Medicana Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Abdi Sağcan: “Sıklaşan ve bayılmaya neden olan belirtiler mutlaka araştırılmalıdır”

Günlük yaşamda oturur veya yatar pozisyondan aniden ayağa kalkıldığında ortaya çıkan göz kararması, sersemlik ve baş dönmesi, çoğu zaman geçici bir durum olarak değerlendiriliyor. Medicana International İzmir Hastanesi Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Abdi Sağcan, belirtilerin vücudun kan basıncını yeniden dengeleme mekanizmasıyla bağlantılı olduğunu, ancak sıklaşması veya bayılmaya yol açması halinde araştırılması gerektiğini bildirdi.

Prof. Dr. Abdi Sağcan, “Ayağa kalkınca yaşanan kısa süreli göz kararması çoğu zaman vücudun tansiyon dengesini yeniden kurma sürecidir. Ancak sıklaşan ve bayılmaya neden olan belirtiler mutlaka araştırılmalıdır.” dedi.

“500-1000 mililitre kan bacak ve karın bölgesinde birikebilir”

Ani pozisyon değişikliğinin dolaşım sistemi üzerindeki etkisini anlatan Prof. Dr. Abdi Sağcan, oturur veya yatar durumdan hızla ayağa kalkıldığında yerçekiminin etkisiyle kanın geçici olarak bacak ve karın bölgesindeki damarlarda birikebildiğini belirtti. Bu durumun kalbe dönen kan miktarını ve kısa süreli olarak beyne ulaşan kan akışını azaltabildiğini kaydetti.

Prof. Dr. Abdi Sağcan, “Oturur veya yatar pozisyondan hızlı şekilde ayağa kalktığımızda yerçekiminin etkisiyle yaklaşık 500-1000 mililitre kan kısa süre içinde bacak ve karın bölgesindeki damarlarda birikebilir. Bu durumda kalbe geri dönen kan miktarı azalır, kalbin pompaladığı kan miktarı düşer ve birkaç saniyeliğine beyne giden kan akımı azalabilir. İşte hissedilen göz kararması ve sersemlik hissi tamamen bu fizyolojik mekanizmayla ortaya çıkar.” ifadelerini kullandı.

Tansiyon dengesi saniyeler içinde yeniden kuruluyor

Sağlıklı bir vücutta meydana gelen tansiyon düşüşünün basınç algılayıcıları tarafından hızla fark edildiğini aktaran Prof. Dr. Abdi Sağcan, sinir sisteminin devreye girerek kalp hızını artırdığını ve damarları daralttığını söyledi.

Prof. Dr. Abdi Sağcan, “Sinir sistemi hızla devreye girerek kalp hızını artırıyor ve damarları daraltıyor. Bu mekanizma tansiyonu saniyeler içinde yeniden dengeliyor.” dedi.

Göz kararmasının doğrudan göz kaynaklı olmayabileceğine dikkati çeken Sağcan, retina ile beynin görme merkezinin kan akımındaki değişikliklere karşı duyarlı olduğunu vurguladı.

Sağcan, “Burada asıl sorun gözün kendisi değildir. Retina ve beynin görme merkezi kan akımındaki değişikliklere çok duyarlıdır. Beyne giden kan akımı kısa süreli azaldığında görüntüler bulanıklaşabilir, perde inmesi hissi oluşabilir veya kişi birkaç saniye boyunca çevresini karanlık görebilir. Aynı şekilde iç kulak ve gözlerden gelen denge bilgileri arasındaki kısa süreli uyumsuzluk da baş dönmesi hissini tetikler.” açıklamasında bulundu.

“10-15 saniyeden uzun sürüyorsa mutlaka değerlendirilmeli”

Göz kararması ve baş dönmesini tetikleyebilecek farklı etkenler bulunduğunu belirten Prof. Dr. Abdi Sağcan; yetersiz sıvı tüketimi, uzun süre hareketsiz kalma, sıcak hava, yoğun egzersiz, açlık ve bazı tansiyon ilaçlarının şikâyetleri artırabileceğini bildirdi.

Tansiyon düşürücü ilaçlar ve idrar söktürücülerin yanı sıra kansızlık, bazı vitamin eksiklikleri, diyabete bağlı sinir hasarı ve hormonal bozuklukların da belirtilerle ilişkili olabileceğini aktaran Sağcan, kısa süreli göz kararmalarının sağlıklı kişilerde de görülebileceğini ifade etti.

Prof. Dr. Abdi Sağcan, “Bir iki saniye süren göz kararmaları sağlıklı kişilerde de görülebilir. Ancak 10-15 saniyeden uzun süren, sık tekrarlayan, bayılmaya yol açan veya başka belirtilerle birlikte seyreden durumlarda mutlaka doktor değerlendirmesi gerekir.” uyarısında bulundu.

Bayılma, göğüs ağrısı ve nefes darlığına dikkat

Göz kararmasına bayılma, düşme, göğüs ağrısı, nefes darlığı veya çarpıntının eşlik etmesi halinde vakit kaybedilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Abdi Sağcan, günlük yaşamda uygulanabilecek bazı önlemlerin şikâyetlerin azaltılmasına yardımcı olabileceğini kaydetti.

Ani hareketlerden kaçınılmasını öneren Sağcan, “Yataktan veya sandalyeden kalkarken acele edilmemeli; önce oturur pozisyona geçip birkaç saniye beklenmelidir. Ayağa kalkmadan önce ayak bileklerini hareket ettirmek ve baldır kaslarını çalıştırmak kanın kalbe dönüşünü artırır. Yeterli sıvı almak, uzun süre hareketsiz kalmamak ve sıcak ortamlarda dikkatli olmak da şikâyetleri belirgin şekilde azaltacaktır.” ifadelerini kullandı.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI