Muğla Eczacı Odası Başkanı Ecz. Saim Korkmaz: “Geleceği bekleyen değil, geleceği tasarlayan anlayışla çalışıyoruz”

32. Bölge Muğla Eczacı Odası, toplum eczacılarının sahadaki klinik gözlemlerini görünür kılmak amacıyla yürütülen İlaçla İlgili Sorun Tespit Yönetim Projesi’nin 1. etap raporunu meslek kamuoyu ile paylaştı. Proje kapsamında 43 gerçek vaka incelendi; ilaçla ilişkili sorunlar, eczacı müdahaleleri ve sağlık sistemine sağlanan klinik ile ekonomik katkılar değerlendirildi.

Muğla Eczacı Odası Başkanı Ecz. Saim Korkmaz, projeye ilişkin yaptığı değerlendirmede, “İLİS Projemiz, eczacının bilgi ve deneyimini görünür kılan, sağlık sistemine katkısını verilerle ortaya koyan ve eczacının birinci basamak sağlık hizmetlerinde aktif rol almasını sağlayan önemli bir çalışma niteliğindedir.” ifadelerini kullandı.

Sahadan Gelen Gerçek Vaka Verileri İncelendi

Raporda, verilerin Muğla Eczacı Odası bünyesinde düzenlenen çalıştayın ardından oluşturulan İLİS Paylaşım Grubu üzerinden gönüllü eczacıların gerçek vaka bildirimleriyle toplandığı belirtildi. Çalışmanın, gerçek hayat verilerine dayalı, gözlemsel ve geriye dönük vaka serisi analizi olarak hazırlandığı kaydedildi.

Projede vakalar tedavi edilmemiş endikasyon, uygunsuz ilaç kullanımı, subterapötik doz, ilaç alamama, doz aşımı, advers ilaç reaksiyonu, ilaç etkileşimi ve endikasyon olmadan ilaç kullanımı başlıklarında sınıflandırıldı.

En Sık Sorun Tedavi Edilmemiş Endikasyon Oldu

Raporun bulgularına göre, 43 vakanın 17’si tedavi edilmemiş endikasyon olarak kayda geçti. Bu başlık, toplam vakaların yüzde 39’unu oluşturdu. İkinci sırada 10 vaka ve yüzde 23 oranla uygunsuz ilaç kullanımı yer aldı. Advers ilaç reaksiyonu 6 vaka ile yüzde 14, ilaç etkileşimi 3 vaka ile yüzde 7, ilaç alamama 3 vaka ile yüzde 7, subterapötik doz 2 vaka ile yüzde 5, endikasyon olmadan ilaç kullanımı ise 2 vaka ile yüzde 5 olarak raporlandı.

Raporun yönetici özetinde, en sık eczacı müdahalesinin yüzde 51 ile hekime yönlendirme olduğu bildirildi. Doz düzeltme, ilaç uzlaşısı, hasta eğitimi, gereksiz ilaç kullanımının sonlandırılması ve koruyucu sağlık önerileri de müdahale başlıkları arasında yer aldı.

Hipertansiyon, Diyabet ve Kardiyovasküler Riskler Öne Çıktı

Vaka özetlerinde, hipertansiyonu olduğu halde tedavi almayan hastada antihipertansif tedavi başlatılması, inme öyküsü bulunan hastada statin tedavisine yeniden başlanması, böbrek nakilli hastada nefrotoksik antibiyotik riskinin fark edilmesi, diyabet hastalarında SGLT2 tedavisine uyumun sağlanması ve polifarmasi kaynaklı ilaç hatalarının düzeltilmesi gibi müdahaleler yer aldı.

Raporun ileri vaka özetlerinde ise diyabet taramasıyla iki yeni olgunun erken dönemde tespit edildiği, nabzı 40 bpm saptanan hastada doz azaltımıyla bradikardi riskinin önlendiği, glukoz değeri 400 mg/dL ölçülen hastada erken tanı sağlandığı ve geriyatrik polifarmasi hastasında çoklu ilaç hatalarının düzeltilerek tedavi güvenliğinin artırıldığı aktarıldı.

“Toplum Eczacısı Sağlık Sisteminin Sahadaki Erken Uyarı Mekanizmasıdır”

Bilimsel ve stratejik değerlendirme metninde, toplum eczacılarının hastalarla sürekli temas halinde olması nedeniyle sağlık sisteminin en erken müdahale noktalarından biri olduğu vurgulandı. Değerlendirmede, “Toplum eczacısı, sağlık sisteminin sahadaki erken uyarı mekanizmasıdır.” ifadesine yer verildi.

Aynı değerlendirmede, tedavisiz hipertansiyon, tanı almamış diyabet, ilaç uyumsuzluğu, yanlış ilaç kullanımı, riskli ilaç kombinasyonları ve advers ilaç reaksiyonlarının eczacı gözlemleriyle erken dönemde tespit edildiği belirtildi.

Ekonomik Katkı Minimum Modelde 156 Bin 500 Lira Olarak Hesaplandı

Projede kullanılan Maliyetten Kaçınma Analizi yöntemiyle, eczacı müdahaleleri gerçekleşmeseydi oluşması muhtemel hastane yatışı, acil servis başvurusu, ek ilaç ve tetkik maliyetleri değerlendirildi. Raporda, 43 vaka üzerinden hesaplanan varsayımsal minimum ekonomik katkının 156 bin 500 lira, hasta başına ortalama minimum katkının ise yaklaşık 3 bin 639 lira olduğu bildirildi.

Minimum ekonomik katkı analizinde klinik risk yönetimi başlığındaki 17 vakanın 93 bin 500 lira, ilaç güvenliği başlığındaki 12 vakanın 42 bin lira, verimlilik ve israfın önlenmesi başlığındaki 14 vakanın ise 21 bin lira katkı sağladığı belirtildi.

Maksimum Potansiyel Katkı 12 Milyon 480 Bin Liraya Ulaştı

Raporun genişletilmiş ekonomik değerlendirmesinde, toplumsal perspektif modeliyle dolaylı maliyetler, uzun dönemli maliyet kaçınması ve en kötü klinik senaryo varsayımları da dikkate alındı. Bu modelde, eczacının sağlık sistemine maksimum potansiyel katkısı 12 milyon 480 bin lira olarak hesaplandı.

Değerlendirmede, “Toplum eczacılığı yalnızca bir sağlık hizmeti değil, aynı zamanda sağlık ekonomisini koruyan stratejik bir sistemdir.” ifadesi kullanıldı.

Eczacı-Hekim Entegrasyonu ve Dijital Bildirim Önerisi

Raporun politika önerileri bölümünde, eczacı gözlemlerinin e-Nabız ve MEDULA gibi dijital platformlarda kaydedilmesi, ilaç etkileşimi ve doz hataları için eczacı uyarı sistemlerinin geliştirilmesi, farmasötik bakım hizmetlerinin teşvik edilmesi ve toplum eczacılığı alanında İLİS eğitimlerinin standardize edilmesi önerildi.

Bilimsel değerlendirme metninde de eczacı-hekim klinik iş birliğinin güçlendirilmesi, tedavi uyumu, ilaç güvenliği ve kronik hastalık takibi için yeni ödeme modellerinin geliştirilmesi gerektiği ifade edildi.

“Eczaneler Yalnızca İlaç Alınan Yerler Değildir”

Vatandaşlar açısından yapılan değerlendirmede, “Eczaneler yalnızca ilaç alınan yerler değildir.” denildi. Eczanelerin, hastanın en kolay ulaştığı sağlık merkezleri, tedavi güvenliğinin takip edildiği alanlar, kronik hastalıkların izlenebildiği noktalar ve erken risk tespit merkezleri olduğu vurgulandı.

Raporda, İLİS Projesi’nin gerçek yaşam verisine dayanması, retrospektif vaka analizi içermesi, sağlık ekonomisi modeli kullanması ve klinik sonuç üretmesi nedeniyle akademik yayınlara, ulusal kongrelere, uluslararası farmakoekonomi çalışmalarına ve sağlık politikası raporlarına altyapı oluşturabilecek nitelikte olduğu belirtildi.

Korkmaz: “Birlikte Üreten, Birlikte Güçlenen Eczacılık İçin Çalışmaya Devam Edeceğiz”

Muğla Eczacı Odası Başkanı Ecz. Saim Korkmaz, projede emek veren tüm meslektaşlarına teşekkür ederek, “Mesleğimizin sorunlarını sadece konuşan değil, çözüm üreten; geleceği bekleyen değil, geleceği tasarlayan bir anlayışla çalışmalarımıza devam ediyoruz.” dedi.

Korkmaz, “Birlikte Üreten, Birlikte Güçlenen Eczacılık için çalışmaya devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI