Ticaret Bakanı Ömer Bolat: “Mal ve hizmet ihracatında 410 milyar dolarlık hedefi aştık”

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Ticaret Bakanlığının 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi ile 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi'nin görüşmeleri kapsamında sunum yaptı. Komisyon gündeminde ayrıca Helal Akreditasyon Kurumu ile Rekabet Kurumunun bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporları yer aldı.

Bakan Bolat, Türkiye'nin ihracat performansına, ihracatçılara sağlanan desteklere, finansman mekanizmalarına, serbest bölgelerin faaliyetlerine ve ithalat gelişmelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

“Dünya Ticaretinde Korumacılık Tedbirleri Baskıyı Artırdı”

Dünya ekonomisindeki gelişmelere değinen Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 2020 yılından itibaren yaşanan ekonomik dalgalanmaların ve 2022 yılında başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı'nın uluslararası ticaret üzerindeki etkilerine dikkat çekti.

Bolat, “Artan jeopolitik belirsizlikler, ticaret gerilimleri ve yaygınlaşan korumacılık tedbirleri, zayıf dış taleple birlikte dünya ticareti üzerindeki baskıyı artırmıştır.” dedi.

Türkiye'nin önemli ihracat pazarlarının bulunduğu Batı ekonomilerindeki durgunluğun dış ticareti olumsuz etkilediğini belirten Bolat, yakın coğrafyada yaşanan İran-ABD-İsrail savaşının da küresel ekonomi ve ticaret açısından riskleri ağırlaştırdığını ifade etti.

“2025 Yılında Mal İhracatımız 273,2 Milyar Dolara Yükseldi”

Ticaret Bakanlığının temel hedeflerine ilişkin açıklamalarda bulunan Bolat, yerli üretimin haksız ithalata karşı korunması, ihracatın artırılması, gümrüklerin etkinliğinin güçlendirilmesi ve iç ticarette adil rekabet şartlarının sağlanması için çalıştıklarını söyledi.

Bolat, “2002 yılında 36 milyar dolar olan mal ihracatımızı 7,6 kat artırarak 2025 yılında Cumhuriyet tarihimizin en yüksek seviyesi olan 273,2 milyar dolar seviyesine yükselttik.” ifadelerini kullandı.

Hizmet ihracatındaki gelişmelere de değinen Bolat, “2002 yılında 14 milyar dolar olan hizmet ihracatımızı yaklaşık 9 katına çıkararak 2025 yılında 124,9 milyar dolara yükselttik.” dedi.

Hizmetler dengesinde 63 milyar dolarlık fazla verildiğini belirten Bolat, bu gelişmenin cari işlemler dengesine önemli katkı sağladığını kaydetti.

“Yıllıklandırılmış Mal İhracatımız 285,6 Milyar Dolara Ulaştı”

2026 yılı ekim ayı dış ticaret verilerini paylaşan Bolat, aylık mal ihracatının geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,1 artarak 25,9 milyar dolara yükseldiğini açıkladı.

Eylül ayında yüzde 15 artışla 26 milyar dolarlık aylık ihracat rekoruna ulaşıldığını hatırlatan Bolat, “Son 12 ay yıllıklandırılmış mal ihracatımız 285,6 milyar dolara yükselmiş, yüzde 5,4 artmış oldu. Tüm zamanların rekoru kırılmış oldu.” diye konuştu.

2026 yılı Orta Vadeli Program hedefinin 282 milyar dolar olduğunu belirten Bolat, bu hedefin eylül ayında aşıldığını bildirdi.

Bolat, “Son bir yılda mal ihracatımızı 15,6 milyar dolar artırırken 2026 yılının ilk on ayında net 12,4 milyar dolar artırmış olduk.” açıklamasını yaptı.

İlk on aylık dönemde mal ihracatının yüzde 5,5 arttığını belirten Bolat, son 42 ayın 31'inde aylık ihracat artışı sağlandığını, 24'ünde ise aylık ihracat rekoru kırıldığını ifade etti.

“53 İlimiz İhracatını Artırdı”

İhracatın illere göre dağılımına ilişkin verileri de paylaşan Bolat, 2026 yılının ilk on ayında 53 ilin ihracatını artırdığını, 30 ilin ise 1 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirdiğini açıkladı.

Türkiye'nin dünya mal ihracatındaki payının 2002 yılında yüzde 0,55 seviyesinde olduğunu hatırlatan Bolat, bu oranın 2025 yılı sonunda yüzde 1,04'e yükseldiğini kaydetti.

Bolat, Hürmüz Boğazı'ndaki blokaj, Karadeniz'de gemilere yönelik saldırılar, Avrupa Birliği pazarlarındaki durgunluk ve çevre coğrafyalardaki savaşlara rağmen ihracat artışının sürdüğünü belirtti.

