BASIN KARTI YÖNETMELİĞİ RESMİ GAZETEDE YAYINLANDI
Başkent Postası/ Jale AKSOY DEMİRKIRAN
BASIN KARTI YÖNETMELİĞİ RESMİ GAZETEDE YAYINLANDI
Cumhurbaşkanlığı iletişim Başkanlığı tarafından Basın Kartı düzenlemesi Resmi Gazete'de yayınlandı. Basın Kartı Yönetmenliğine göre : (10/04/2023)
BİRİNCİ BÖLÜM
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, İletişim Başkanlığınca düzenlenerek verilecek olan basın kartlarının niteliği, türü ve şekli, medya kuruluşları ile basın kartı alabilecek kişilerde aranacak şartlar, unvan ve kontenjanları, başvuruda istenilecek belgeler, basın kartlarının iptal ve/veya iade edileceği hâller ile Basın Kartı Komisyonunun çalışma ve karar alma sürecine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, İletişim Başkanlığınca düzenlenerek verilecek olan basın kartlarına ilişkin iş ve işlemler ile 9/6/2004 tarihli ve 5187 sayılı Basın Kanununa göre basın kartı alabilecekleri kapsar.
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 9/6/2004 tarihli ve 5187 sayılı Basın Kanununun ek 1 ila ek 8 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Basın kartı: Bu Yönetmelikte belirtilen kişilere Başkanlıkça verilecek ve tüm resmi ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilecek resmi nitelikte bir kimlik belgesini,
b) Basm-yayın meslek kuruluşu: Medya kuruluşu çalışanlarının, sahiplerinin, tüzel kişi temsilcilerinin veya yönetim kurulu başkanlannın bir araya gelerek oluşturdukları demekleri, vakıfları, sendikaları ve bunların oluşturdukları üst kuruluşları,
c) Başkanlık: İletişim Başkanlığını,
ç) Bölge müdürlüğü: İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerini,
d) Bölgesel nitelikte radyo ve televizyon yayını: Bir coğrafî bölge içindeki illerin toplam nüfusunun asgari yüzde yetmişine ve Radyo Televizyon Üst Kurulunca coğrafi bölge içinde belirlenen illere ulaştırılan yayın hizmetini,
e) Bölgesel süreli yayın: Tek bir medya kuruluşu tarafından basılan ve en az üç komşu ilde veya en az bir coğrafi bölgede yayımlanan süreli yayını,
f) DES: Devlet Enformasyon Sistemini,
g) Düzenli yayım: Mücbir sebepler dışında, bir yıl içinde; günlük süreli yayınlarda on beş, haftalık süreli yayınlarda altı, on beş günlük süreli yayınlarda üç; aylık, iki aylık ve üç aylık süreli yayınlarda bir sayı, haber ve fotoğraf ajanslarında toplam iki günden daha fazla ara verilmeksizin yapılan yayımı,
ğ) Enformasyon görevlisi: Kamu kuram ve kuruluşlarının yürüttükleri Devlet enformasyon hizmetlerinde çalışan kamu personelini,
h) Gazeteci: 13/6/1952 tarihli ve 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun kapsamında fikir ve sanat işlerinde ücret karşılığı çalışanlar ile 6112 sayılı Kanun kapsamında kurulan radyo ve televizyonların haber birimlerinde çalışanları ve Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun haber birimlerinde çalışanları,
ı) Günlük yayın: Haftada en az altı sayı olarak yayımlanan yayınları,
i) Haber ve fotoğraf ajansları: Dünya ve ülke çapında cereyan eden hadiseleri başta diğer medya kuruluşları olmak üzere müşterilerine ulaştırmak için haber, fotoğraf ve görüntü toplama işlemlerini yerine getiren ve masraflarını abonelerine haber, fotoğraf ve görüntü satarak karşılayan özel veya yarı resmi kuruluşları,
j) Haftalık yayın: Haftada altıdan az sayıda yayımlanan yayınları,
k) İnternet haber sitesi: İnternet ortamında, belirli aralıklarla haber veya yorum niteliğinde yazılı, görsel veya işitsel içeriklerin sunumunu yapmak üzere kurulan ve işletilen süreli yayını,
l) Komisyon: Basın Kartı Komisyonunu,
m) Medya kuruluşu: 5187 sayılı Kanun veya 15/2/2011 tarihli ve 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun gereğince faaliyette bulunan kuruluşları,
n) Medya mensubu: Radyo, televizyon ve süreli yayınların medya faaliyeti yürüten çalışanlarını,
o) Siyasi gazete: îç ve dış siyasi olaylara, günlük haberlere, ekonomi, kültür, sanat ve siyaset konularına ve bunların yorumlarına yer veren süreli yayınları,
ö) Sorumlu müdür: 5187 sayılı Kanun veya 6112 sayılı Kanun gereğince verilen beyannamede bu sıfatla belirtilen gerçek kişiyi,
p) Süreli yayın: Belli aralıklarla yayımlanan ve 5187 sayılı Kanuna göre beyanname veren gazete, dergi gibi basılmış eserler, haber ve fotoğraf ajansları ile internet haber sitelerinin yayınlarını,
r) Tüzel kişi temsilcisi: Yayın sahibinin tüzel kişi olması hâlinde bu tüzel kişiliğin yetkili organı tarafından yöneticiler arasından belirlenen gerçek kişiyi veya kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen gerçek kişiyi,
s) Ulusal nitelikte radyo ve televizyon yayını: Ülke nüfusunun asgari yüzde yetmişine ve Radyo Televizyon Üst Kurulunca belirlenen yerleşim yerlerine karasal, kablo, uydu ve internet ortamından ulaştırılan yayın hizmetini,
ş) Yabancı dilde yayın: Günlük, haftalık, on beş günlük veya aylık dönemlerde yabancı dilde yayımlanan süreli yayınları,
t) Yaygın süreli yayın: Tek bir medya kuruluşu tarafından aynı isimle basılan ve her coğrafi bölgede en az bir ilde olmak üzere, ülkenin en az yüzde yetmişinde yayımlanan süreli yayınlar ile haber ajanslarının yayınları ve internet haber sitesi yayınlarını,
u) Yayın sahibi: 5187 sayılı Kanun gereğince verilen beyannamede belirtilen gerçek kişiyi veya tüzel kişi temsilcisini,
ü) Yayın türü: Süreli yayınların yaygın, bölgesel ve yerel yayın türlerinden hangisinin kapsamında olduğunu,
v) Yerel nitelikte radyo ve televizyon yayını: En fazla bir ilin sınırları içine karasal ortamdan ulaştırılan yayın hizmetini,
y) Yerel süreli yayın: Tek bir yerleşim biriminde yayımlanan süreli yayınlar ile haftada bir veya daha uzun aralıklarla yayımlanan yaygın ve bölgesel yayınlan,
z) Yüzölçümü: Basılı olarak yayımlanan süreli yayınların sayfa eni, sayfa boyu ve sayfa sayısının birbiriyle çarpılması sonucu bulunan rakamın metrekare cinsinden değerini, ifade eder.
Basın Kartlan Hakkında Genel Esaslar
Basın kartlarının niteliği
MADDE 5- (1) Basın kartları, Başkanlıkça verilen ve tüm resmi ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilecek resmi nitelikte bir kimlik belgesidir.
Basın kartlarının türleri ve şekli
MADDE 6- (1) Basın kartlarının türleri aşağıdaki şekildedir:
a) Göreve bağlı basın kartı.
b) Süreli basın kartı.
c) Geçici basın kartı.
ç) Serbest basın kartı.
d) Sürekli basın kartı.
(2) Basın kartlarının şekli, özellikleri, tasarımı, güvenlik öğeleri, temini, kişiselleştirilmesinde kullanılacak yöntemler ile birinci fıkrada belirtilen türleri de dikkate alınarak basın kartında yer alacak bilgiler ve teslim yöntemi Başkanlıkça belirlenir, uygun yollarla duyurulur ve talep edilmesi hâlinde üzerinde belirtilmesi kaydıyla örneği ilgilileri ile paylaşılır.
Basın kartı alabilecek kişiler
MADDE 7- (1) Basın kartları, bu Yönetmeliğin 28 inci veya 40 inci maddelerinde belirtilen başvuru yönetimiyle talepte bulunan;
a) Türkiye’de faaliyet gösteren medya kuruluşlarının Türk vatandaşı medya mensuplarına,
b) Süreli yayınların sahiplerine veya tüzel kişi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanlarına,
c) Medya kuruluşları adına hareket eden ve görev alanı Türkiye’yi kapsayan yabancı medya mensupları ile görev alanı Türkiye’yi kapsamamakla beraber geçici bir süreyle Türkiye’ye haber amaçlı gelen yabancı medya mensuplarına,
ç) Yurt dışında yayın yapan medya kuruluşlarının, Türk vatandaşı sahiplerine ve çalışanlarına,
d) Yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına,
e) Medya alanında hizmet veren kamu kurum ve kuruluşlarında ve kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttükleri enformasyon hizmetlerinde çalışan kamu personeline,
f) Medya alanında faaliyet göstermeleri şartıyla, sendikalar ile kamu yararına faaliyette bulunduğu tespit edilen demek ve vakıfların yöneticilerine,
verilebilir.
(2) Medya alanında hizmet vermeyen özel sektör kuruluşlarının, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye’de bulunan yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde bulunan personel ve çalışanlarına bu Yönetmelik kapsamında basın kartı verilemez.
Basın kartı alabilecek kişilerde aranan genel şartlar
MADDE 8- (1) Basın kartı talep edenlerin başvuruda bulunabilmeleri için;
a) 18 yaşını bitirmiş olması,
b) En az lise veya dengi bir eğitim kurumundan mezun olması,
c) Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmaması,
ç) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da şantaj, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, yalan tanıklık, yalan yere yemin, iftira, suç uydurma, müstehcenlik, fuhuş, hileli iflas, zimmet, irtikâp, rüşvet, kaçakçılık, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları ile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, kamu barışma karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçlarından hüküm giymemiş olması,
d) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 3 üncü maddesinde sayılan terör suçları ile 4 üncü maddesinde sayılan terör amacı ile işlenen suçlardan veya 6 ncı maddede belirtilen suçlar ile 7/2/2013 tarihli ve 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunun 4 üncü maddesi gereğince hüküm giymemiş olması,
e) 5187 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan suçlardan hüküm giymemiş olması,
f) 5953 sayılı Kanun hükümlerine uygun sözleşme yapmış olması ve mücbir sebepler dışında işten ayrıldığı tarihten itibaren bir aydan fazla olmamak üzere ara vermeden çalışması,
g) Medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmaması,
şarttır.
(2) Basın kartı talep eden süreli yayın sahipleri veya tüzel kişi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanlannda, kamu kurum ve kuruluşlarında basın kartı alabilecek çalışanlarda ve yabancı basın-yayın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarından basın kartı talep edenlerde birinci fıkranın (f) ve (g) bentlerinde belirtilen şartlar aranmaz.
(3) Enformasyon görevlisi unvanıyla başvuranlardan, kamu kurum veya kuruluşunda görev yaptığı birimi ve kadro unvanını içeren ve üst yönetici tarafından imzalanan görev yazısı istenir. Kaynak Cumhurbaşkanlığı iletişim Başkanlığı
Jale AKSOY DEMİRKIRAN