Ülkem Okuyor Derneği Başkanı Havva Ertuğrul: “Bir çocuğun kitaplığı ailesinin gelirine bağlı olmamalı”

Ülkem Okuyor Derneği Başkanı Havva Ertuğrul, artan yaşam maliyetlerinin çocukların ve gençlerin kitaba erişimini de etkilediğine dikkat çekti. Kitap okuma tartışmalarının ekonomik koşullardan bağımsız ele alınamayacağını belirten Ertuğrul, “İnsanlara neden kitap okumuyorsun diye sormadan önce, o kitabı alacak parası var mı diye sormalıyız.” diyerek kütüphanelerin ve ücretsiz kitap erişiminin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

Ağu 24, 2026 - 13:24
Ülkem Okuyor Derneği Başkanı Havva Ertuğrul: “Bir çocuğun kitaplığı ailesinin gelirine bağlı olmamalı”

Ülkem Okuyor Derneği Başkanı Havva Ertuğrul, ekonomik koşulların çocukların ve gençlerin kültürel yaşama katılımı üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, kitaba erişimin yalnızca okuma alışkanlığı değil, aynı zamanda fırsat eşitliği meselesi olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Barınma, beslenme, ulaşım, eğitim, sağlık ve faturalar gibi zorunlu harcamaların aile bütçelerinde öncelikli hale geldiğini belirten Ertuğrul, gelir-gider dengesi zorlaştıkça kitap satın almanın ertelenebildiğini ifade etti.

Ertuğrul, “Bugün birçok insan kitabı sevmediği için değil, bütçesinde kitaba yer açamadığı için kitap alamıyor.” dedi.

ÖNCE HAYATTA KALMAYA, SONRA KÜLTÜREL İHTİYAÇLARA SIRA GELİYOR”

Ailelerin ekonomik önceliklerine işaret eden Ertuğrul, kitap harcamalarının zorunlu giderlerle aynı bütçeden karşılandığını belirtti.

Ertuğrul, “Bir aile ay sonunda elinde kalan parayla ne yapacağını düşünürken önce eksik mutfağını tamamlıyor, faturasını ödüyor, çocuğunun okul ihtiyacını karşılıyor. Kitap çoğu zaman bu listenin ön sıralarında yer alamıyor. Çünkü insanlar önce hayatta kalmaya, sonra kültürel ihtiyaçlarını karşılamaya çalışıyor.” ifadelerini kullandı.

“NEDEN KİTAP OKUMUYORSUNUZ SORUSUNU DEĞİŞTİRMELİYİZ”

Türkiye’de okuma alışkanlığı tartışmalarının yalnızca kişilerin tercihleri üzerinden değerlendirilmesini doğru bulmadığını kaydeden Ertuğrul, ekonomik imkânların da tartışmanın merkezine alınması gerektiğini söyledi.

Ertuğrul, “Bir gence ‘Neden kitap okumuyorsun?’ diye sormak çok kolay. Ama önce ‘Kitap alabiliyor musun?’ diye sormamız gerekiyor. Evinde kitaplık olmayan, düzenli geliri olmayan, ailesinin temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığı bir gençten sürekli kitap satın almasını bekleyemeyiz.” değerlendirmesinde bulundu.

Ekonomik yetersizliklerin çocukların bilgiye ve kültüre erişimini de sınırlandırabildiğini belirten Ertuğrul, “Bir çocuğun önüne iki seçenek koyduğunuzda, biri market alışverişi diğeri kitap olduğunda ve o ailenin parası yalnızca birine yettiğinde, çoğu zaman market kazanacak. Bu bir okuma isteksizliği değil; ekonomik bir zorunluluk.” dedi.

KİTABA ERİŞİM FIRSAT EŞİTLİĞİ MESELESİDİR”

Kitabın çocukların gelişimindeki yerine dikkat çeken Ertuğrul, ekonomik şartların çocuklar arasında kültürel imkân farklılıkları oluşturmaması gerektiğini vurguladı.

Ertuğrul, “Kitap okumak yalnızca bir hobi değil. Çocuğun kelime dağarcığı, hayal gücü, düşünme becerisi, sorgulama yeteneği ve dünyayı algılama biçimi kitaplarla gelişiyor. Bu imkânın yalnızca ailesi kitap almaya para ayırabilen çocuklara sunulması, eğitimde ve kültürde ciddi bir eşitsizlik yaratıyor.” diye konuştu.

BİR ÇOCUĞUN KİTAPLIĞI ANNE BABASININ MAAŞ BORDROSUNA BAĞLI OLMAMALI”

Ücretsiz ve nitelikli kitaba erişimin artırılması çağrısında bulunan Ertuğrul, okul ve halk kütüphanelerinin daha güçlü hale getirilmesinin önemine işaret etti.

Ertuğrul, “Biz çocuklara ‘oku’ demeye devam edeceğiz. Ama okumalarını istiyorsak onların önüne kitap da koymak zorundayız. Okul ve halk kütüphanelerinin güçlendirilmesi, çocukların ücretsiz ve nitelikli kitaplara ulaşabilmesi, mahallelerde ve okullarda kitaplıkların çoğalması gerekiyor.” ifadelerini kullandı.

Çocukların sahip olduğu kitap sayısının ailelerinin ekonomik gücüyle belirlenmemesi gerektiğini vurgulayan Ertuğrul, “Bir çocuğun kitaplığı, anne babasının maaş bordrosuna bağlı olmamalı. Çocukların ekonomik şartlar nedeniyle kitaptan uzaklaşmasına izin vermemeliyiz. Çünkü kitap alamayan bir çocuğun kaybettiği şey yalnızca bir kitap değil, başka bir dünyaya açılan kapıdır.” dedi.

KİTAP PARASI KALANIN DEĞİL, HERKESİN ULAŞABİLDİĞİ BİR HAK OLMALI”

Ülkem Okuyor Derneği, çocukların ekonomik durumlarından bağımsız olarak nitelikli yayınlara ulaşabilmeleri için kitap erişiminin desteklenmesi, kütüphanelerin yaygınlaştırılması ve çocuklarla gençlere yönelik ücretsiz kitap imkânlarının artırılması çağrısında bulundu.

Havva Ertuğrul, çağrısını “İnsanlardan okumalarını istiyorsak önce kitaba ulaşmalarını sağlamalıyız. Çünkü mesele bazen okumayı sevmemek değil, kitabı satın alamamaktır.” sözleriyle dile getirdi.