“410 Milyar Dolarlık İhracat Hedefimizi 413 Milyar Dolarla Aştık”

Mal ve hizmet ihracatının toplam büyüklüğüne ilişkin açıklamalarda bulunan Bolat, hizmet ihracatının ekim ayı itibarıyla yıllıklandırılmış olarak 127,4 milyar dolara ulaştığını bildirdi.

Bolat, “2026 yılı başında Cumhurbaşkanımızın ihracat ailesi olarak bizlere vazettiği 410 milyar dolarlık mal ve hizmet ihracatı hedefimizi ekim ayı itibarıyla 413 milyar dolarla aşmış bulunuyoruz.” dedi.

Mal ve hizmet ihracatının gayrisafi yurt içi hasılaya oranının 2026 yılının ikinci çeyreği itibarıyla yüzde 23,5 olduğunu belirten Bolat, teknoloji yoğunluğu yüksek ürünlerin ihracattaki payının artırılmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü söyledi.

“Yüksek Teknolojili Ürünlerin İhracattaki Payı Yüzde 44,3'e Yükseldi”

Türkiye'nin geleneksel ihracat ürünlerindeki gücünü korurken yüksek katma değerli üretime ağırlık verdiğini ifade eden Bolat, orta yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin toplam sanayi ihracatındaki payına ilişkin verileri paylaştı.

Bolat, “2002'de yüzde 30,4 olan orta yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatının toplam sanayi ihracatındaki payı, 2025 yılı itibarıyla yüzde 43,5'e yükselirken bu yıl ekim ayı itibarıyla yüzde 44,3'e yükselip tüm zamanların en yüksek seviyesi olmuştur.” açıklamasında bulundu.

“2027 Yılında İhracat Destekleri İçin 65 Milyar Lira Kaynak Ayrılacak”

İhracatçılara sağlanan desteklere değinen Bolat, firmaların uluslararası rekabet gücünün geliştirilmesi, ihracat kapasitelerinin artırılması, yurt dışı tanıtım, pazarlama ve markalaşma faaliyetlerinin desteklenmesi amacıyla çeşitli programlar yürütüldüğünü anlattı.

2025 yılında 22 bin 686 mal ihracatçısına toplam 23,5 milyar lira destek sağlandığını belirten Bolat, 2026 yılında ayrılan kaynağın 32,8 milyar liraya yükseltildiğini söyledi.

Bolat, “Hâlihazırda 15 bin 914 firmamıza 21,2 milyar lira tutarında destek sağlamış bulunuyoruz.” dedi.

Hizmet ihracatçılarına yönelik desteklere de değinen Bolat, 2025 yılında 2 bin 435 hizmet ihracatçısının 7,4 milyar lira destek aldığını, 2026 yılında destek bütçesinin 12 milyar liraya yükseldiğini ifade etti.

Bolat, 2026 yılında 2 bin 104 hizmet ihracatçısına 11 milyar lira destek sağlandığını belirterek, “2027 yılında mal ve hizmet ihracatına yönelik destekler için ayrılan kaynak 65 milyar lira olacaktır.” açıklamasını yaptı.

Ticaret Bakanlığının 2026 yılında 114 ülkede, 167 merkezde görev yapan 220 ticaret müşaviri ve ataşesiyle ihracatçılara hizmet verdiğini kaydetti.

“EXIMBANK'ın Finansman Desteği 59 Milyar Doları Aşacak”

İhracat finansmanında Türk Eximbank'ın rolüne dikkat çeken Bolat, ihracat kredileri, sigorta uygulamaları, reeskont kredileri ve alıcı kredileriyle firmalara destek sağlandığını belirtti.

Bolat, “Geçen yıl 54,3 milyar dolar finansman desteği sağlayan EXIMBANK, bu yıl 59 milyar doları aşacak bir destek sağlayacaktır.” ifadelerini kullandı.

Bu desteklerden 18 bin 837 ihracatçı firmanın yararlandığını açıklayan Bolat, yararlanıcı firmaların yüzde 83'ünü KOBİ'lerin oluşturduğunu söyledi.

EXIMBANK'ın öz kaynağının 216,5 milyar liraya yükseltildiğini belirten Bolat, Türk Ticaret Bankasının 2025 yılında 76,3 milyar lira olan finansman desteğinin 2026 yılı sonunda 110 milyar liraya ulaşmasının öngörüldüğünü bildirdi.

“İhracatı Geliştirme AŞ, 340,4 Milyar Liralık Krediye İmkân Sağladı”

İhracatı Geliştirme AŞ'nin özellikle KOBİ'lere yönelik kefalet desteğine değinen Bolat, kurumun bugüne kadar 297,7 milyar liralık kefalet sağladığını açıkladı.

Bolat, “İGE, bugüne kadar 297,7 milyarlık kefalet sağlayarak 340,4 milyar TL'lik kredi kullanma imkânı sağlamıştır.” dedi.

Kefalet portföyünün yüzde 70'inin KOBİ'lere ayrıldığını belirten Bolat, ihracatçıların günlük reeskont kredi limitinin 5 milyar liraya yükseltildiğini ifade etti.

Bu kaynağın 1,5 milyar liralık bölümünün tekstil, hazır giyim, deri, ayakkabı ve mobilya gibi emek yoğun sektörlere tahsis edildiğini aktardı.

“Son 22 Ayda 1,9 Trilyon Lira Reeskont Kredisi Kullandırıldı”

Reeskont kredilerinin finansman maliyetinin yüzde 23,95 olduğunu açıklayan Bolat, Merkez Bankası kaynaklarıyla ihracatçılara sağlanan finansman desteğine ilişkin rakamları paylaştı.

Bolat, “Son 22 ayda ihracatçılarımıza toplam 1,9 trilyon TL reeskont kredisi Merkez Bankası kaynakları ile kullandırılmıştır. Yaklaşık 541 milyar lira civarında bir faiz sübvansiyonu sağlanmıştır.” ifadelerini kullandı.

Emek yoğun sektörlerde istihdamın korunmasına yönelik desteklerin devam ettiğini belirten Bolat, tekstil, hazır giyim, deri ve mobilya sektörlerinde çalışan personel başına 2025 yılında 2 bin 500 lira olarak uygulanan desteğin 2026 yılında 3 bin 500 liraya çıkarıldığını kaydetti.

“Serbest Bölgelerden İlk 10 Ayda 11 Milyar Dolarlık İhracat Yapıldı”

Türkiye'de faaliyet gösteren 19 serbest bölgenin ihracat performansına ilişkin bilgi veren Bolat, 2025 yılında bu bölgelerden 12,5 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirildiğini açıkladı.

Bolat, “Bu yıl da ilk 10 ayda yüzde 5,5 artışla 11 milyar dolarlık ihracat 19 serbest bölgemizden gerçekleştirilmiştir.” dedi.

“İthalatımız 380,8 Milyar Dolar Seviyesinde Gerçekleşti”

İthalat verilerini değerlendiren Bolat, 2025 yılında mal ithalatının yüzde 6,2 artarak 365,4 milyar dolara ulaştığını hatırlattı.

2026 yılı ekim ayı itibarıyla yıllıklandırılmış ithalatın yüzde 5,4 artışla 380,8 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini belirten Bolat, enerji fiyatlarındaki artışın ithalat üzerindeki etkisine dikkat çekti.

Bolat, “Özellikle enerji ithalatımızda net 10 milyar dolar bir artış 10 ayda maalesef dünya piyasalarındaki aşırı fiyat artışları nedeniyle olmuştur.” dedi.

Tüketim malı ithalatının yüzde 4,5 gerilediğini ifade eden Bolat, bu düşüşün 2,7 milyar dolarlık tasarruf sağladığını kaydetti.

“Dış Ticaret Açığı 95,1 Milyar Dolar Seviyesinde Kaldı”

Dış ticaret dengesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bolat, son bir yılda ithalatın 19,6 milyar dolar, ihracatın ise 15,6 milyar dolar arttığını açıkladı.

İthalattaki artışın yaklaşık 10 milyar dolarlık bölümünün enerji kaynaklı olduğunu belirten Bolat, elektrikli makineler ve ürünlerin de ithalat artışında etkili olduğunu ifade etti.

Bolat, “Geçen yılı 92,2 milyar dolar dış ticaret açığıyla kapatırken bu yıl ilk on ay sonunda yıllıklandırılmış açığımız 95,1 milyar dolar seviyesinde kalmıştır.” dedi.

Dış ticaret açığındaki ilave artışın 2,9 milyar dolar olduğunu belirten Bolat, ihracatın ithalatı karşılama oranının 0,2 puan yükselerek yüzde 75'e ulaştığını bildirdi.

“Yerli Üretimimizi Haksız Ticaret Unsurlarına Karşı Koruma Noktasında Kararlıyız”

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ithalat politikalarında yerli üretimin korunmasına öncelik verdiklerini belirtti.

Bolat, “Yerli üretimimizi, millî üretimimizi haksız ticaret unsurlarına karşı koruma noktasında kararlıyız.” ifadelerini kullandı.

Bakan Bolat'ın TBMM Plan ve Bütçe Komisyonundaki sunumunda, 2027 yılı için öngörülen 65 milyar liralık ihracat desteği, finansman imkânlarının genişletilmesi, yüksek teknolojili ürünlerin ihracattaki payının artırılması ve dış ticaret dengesinin korunması başlıkları öne çıktı.