmemiş ve çalışma hayatı boyunca prim ödeyerek emeklilik hakkı kazanmış kadınların durumuna dikkat çeken Sudan, “Hiç evlenmemiş, kendi hayatı boyunca çalışmış, primlerini ödemiş ve emekli olmuş bir kadın; sırf kendi emekliliği Emekli Sandığı kapsamında olduğu için babasından kalan yetim aylığından tamamen mahrum bırakılmamalıdır. Emeklilik hakkı, yetim aylığı hakkının cezalandırılma sebebi olmamalıdır.” dedi.

Sudan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından aynı SGK çatısı altında bulunan vatandaşların ölüm ve yetim aylığı haklarında norm ve standart birliğinin sağlanmasına yönelik düzenleme yapılmasını istedi.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI