MİLLÎ EĞİTİM BAKANI YUSUF TEKİN: “PISA 2025’TE İLK KEZ FEN BİLİMLERİ VE OKUMADA OECD ORTALAMASININ ÜZERİNE ÇIKTIK”

2027 EĞİTİM BÜTÇESİ TBMM PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONUNDA GÖRÜŞÜLDÜ

Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, 12 Kasım 2026 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, Millî Eğitim Bakanlığının 2027 yılı bütçesine ilişkin sunum gerçekleştirdi. Sunumunda eğitim politikaları, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, uluslararası öğrenci değerlendirme sonuçları, mesleki eğitim, yükseköğretim ve eğitim yatırımlarına ilişkin açıklamalarda bulunan Tekin, milletvekillerinin eleştiri ve sorularını da yanıtladı.

Konuşmasına Cumhuriyet’in kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü vefatının 88’inci yıl dönümünde anarak başlayan Tekin, Atatürk’ün eğitimle ilgili sözlerine atıfta bulundu.

Tekin, Atatürk’ün Millî Mücadele’nin en çetin günlerinde söylediği, “Eğitimdir ki bir milleti ya hür, bağımsız, şanlı, yüksek bir topluluk halinde yaşatır; ya da esaret ve sefalete terk eder.” sözünü hatırlatarak, Cumhuriyet’in ikinci yüzyılında da bu sorumluluğu taşıdıklarını ifade etti.

“GAYEMİZ KÖKLERİNDEN KOPMAYAN NESİL YETİŞTİRMEKTİR”

Eğitim politikalarının yalnızca yıllık ihtiyaçlar üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Tekin, hazırlanan bütçenin her kuruşunun hesabını verebilme hassasiyetiyle oluşturulduğunu söyledi.

Bir nesle hangi hafızanın ve değerlerin aktarılacağının ülkenin istiklalini ve istikbalini doğrudan ilgilendirdiğini kaydeden Tekin, eğitim kararlarında öğrencilerin hangi değerlerle yetişeceğinin esas alındığını belirtti.

Tekin, hedeflerini şu sözlerle açıkladı:

“Gayemiz, değerlerini tahkikle kavrayıp sorgulayarak sahiplenen, dünyanın bütün birikimine açık olduğu halde köklerinden kopmayan bir nesil yetiştirmektir.”

TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ’NDE ÜÇÜNCÜ UYGULAMA YILI

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin üçüncü uygulama yılına girdiğini belirten Tekin, modelin temelinde erdem, değer ve eylem bütünlüğünün bulunduğunu ifade etti.

“Erdem-değer-eylem” çerçevesiyle değerlerin ders kitaplarından öğrencilerin günlük yaşamına taşındığını kaydeden Tekin, bilgiyi davranışa, değeri eyleme dönüştüren bir eğitim iklimi oluşturmayı hedeflediklerini söyledi.

Tekin, “Hiçbir vesayet zihniyetinin evlatlarımızı kendi değerlerinden uzaklaştırmasına asla müsaade etmeyeceğiz.” ifadelerini kullandı.

TARİH VE KÜLTÜR EĞİTİMİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR

Eğitimde tarih anlatımının yeniden ele alındığını belirten Tekin, öğrencilerin geçmişlerini kendi kavramları ve tarihsel birikimleri üzerinden öğrenmelerini önemsediklerini dile getirdi.

Tekin, tarih kitaplarında kullanılan kavramlara ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

“Geçmişini başkasının kavramlarıyla okuyan bir neslin, farkına bile varmadan o kavramların taşıdığı hükmü de devraldığını gördük. Yıllar boyunca bu toprakların çocukları Anadolu’yu yakıp yıkan, Kudüs’ü kana bulayan orduların yürüyüşünü ‘sefer’ diye ezberledi, soykırımların yaşandığı, kıtaların talan edildiği bir çağı ‘keşif’ diye okudu.”

Tekin, bu kapsamda tarih anlatımında kullanılan bazı ifadelerin değiştirildiğini belirterek, “Türkistan’a Türkistan, Adalar Denizi’ne de Adalar Denizi dedik, asılsız Ermeni iddialarını da gerçek mahiyetiyle anlattık.” dedi.

