Ege Üniversitesinin yapay zekâ destekli YAKIN projesi TÜSEB desteğiyle yaşlıların sağlık verilerini anlık izleyecek

İZMİR (Ege Ajans) - Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından yaşlı bireylerin sağlık durumlarının dijital teknolojilerle takip edilmesi amacıyla geliştirilen “Yaşlı Yetişkinler için Akıllı Kontrol ve İletişim Noktası (YAKIN)” projesi, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) tarafından desteklenmeye hak kazandı.

EÜ Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü İç Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aslı Kılavuz’un danışmanlığında, Doktora Öğrencisi Mehmet Ali Şener’in yürütücülüğünde hazırlanan proje, TÜSEB 2026-A3-02 Doktora Öğrencilerine Yönelik A Grubu Proje Destek Programı kapsamında desteklenecek.

YAKIN projesiyle yaşlı bireylerin sağlık verileri ve günlük rutinlerinin yapay zekâ kullanılarak analiz edilmesi, riskli durumların tespit edilmesi halinde aile bireyleri ile acil sağlık hizmetlerinin bilgilendirilebildiği bütünleşik bir sistem oluşturulması amaçlanıyor.

Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı da destek almaya hak kazanan proje dolayısıyla ekibi tebrik ederek çalışmalarında başarı diledi.

Yapay Zekâ Sağlık Verilerini Birlikte Değerlendirecek

Projenin teknik yapısına ilişkin bilgi veren Doç. Dr. Aslı Kılavuz, sistemin akıllı saat ve mobil uygulama üzerinden çalışan bütünleşik bir yapıya sahip olduğunu belirtti.

Kılavuz, “YAKIN sistemi; kalp atış hızı, oksijen düzeyi, EKG ve hareket verilerini birlikte toplar. Bu veriler, yerli yapay zekâ destekli karar sistemi tarafından tek tek değil, bir bütün halinde değerlendirilir. Böylece tek bir ölçümde görülebilecek geçici dalgalanmaların yanlış alarm oluşturma olasılığı azaltılırken, olası sağlık risklerinin daha erken ve daha güvenilir şekilde belirlenmesi hedeflenmektedir.” dedi.

Sistemin sağlık riski belirlemesi durumunda izleyeceği süreci de anlatan Kılavuz, “Olası bir sağlık riski tespit edildiğinde sistem, öncelikle kullanıcıdan durumu doğrulamasını ister. Belirli bir süre içinde yanıt alınamazsa, kullanıcının belirlediği yakınlarını ve acil sağlık hizmetlerini otomatik olarak bilgilendirir. Geliştirilen sistem, pilot uygulamalar ve kullanıcı geri bildirimleri doğrultusunda sürekli geliştirilmektedir.” ifadelerini kullandı.

30 Gönüllüyle Üç Aşamalı Pilot Uygulama

Projenin 18 aylık çalışma takvimi sonunda ürünleşme potansiyeline sahip bir prototip geliştirilmesi planlanıyor. Platform, 65 yaş ve üzerindeki 30 gönüllüyle gerçek yaşam koşullarında test edilecek.

Doç. Dr. Aslı Kılavuz, “Proje kapsamında geliştirilecek platform, 65 yaş ve üzeri 30 gönüllü üzerinde üç aşamalı pilot uygulama ile gerçek yaşam koşullarında değerlendirilecek. Katılımcılar 10'ar kişilik üç grupta sistemi 30 gün boyunca kullanacak; her aşamanın sonunda elde edilen geri bildirimlerle platform optimize edilecek.” diye konuştu.

Sistemin alarm gecikme süresi, yanlış alarm oranı ve Sistem Kullanılabilirlik Ölçeği gibi kriterlerle değerlendirileceğini aktaran Kılavuz, “18 ay sonunda, gerçek kullanıcılarla test edilmiş, ürünleşme potansiyeline sahip işlevsel bir yerli dijital sağlık platformu ve mobil uygulama prototipi geliştirilecektir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda patent başvuru süreçlerinin yürütülmesi ve ticarileştirme çalışmalarına altyapı oluşturulması hedeflenmektedir.” dedi.

“Güvenli ve Bağımsız Yaşamlarını Desteklemeyi Amaçlamaktadır”

YAKIN projesinin özellikle yalnız yaşayan veya kronik hastalığı bulunan yaşlı bireylere yönelik sağlayabileceği katkılara değinen Kılavuz, sistemin yaygınlaşmasıyla sağlık risklerinin erken fark edilmesinin ve acil durumlarda daha hızlı müdahalenin hedeflendiğini bildirdi.

Kılavuz, “YAKIN projesi; başta yalnız yaşayanlar ve kronik hastalığı bulunanlar olmak üzere 65 yaş ve üzeri bireylerin güvenli ve bağımsız yaşamlarını desteklemeyi amaçlamaktadır. Platformun yaygın kullanıma sunulmasıyla sağlık risklerinin erken fark edilmesi, acil durumlarda hızlı müdahale ve gereksiz sağlık başvurularının azaltılması hedeflenmektedir.” ifadelerini kullandı.

Projenin yaşlı bireylerin yakınlarına da katkı sağlamasının beklendiğini belirten Kılavuz, “Bu durum, yakınlarının üzerindeki bakım yükü ile kaygının hafifletilmesine de önemli katkı sağlayacaktır. Proje çıktılarının uluslararası bilimsel mecralarda paylaşılması ve yeni Ar-Ge çalışmalarına temel oluşturması önceliklerimiz arasındadır.” dedi.

Yerli ve Ürünleşebilir Dijital Sağlık Çözümü Hedefleniyor

Türkiye’de yaşlı nüfusun artışıyla birlikte sağlıklı yaşlanma ve evde bağımsız yaşamı destekleyecek teknolojilere duyulan ihtiyaca işaret eden Kılavuz, projenin bilimsel çalışmaların ötesinde gerçek yaşam koşullarında kullanılabilecek bir ürüne dönüşmesinin amaçlandığını kaydetti.

Kılavuz, “Türkiye'de sağlıklı yaşlanma ve evde bağımsız yaşamın desteklenmesi sağlık politikalarının öncelikli alanlarıdır. Son dönemde yürürlüğe giren Esenlik Hizmetleri Yönetmeliği ve huzurevlerine kabul koşullarındaki değişiklikler, yaşlı bireylerin kendi ortamlarında güvenle yaşamalarını sağlayacak teknolojilere olan ihtiyacı artırmıştır.” dedi.

TÜSEB desteğinin projenin hedefleri açısından önem taşıdığını ifade eden Kılavuz, “TÜSEB tarafından desteklenen YAKIN projesi, yapay zekâ destekli yerli bir çözüm sunarak bu vizyonla doğrudan örtüşmektedir. Proje, yalnızca bilimsel bilgi üretmeyi değil, gerçek yaşam koşullarında doğrulanmış, yerli ve ürünleşebilir bir sağlık çözümüne dönüşmeyi hedeflemesi bakımından büyük önem taşımaktadır.” diye konuştu.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI