AK Partili Adem Yıldız: “Rakamları büyütmekle filo büyümüyor, 1.410 otobüs nerede”
İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi’nde İETT’nin 2027 yılı bütçe ve performans programını değerlendiren AK Parti İBB ve Kartal Belediye Meclis Üyesi Adem Yıldız, 2025 ve 2026 yıllarında açıklanan otobüs alım hedefleri ile bütçe belgelerindeki veriler arasında farklılıklar bulunduğunu belirtti. 2027 yılı için 650 yeni otobüs hedeflendiğini hatırlatan Yıldız, toplam 1.410 araçlık hedefin akıbetini sordu. İETT’nin 17,8 milyar liralık bütçe açığına, artan bakım-onarım giderlerine ve 195 bin 51 ulaşım şikâyetine dikkat çeken Yıldız, İBB yönetiminden araç teslimatlarının ve filo kayıtlarının kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.
İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Meclisi’nde, İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri (İETT) Genel Müdürlüğünün 2027 yılı bütçesi ve performans programı görüşmelerinde otobüs alım vaatleri, bütçe açığı, filo yaşı ve toplu taşıma hizmetlerindeki aksaklıklar gündeme geldi.
AK Parti Grubu adına konuşan AK Parti İBB ve Kartal Belediye Meclis Üyesi Adem Yıldız, İETT yönetiminin önceki yıllarda açıkladığı otobüs alım hedeflerinin gerçekleşme durumunun kamuoyuna açıklanması gerektiğini belirtti.
2025 yılı için 555, 2026 yılı için ise 760 otobüs alımının vaat edildiğini hatırlatan Yıldız, 2027 yılı bütçesinde 650 yeni araç hedefinin yer aldığını söyledi. Yıldız, “Rakamları büyütmekle filo büyümüyor.” sözleriyle İBB yönetimine tepki gösterdi.
“17,8 MİLYAR LİRALIK BÜTÇE AÇIĞI BORÇLANMAYLA KAPATILACAK”
İETT’nin 2027 yılı bütçesindeki gelir ve gider kalemlerini değerlendiren Yıldız, gider bütçesinin 103 milyar lira, sübvansiyon ve hibeler dâhil gelir bütçesinin ise 85,2 milyar lira olarak öngörüldüğünü açıkladı.
Aradaki 17,8 milyar liralık farkın borçlanmayla karşılanmasının planlandığını belirten Yıldız, finansman kaynaklarına ilişkin şu bilgileri paylaştı:
“14 milyar lira İBB’den alınacak borçla, 2,8 milyar lira diğer iç borçlanma kaynaklarından, 1 milyar lira ise dış borçlanmayla karşılanacak.”
İETT’nin kendi gelirinin 35,7 milyar lira olduğunu aktaran Yıldız, İBB’den 1,5 milyar lira sübvansiyon ve 48 milyar lira hibe öngörüldüğünü kaydetti.
Bütçe belgelerinde yer alan 99,2 milyar liralık tutarın da açıklığa kavuşturulmasını isteyen Yıldız, “Borç almakla gelir elde etmek aynı şey değildir.” diyerek borçlanma kalemlerinin bütçe sunumunda açık biçimde gösterilmesi gerektiğini vurguladı.
“2025’TE 555 OTOBÜS VAAT EDİLDİ, BELGELERDE ALIM GÖRÜNMÜYOR”
İBB yönetiminin otobüs alım hedeflerini eleştiren Yıldız, 2025 yılında 555 yeni otobüs alınacağının açıklandığını ancak kendilerine sunulan bütçe belgelerinde o yıl için yeni araç alımı görünmediğini ifade etti.
2026 yılı için başlangıçta 662 otobüs hedefi açıklandığını, daha sonra bu sayının 760’a yükseltildiğini belirten Yıldız, teslim edildiği ifade edilen araçlarla bütçe kayıtları arasında açıklanması gereken farklılıklar bulunduğunu söyledi.
İBB yönetiminden araç alımlarına ilişkin ayrıntılı bilgi isteyen Yıldız, “Alındığı söylenen araçların plakasını, teslim tarihini, mülkiyet durumunu ve hangi filoya kaydedildiğini açıklayın.” çağrısında bulundu.
“2027 HEDEFİYLE BİRLİKTE 1.410 OTOBÜS GÜNDEMDE”
İETT’nin 2027 yılı performans programında 650 yeni otobüs alımının hedeflendiğini belirten Yıldız, 2026 yılı için açıklanan 760 araçlık hedefle birlikte toplam 1.410 otobüslük bir büyüklüğün ortaya çıktığını ifade etti.
Yıldız, yeni hedefler açıklanmadan önce geçmiş yıllarda verilen sözlerin ne ölçüde yerine getirildiğinin ortaya konulması gerektiğini savundu.