Millî Mücadele ifadesinin kullanımına yönelik eleştirilere de değinen Tekin, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Nutuk’ta bu süreci Millî Mücadele ve onun bir aşaması olarak İstiklal Harbi şeklinde ifade ettiğini hatırlattı.

“TEHDİTLER HER AİLENİN KAPISINI ÇALIYOR”

Çocukların ve gençlerin karşı karşıya olduğu sosyal tehditlere dikkat çeken Tekin, şiddet, dijital bağımlılık, çevrim içi istismar ve aile bağlarının zayıflamasının yalnızca Türkiye’nin değil, bütün dünyanın ortak sorunları arasında yer aldığını söyledi.

Tekin, konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:

“Çocuklar ve gençler arasında yükselen şiddetten dijital bağımlılığa, çevrim içi istismardan aile bağlarının zayıflamasına, oradan da anlam ve aidiyet arayışında büyüyen boşluğa kadar uzanan bu tehditler, bugün dünyanın neresinde olursa olsun her ailenin kapısını çalıyor.”

Bu sorunlarla mücadelede devletin bütün imkânlarının ve toplumun tüm kesimlerinin birlikte hareket etmesi gerektiğini belirten Tekin, çocukların geleceğinin ülkenin istikbaliyle doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı.

Laiklik anlayışlarını da açıklayan Tekin, laikliği inanç hürriyetinin teminatı olarak gördüklerini, devletin bütün inançlara eşit mesafede durması gerektiğini ifade etti.

PISA 2025 SONUÇLARINDA OECD ORTALAMASI AŞILDI

Sunumunun önemli başlıklarından birini uluslararası eğitim değerlendirmeleri oluşturan Tekin, OECD tarafından gerçekleştirilen Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) sonuçlarına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Türkiye’nin geçmiş yıllardaki PISA performansının siyasi tartışmalarda eleştiri konusu yapıldığını hatırlatan Tekin, 2003 yılındaki sonuçlarla 2025 sonuçlarını karşılaştırdı.

Türkiye’nin 2003 yılında fen bilimleri, matematik ve okuma becerilerinde 29 OECD ülkesi arasında 28’inci sırada bulunduğunu belirten Tekin, puanların yıllar içinde yükseldiğini söyledi.

Tekin, Türkiye’nin son sonuçlardaki sıralamasını şöyle açıkladı:

“Türkiye’nin son sonuçlarda 38 OECD ülkesi arasında fen bilimlerinde 14’üncü, okuma becerilerinde 13’üncü, matematikte 23’üncü sırada yer aldığını” belirten Tekin, geçmişteki eleştirilere karşı elde edilen ilerlemeye dikkat çekti.

PISA 2025 sonuçlarına ilişkin en dikkat çekici değerlendirmesini ise şu sözlerle yaptı:

“‘Geriye gidiyor’ denilen evlatlarımız, aralarında OECD ülkelerinin de bulunduğu 72 ülkeyi fen bilimlerinde ve okumada, 62 ülkeyi de matematikte geride bıraktı.”

Tekin, Türkiye’nin okuma becerilerinde 461 puan olan OECD ortalamasının üzerine çıktığını, fen bilimlerinde tarihinin en yüksek puanına ulaşarak 482 puanlık OECD ortalamasını geçtiğini, matematikte ise OECD ortalamasını yakaladığını bildirdi.

2015-2025 döneminde fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının tamamında ortalama performansını artıran tek OECD ülkesinin Türkiye olduğunu belirten Tekin, “Kaygı verici denilen tablo, 10 yılın sonunda gıptayla bakılan bir yürüyüşe dönüştü.” dedi.

EĞİTİM YATIRIMLARI VE ÖĞRETMEN SAYISI ARTIRILDI

Eğitime ayrılan kaynakların artırıldığını ifade eden Tekin, eğitim harcamalarının merkezi yönetim bütçesindeki payının 2002 yılında yüzde 7,6 olduğunu, bu oranın yaklaşık iki katına yakın bir düzeye taşındığını kaydetti.

Okul öncesi eğitimde okullaşma oranının 7 katına çıkarıldığını, ortaöğretimde ise 30 puandan fazla artış sağlandığını belirten Tekin, derslik sayısının iki katına, öğretmen sayısının da iki katına çıkarıldığını bildirdi.

