Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi: “2025 büyüme değil dayanıklılık yılıydı, 2026 bekleme değil üretim ve ihracat zamanı”

Ege İhracatçı Birlikleri, 2025 yılı Sektörel Değerlendirme Toplantısı’nda küresel ekonomik görünüm, ihracat performansı ve sektörlerin karşı karşıya kaldığı yapısal sorunları ele aldı. Toplantıda, 2025 yılının büyümeden çok ayakta kalma ve uyum sağlama yılı olduğu vurgulandı.

“Ilımlı ama kırılgan bir küresel ekonomi”
Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, 2025’te dünya ekonomisinin ne sert bir resesyona ne de güçlü bir sıçramaya sahne olduğunu belirterek, “Büyüme tarihsel ortalamaların altında kaldı, enflasyon düşüş eğilimine girdi ancak tamamen çözülmedi. Faizlerdeki kademeli gerilemeye rağmen borçlanma maliyetleri hâlâ yüksek.” dedi. Eskinazi, artan korumacılık ve ticaret bariyerlerinin küresel ticareti baskıladığını kaydetti.

Emek yoğun sektörlerde üretim kaybı
Euro bölgesine ihracat yapan sektörlerin görece daha iyi performans sergilediğini, dolar bazlı ihracat yapan sektörlerin ise zorlandığını ifade eden Eskinazi, “Artan maliyetler ve finansman sorunları nedeniyle tekstil ve hazır giyim başta olmak üzere bazı emek yoğun sektörlerde üretim Mısır gibi ülkelere kaydı, ciddi istihdam kayıpları yaşandı.” diye konuştu.

İthal girdiye bağımlılık uyarısı
Türkiye ihracatının yüksek ithal girdi bağımlılığına dikkat çeken Eskinazi, “İmalat sanayinde ara malların yüzde 60-70’i ithal ediliyor. Ana sanayi büyürken yan sanayide ithalata bağımlılık artıyorsa, bu uzun vadede katma değerin yurt dışına transferidir.” değerlendirmesinde bulundu.

“Asıl soru sürdürülebilirlik”
Toplam ihracat rakamlarının tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Eskinazi, “Asıl sorulması gereken soru; bu ihracat hangi maliyetle, hangi kârlılıkla ve ne kadar sürdürülebilir şekilde yapıldı?” dedi. Eskinazi, 2025’in birçok sektör için büyüme değil, direnme yılı olduğunu söyledi.

18,5 milyar dolarlık ihracat, parite etkisiyle arttı
EİB’nin 2025 yılı ihracatının 18 milyar 505 milyon dolar olarak gerçekleştiğini açıklayan Eskinazi, parite etkisi arındırıldığında ihracatta reel düşüş yaşandığını belirterek, “Parite etkisi olmasaydı ihracatımız 2024’ün altında kalabilirdi.” ifadesini kullandı.

Konkordato verileri alarm veriyor
2022-2025 dönemindeki konkordato başvurularındaki artışa dikkat çeken Eskinazi, “2025’in ilk 9 ayında 4.424 dosya açıldı. Bu tablo geçici değil, kalıcı bir krize işaret ediyor. Bu krizi kalıcı hale getirmemeliyiz.” dedi.

2026 için net mesaj: Bekleme değil üretim
2026’ya ilişkin beklentilerini paylaşan Eskinazi, “Öngörülebilirliğin zayıfladığı bir ortamda yatırım erteleniyor. Üretimi merkeze alan, uzun vadeyi ödüllendiren politikalara ihtiyaç var. Aksi halde 2026 birçok sektör için dayanıklılığın daha da zorlandığı bir yıl olacak.” değerlendirmesinde bulundu.

Sektör başkanlarından çarpıcı veriler
Toplantıda söz alan birlik başkanları, demir-çelikten yaş meyve sebzeye, hazır giyimden deri, hububat, kuru meyve, maden, mobilya, su ürünleri, tütün ve zeytin-zeytinyağına kadar birçok sektörde 2025 performansını ve 2026 beklentilerini rakamlarla ortaya koydu. Bazı sektörler ihracatta artış yakalarken, emek yoğun sektörlerde kapasite kaybı ve ihracat düşüşleri öne çıktı.