“Rakamları büyütmekle filo büyümüyor.” ifadelerini kullanan Yıldız, İBB yönetiminden araçların teslimat durumlarını, plaka bilgilerini ve filo kayıtlarını kamuoyuyla paylaşmasını istedi.
“PARTİYİ YENİLEDİNİZ AMA FİLOYU YENİLEYEMEDİNİZ”
İETT filosunun yaş ortalamasındaki artışa da dikkat çeken Yıldız, 2019 yılında 5,5 olduğunu belirttiği ortalama filo yaşının 2026 yılında 12'nin üzerine çıktığını söyledi.
Yıldız, “Partiyi yenilediniz ama filoyu yenileyemediniz.” sözleriyle İBB yönetimini eleştirdi.
Yeni otobüs alımlarının gecikmesinin mevcut araçların bakım ve onarım ihtiyacını artırdığını savunan Yıldız, filo yenileme çalışmalarına ilişkin somut bir takvim açıklanmasını talep etti.
“BAKIM-ONARIM GİDERLERİNİN PAYI YÜZDE 29’A YÜKSELDİ”
İETT’nin bakım ve onarım harcamalarını da değerlendiren Yıldız, söz konusu giderlerin bütçe içindeki payının 2019 yılında yaklaşık yüzde 11 seviyesinde olduğunu, 2026 yılında ise yüzde 29’a ulaştığını belirtti.
Bakım-onarım giderlerinin bütçedeki payının yaklaşık 2,6 katına çıktığını ifade eden Yıldız, aynı dönemde akaryakıt giderlerinin payının yaklaşık 9 puan gerilediğini söyledi.
Yıldız, bakım harcamalarındaki artışın toplu taşıma hizmetlerinin kalitesine nasıl yansıdığının açıklanması gerektiğini belirterek İETT yönetiminden ayrıntılı değerlendirme istedi.
“YÜZLERCE OTOBÜS SEFERE HAZIR DEĞİL”
İETT filosunun günlük hizmet kapasitesine ilişkin verileri de gündeme taşıyan Yıldız, yılın farklı tarihlerinde yüzlerce otobüsün sefere hazır durumda bulunmadığını açıkladı.
Yıldız'ın paylaştığı verilere göre, 1 Ocak’ta 3 bin 520 otobüsün 509’u, 1 Nisan’da 3 bin 517 otobüsün 568’i, 1 Temmuz’da 3 bin 516 otobüsün 656’sı ve 2 Ekim’de 3 bin 514 otobüsün 558’i sefere hazır değildi.
Bazı tarihlerde yaklaşık her beş otobüsten birinin hizmete hazır olmadığını belirten Yıldız, araçların bakım ve onarım süreçlerinin toplu taşıma hizmetlerine etkisinin değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
“195 BİN 51 GECİKME VE SEFER İPTALİ ŞİKÂYETİ VAR”
İstanbul’da toplu taşıma hizmetlerine ilişkin vatandaş başvurularını da gündeme getiren Yıldız, Beyaz Masa’ya otobüs gecikmeleri ve sefer iptalleri konusunda 195 bin 51 şikâyet iletildiğini söyledi.
Otobüslerin sefere çıkamamasının vatandaşların günlük yaşamını doğrudan etkilediğini belirten Yıldız, bakım-onarım giderleri ile hizmet performansı arasındaki ilişkinin sorgulanması gerektiğini savundu.
Yıldız, “Otobüs garajda bekliyor, vatandaş durakta bekliyor. Bakım-onarım ödemeleri ise beklemiyor.” ifadelerini kullandı.
“VATANDAŞIN DURAKTA YAŞADIĞI İSTANBUL’A BAKIN”
İETT’nin 2027 yılı performans programında yer alan konforlu, zamanında, güvenli, ekonomik ve kapsayıcı ulaşım hedeflerini değerlendiren Yıldız, otobüslerdeki yolcu yoğunluğu, sefer gecikmeleri ve ulaşım maliyetlerine ilişkin eleştirilerde bulundu.
Toplu taşıma hizmetlerinin başarısının yalnızca bütçe ve faaliyet raporlarındaki hedeflerle değerlendirilemeyeceğini belirten Yıldız, vatandaşların günlük ulaşım deneyiminin esas alınması gerektiğini ifade etti.
İBB yönetiminden otobüs alımlarına, filo yenileme takvimine, bakım-onarım giderlerine ve sefer performansına ilişkin somut verilerin açıklanmasını isteyen Yıldız, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Bir belediyenin başarısı, kendi yazdığı faaliyet raporunda değil, vatandaşın yaşadığı hayatta karşılık bulmalıdır.”