Taşımalı eğitim uygulamasıyla köylerde yaşayan çocukların okula erişiminin sağlandığını ifade eden Tekin, ücretsiz ders kitapları, Destekleme ve Yetiştirme Kursları, bursluluk, parasız yatılılık, şartlı eğitim yardımı ve ücretsiz öğle yemeği gibi uygulamalarla öğrencilerin desteklendiğini söyledi.

Öğretmenlik mesleğinin genel yeterliklerinin yeniden tanımlandığını belirten Tekin, Millî Eğitim Akademisinin kurulduğunu ve öğretmenlere mesleki gelişim imkânları sunulduğunu aktardı.

Türkiye’nin eğitim alanındaki gelişiminin uluslararası basında da yer bulduğunu kaydeden Tekin, Fransa’da Le Figaro, İngiltere’de The Economist ve Almanya’da Tagesspiegel’in Türkiye’nin eğitim performansına ilişkin değerlendirmelerine değindi.

ÜNİVERSİTE-SEKTÖR İŞ BİRLİĞİ VE MESLEKİ EĞİTİM

Yükseköğretimde fırsat eşitliğinin güçlendirilmesi ve mezunların iş gücü piyasasının ihtiyaçlarına uygun yetkinlikler kazanması için çalışmalar yürütüldüğünü belirten Tekin, Yükseköğretim Kurulunun program ve kontenjan planlamalarında istihdam ihtiyaçlarını dikkate aldığını söyledi.

Üniversite ile sektör arasındaki iş birliğinin güçlendirildiğini ifade eden Tekin, klasik staj uygulamalarının yerine öğrencilerin bir veya iki dönem doğrudan iş yerlerinde eğitim aldığı İşletmede Mesleki Eğitim Modeli’nin başlatıldığını bildirdi.

Modelin 7 ilde yaklaşık 120 bin öğrenciyle 185 ön lisans programında pilot olarak uygulandığını belirten Tekin, yapay zekâ, büyük veri, siber güvenlik, yeşil dönüşüm ve sağlıkta dijitalleşme gibi alanların da yükseköğretim programlarında öncelikli hale getirildiğini kaydetti.

Tekin, yapay zekâ ve dijitalleşme alanlarında 100’ü aşkın üniversitede yeni program türlerinin öğrencilerle buluşturulduğunu açıkladı.

ÖSYM 2026’DA 13 MİLYON 600 BİN ADAYA HİZMET VERDİ

Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının çalışmalarına da değinen Tekin, kurumun üniversiteye giriş ve kamu personeli seçimi başta olmak üzere çok sayıda sınavı yürüttüğünü belirtti.

ÖSYM’nin yılda yaklaşık 70 sınav gerçekleştirdiğini ve farklı kurumlar için yaklaşık 25 yerleştirme işlemi yaptığını aktaran Tekin, 2026 yılında bugüne kadar düzenlenen 61 sınava yaklaşık 13 milyon 600 bin adayın katıldığını bildirdi.

2027 YILI EĞİTİM BÜTÇESİ 3,7 TRİLYON LİRAYI AŞTI

Bakan Tekin, 2027 yılı için eğitim bütçesine ilişkin toplam ödeneği de açıkladı.

Tekin, “Eğitim bütçemiz, 2 trilyon 458 milyar 762 milyon 249 bin lirası Bakanlığımız bütçesi olmak üzere, toplamda 3 trilyon 755 milyar 688 milyon 206 bin lira olarak öngörülmektedir.” dedi.

Sayıştay raporlarında yer alan bulguların titizlikle değerlendirildiğini belirten Tekin, tespitler doğrultusunda gerekli adımların atıldığını ifade etti.

SAYIŞTAY RAPORLARI VE MAL ALIMLARINA İLİŞKİN İDDİALARA YANIT

Bütçe görüşmelerinde milletvekillerinin sorularını yanıtlayan Tekin, Bakanlığın mal alımlarına ilişkin Sayıştay raporları üzerinden yöneltilen eleştirilere de açıklık getirdi.

Yeni Parti İstanbul Milletvekili Özçağdaş’ın yolsuzluk iddialarına ilişkin konuşan Tekin, Sayıştay’ın TBMM adına kamu bütçelerini ve hesaplarını denetleyen önemli bir kamu otoritesi olduğunu belirtti.

Tekin, 2023 yılında bir ilin millî eğitim müdürünü görevden aldıklarını, 2024 yılında Bakanlığın hesaplarını denetlemek üzere görevlendirilen başdenetçinin söz konusu müdürün kardeşi olduğunu ileri sürdü.

Devlet Malzeme Ofisine malzemelerin temin edilip edilemeyeceği konusunda dört kez yazılı olarak başvurduklarını ve ilgili kurumdan malzemelerin ellerinde bulunmadığı yanıtını aldıklarını aktaran Tekin, denetim sürecinde fiyatlandırmaya ilişkin yazışmalar konusunda usulsüzlük şüphesi doğduğunu savundu.

Tekin, “Dolayısıyla şu anda bahsi geçen anlattığım sebeplerden dolayı Sayıştay yargılamanın yenilenmesi yönünde karar verdi. Çünkü burada Sayıştay’ın manipüle edildiği bir durum söz konusu.” ifadelerini kullandı.

Açıklamalar sırasında Tekin ile Yeni Parti milletvekilleri arasında tartışma yaşandı.

“HİÇBİR SİVİL TOPLUM ÖRGÜTÜNE TEK BİR KURUŞ KAMU KAYNAĞI AKTARMAYIZ”

Bakanlığın vakıf ve derneklerle yaptığı iş birliklerine ilişkin eleştirilere de yanıt veren Tekin, kamu kaynaklarının protokol yapılan sivil toplum kuruluşlarına aktarılmadığını söyledi.

Tekin, “Kamuda protokol yaptığımız hiçbir sivil toplum örgütüne tek bir kuruş kamu kaynağı aktarmayız.” dedi.

Ülkü Ocakları, TÜGVA, Yeşilay ve Kızılay dahil olmak üzere protokol yapılan kuruluşlara farklı uygulama yapılmadığını ifade eden Tekin, “Hiçbirisine tek bir kuruş kamu kaynağı aktarmadık, aktarmayız.” açıklamasında bulundu.

Türkiye Maarif Vakfının yurt dışındaki okul binalarının yapımı ve personel giderleri için 9 milyar lira kaynak ayrıldığını belirten Tekin, uluslararası kuruluşlara yapılan zorunlu aktarımların da bulunduğunu, bu kapsamda 429 milyon 393 bin lira ödenek öngörüldüğünü bildirdi.

MESEM VE MESLEK LİSELERİNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulamasına yönelik eleştirileri de yanıtlayan Tekin, öğrencilerin iş yerlerindeki güvenliğinin Bakanlığın öncelikli konuları arasında bulunduğunu söyledi.

MESEM kapsamında protokol yapılan iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin incelendiğini belirten Tekin, iş yeri sorumlularına eğitim verildiğini, koordinatör öğretmenlerin öğrencileri düzenli olarak ziyaret ettiğini ve Bakanlık tarafından denetim gerçekleştirildiğini kaydetti.

Mesleki eğitimdeki öğrenci oranlarına ilişkin geçmiş yıllarla karşılaştırma yapan Tekin, 28 Şubat süreci öncesinde meslek liselerindeki öğrenci oranının yaklaşık yüzde 45 olduğunu, bu oranın daha sonra yüzde 17’ye gerilediğini ve yeniden yüzde 40’ın üzerine çıkarıldığını ifade etti.

Tekin, 2026 yılında LGS sonrasında 9. sınıfa geçen öğrencilerin meslek liselerini tercih etme oranına ilişkin şu bilgiyi paylaştı:

“Bu yıl ilk defa LGS sınavından sonra 9. sınıfa geçen çocuklardan yüzde 45’i meslek liselerini tercih etti.”

Öğrencilerin iş güvenliğine ilişkin tedbirlerin önemini vurgulayan Tekin, hayatını kaybeden öğrencilerin aileleriyle görüştüğünü ve yaşanan acıyı bir baba olarak paylaştığını belirtti.

KOMİSYONDA ÜNİVERSİTELERİN BÜTÇELERİ DE KABUL EDİLDİ

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda yapılan görüşmelerin ardından Millî Eğitim Bakanlığının 2027 yılı bütçesinin yanı sıra Yükseköğretim Kurulu, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı, Yükseköğretim Kalite Kurulu ve üniversitelerin 2027 yılı bütçeleri de kabul edildi.