YENİ Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale’den Taha Çakmak’a “Karayipler, Londra ve İsviçre’deki şirketler üzerinden hesabınıza işlem yapıldı mı?” sorusu

YENİ Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale, fon ve hisse soruşturması kapsamında Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat ve Emeklilik’in eski Genel Müdürü Taha Çakmak’ın iki özel kalem personelinin gözaltına alınmasının ardından, kamu bağlantılı şirketlerin fon yatırımları ve olası kişisel yatırım ilişkilerine ilişkin açıklama istedi. Özlale, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Karayipler, Londra ve İsviçre’deki yatırım kuruluşları üzerinden Çakmak’ın hesabına veya menfaatine işlem yapılıp yapılmadığını sorguladı.

Daha önce Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkan Yardımcılığı görevlerinde bulunan Çakmak’ın özel kalem personelleri Fahri Uğur ve Hakan Eryılmaz’ın aynı soruşturma kapsamında gözaltına alınması, kamu bağlantılı şirketlerin yatırım kararları ve bu kararların denetimine ilişkin soruları yeniden gündeme taşıdı.

Karayipler’deki hesapta 15,5 milyon lot Türkiye Sigorta hissesi iddiası

Özlale’nin açıklamasında, Karayipler’deki Saint Vincent adasında kurulu Artsmrkts Ltd hesabında Vişne Madencilik ve TERA/Hedef hisselerinin yanı sıra 15,5 milyon lot Türkiye Sigorta pozisyonu bulunduğu yönündeki iddia öne çıktı. Özlale, söz konusu hesabın gerçek sahibinin kim olduğu, işlemlerin hangi talimatlarla gerçekleştirildiği ve Taha Çakmak’ın bu yatırımlarla herhangi bir bağlantısının bulunup bulunmadığı konusunda açıklama istedi.

Özlale, Çakmak’ın BDDK’de üst düzey görev yaptığı dönemde TERA Yatırım’da kendi adına, kurumun resmî e-posta adresinin kayıtlı olduğu bir müşteri hesabı açıp açmadığını da sordu. Londra merkezli GildenCrest (Tera Europe) ve bağlantılı kuruluşlarda Çakmak’ın kendi adına veya başka kişiler üzerinden kullandığı yatırım hesaplarının bulunup bulunmadığının açıklanmasını talep etti.

Kamu kaynaklarıyla kişisel yatırımların yolları kesişti mi?

Özlale’nin yönelttiği soruların bir diğer bölümünü, Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat ve Emeklilik’in kurumsal kaynaklarından ve bireysel emeklilik sistemi (BES) fonlarından TERA’ya veya bağlantılı fonlara aktarılan tutarlar oluşturdu. Özlale, bu yatırımların toplam miktarının açıklanmasını ve kararların kimler tarafından alındığının ortaya konulmasını istedi.

Kamu bağlantılı şirketlerin söz konusu fonlara yatırım yaptığı dönemde Çakmak’ın aynı fonlarda veya fonların satın aldığı hisselerde kişisel yatırımlarının bulunup bulunmadığını da gündeme getiren Özlale, olası çıkar çatışmalarının yöneticilere ve denetçilere bildirilip bildirilmediğini sordu.

Özlale, kurumsal yatırımlarla kişisel işlemlerin tarihlerinin karşılaştırılmasını isteyerek, “Yönettiğiniz kamu bağlantılı şirketler bu fonlara para yatırırken siz kendi hesaplarınızdaki fonları veya hisseleri satıp paranızı çektiniz mi?” ifadesini kullandı.

Gözaltına alınan personelin rolü ve yatırım kararları sorgulandı

Özlale, Fahri Uğur ve Hakan Eryılmaz’ın yatırım süreçlerindeki olası rollerinin, talimat trafiğinin ve karar mekanizmalarındaki etkilerinin açıklanmasını talep etti. Yatırım komitesi kararları ile risk değerlendirme raporlarının kamuoyuyla paylaşılması çağrısında bulunan Özlale, kurumsal yatırımlara ilişkin kararların hangi değerlendirmeler sonucunda alındığının ortaya çıkarılmasını istedi.

Açıklamada, Çakmak’ın kişisel mali çıkarının bulunması ihtimalinde ilgili yöneticileri ve denetçileri bilgilendirip bilgilendirmediği, yatırım kararlarının alınmasına katılıp katılmadığı ve karar süreçlerinin dışında kalıp kalmadığı soruları da yer aldı.

“Kamu parasıyla ayrıcalıklı yatırımcıların çıkışı mı finanse edildi?”

Özlale’nin açıklamasında, kamu şirketlerinin yatırdığı 100 milyon TL’nin fonda batık kaldığı iddiası da yer buldu. Özlale, kurumsal yatırımlar karşılığında hangi varlıkların alındığının ve hangi yatırımcıların fon iade taleplerinin karşılandığının açıklanmasını istedi.

Özlale, kamu şirketlerinin yatırımlarının fonda kaldığı sırada Çakmak’ın veya diğer yatırımcıların fonlardan daha erken çıkış yapıp yapmadığının araştırılması gerektiğini belirterek, “Kamu şirketlerinin yatırdığı 100 milyon TL’nin fonda batık kalırken, sizin ve diğer imtiyazlı yatırımcıların fondan erken çıkışını (nakde dönmesini) finanse edip etmediği araştırıldı mı?” sorusunu yöneltti.

Offshore şirketler üzerinden işlem yapılıp yapılmadığı soruldu

Özlale, Karayipler’deki Artsmrkts Ltd, Londra’daki GildenCrest ve İsviçre’deki Century City Securities arasındaki olası hesap ve para hareketlerinin de açıklığa kavuşturulmasını istedi. Bu kuruluşlar üzerinden Çakmak’ın hesabına veya menfaatine işlem yapılıp yapılmadığının ortaya çıkarılmasını talep eden Özlale, söz konusu şirketlerle hesap, para transferi, yatırım veya talimat ilişkisi bulunup bulunmadığını sordu.

Risk uyarıları, bilanço ve 4 milyar TL’lik maliyet iddiası

Özlale, TERA ve bağlantılı fonlara yapılan yatırımlarla ilgili risk birimlerinin veya denetçilerin Çakmak’ı uyarıp uyarmadığının açıklanmasını istedi. Herhangi bir uyarı yapıldıysa hangi önlemlerin alındığını, önlem alınmadıysa bunun gerekçesini soran Özlale, Türkiye Sigorta’nın bilançosunun açıklanmasının ertelendiği ve 4 milyar TL’lik geri alım maliyeti oluştuğu yönündeki iddialara da açıklık getirilmesini talep etti.

Özlale, bu iddiaların doğru olup olmadığının ve söz konusu gelişmelerin fon yatırımlarıyla bağlantısının bulunup bulunmadığının ortaya konulmasını isteyerek, sorumluluğun kimde olduğunun açıklanması çağrısında bulundu.

Özlale’nin paylaşımında yer alan sekiz soruda, kamu bağlantılı şirketlerin yatırım tutarlarından offshore hesaplara, kişisel hisse satışlarından fonlardan erken çıkış iddialarına kadar çeşitli başlıklar sıralandı. Sorular, ilgili işlemlerin ve iddiaların yetkili kurumlar tarafından açıklığa kavuşturulması talebiyle gündeme getirildi. Paylaşımda yer alan iddialar, tek başına herhangi bir kişi veya kuruluşun hukuka aykırı işlem yaptığını kanıtlamıyor.