CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer: “Üç Yılda 112 Bin 161 Ahır Kapandı, Süt Üretimi 2,12 Milyon Ton Azaldı”

CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Türkiye’de süt üreticilerinin karşı karşıya kaldığı ekonomik sorunlara dikkat çekti. 2022-2025 yılları arasında 112 bin 161 ahırın kapandığını, çiğ süt üretiminin ise 2020 yılındaki 23 milyon 503 bin tondan 2025 yılında 21 milyon 379 bin tona gerilediğini belirten Gürer, artan yem ve mazot maliyetleri karşısında üreticilerin gelirlerinin yetersiz kaldığını ifade etti.

Gürer, çiğ süt tavsiye fiyatının beş aydır güncellenmediğini, süt bedellerinin 60 ila 90 güne varan vadelerle ödendiğini ve destekleme uygulamalarındaki sorunların özellikle küçük aile işletmelerini olumsuz etkilediğini söyledi.

“Çiğ Süt Sudan Ucuz, Üretici Hayvanını Satmak Zorunda Kalıyor”

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, süt üreticilerinin yaşadığı ekonomik sıkıntıları şu sözlerle anlattı:

“Çiğ süt sudan ucuz. Hayvan bakımı sürekli ve düzenli ilgi gerektirir. Hayvan refahı verimi artırır ancak artan yem fiyatlarına yetişemeyen besici ya yemi kısmak ya da hayvanını satmak zorunda kalıyor. Bazı üreticiler, hayvanını satıp parasını faize koymanın daha kazançlı olduğunu söylüyor. Yem fiyatlarındaki artış süt fiyatına yansımayınca üretici zor durumda kalıyor. Beş aydır yeni süt tavsiye fiyatı açıklanmadı. Büyük işletmeler maliyet altında süt satmazken küçük üretici bu durumdan olumsuz etkileniyor. Süt fiyatı yerinde sayıyor, mamul ürün fiyatları ise artıyor.”

“Üç Yılda 112 Bin 161 Ahır Kapandı”

Türkiye’de yaklaşık 6,5 milyon süt ineği bulunduğunu ve hayvancılık işletmelerinin önemli bölümünü küçük aile işletmelerinin oluşturduğunu belirten Gürer, damızlık birliği verilerine göre sığır yetiştiriciliği yapılan ahır işletmelerinin sayısının 1 milyon 37 bin 914 olduğunu aktardı.

Bakanlığın açıkladığı işletme sayısının bu rakamın üzerinde olduğunu kaydeden Gürer, hayvancılık faaliyetlerindeki gerilemeye ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

“2022-2025 yılları arasında üç yılda 112 bin 161 ahır kapandı. Bu durum, hayvancılık yapan üreticilerin karşı karşıya olduğu sorunların boyutunu gösteriyor.”

Kırsalda önemli bir kesimin geçimini hayvancılıkla sağladığını hatırlatan Gürer, işletmelerin kapanmasının yalnızca üreticileri değil, tüketicilerin et ve süt ürünlerine erişimini de etkilediğini belirtti.

“Enflasyonun Sorumlusu Üretici mi, Mazot ve Yem Fiyatları mı?”

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, üreticilerin enflasyonun sorumlusu gibi gösterilmesine tepki göstererek, girdi maliyetlerindeki artışın hayvancılık üzerindeki etkisine dikkat çekti.

Gürer, şu ifadeleri kullandı:

“Enflasyonun sorumlusu üreticilermiş gibi uygulamalar yapılması çiftçi ve besiciyi daha da zora sokuyor. Ahırların kapanması, çiğ süt üretiminin gerilemesi, girdi maliyetlerinin yükselmesi ve üretici gelirinin maliyetleri karşılayamaması hayvancılığın geleceği açısından ciddi bir sorundur. Alım gücü düşen vatandaş et ve süte erişmekte zorlanıyor. Bunun temelinde mazot ve yem gibi girdi maliyetleriyle yeterince mücadele edilmemesi yatıyor. Mazot ve yem pahalı kaldıkça, üreticinin geliri maliyetlerini karşılamadıkça üretim gerileyecek ve yeni sorunlar ortaya çıkacaktır.”

“Beş Aydır Çiğ Süt Tavsiye Fiyatı Güncellenmedi”

Ulusal Süt Konseyi tarafından 1 Mayıs 2026 tarihinde soğutulmuş çiğ inek sütünün litre başına net tavsiye satış fiyatının 24 lira 30 kuruş olarak belirlendiğini hatırlatan Gürer, fiyatın üç ayda bir güncelleneceğinin açıklanmasına rağmen beş aydır yeni bir fiyat duyurulmadığını söyledi.

Gürer, üreticinin gelir ve giderleri arasındaki farkın giderek büyüdüğünü belirterek şöyle konuştu:

“Çiğ süt fiyatı yerinde sayıyor, ancak üreticinin giderleri artıyor. Süt yemi fiyatlarındaki artış, mazot, işçilik, elektrik, su, veterinerlik ve diğer giderler üreticiyi zorluyor. Süt fiyatı güncellenmediğinde üreticinin gelir-gider dengesi bozuluyor. Özellikle küçük aile işletmeleri bu koşullarda ayakta kalmakta güçlük çekiyor.”

“Sütün Üretim Maliyeti 29,34 Lira, Referans Fiyatı 24,30 Lira”

Eylül 2026 itibarıyla sıcak çiğ süt üretim maliyetinin litre başına 29 lira 34 kuruşa yükseldiğini belirten Gürer, referans fiyat ile üretim maliyeti arasında litre başına 5 lira 4 kuruş fark oluştuğuna dikkat çekti.

Gürer, maliyet artışlarını şu sözlerle değerlendirdi:

“Çiğ süt üreticisinin içinde bulunduğu ekonomik tablo giderek ağırlaşıyor. Eylül 2026 itibarıyla sıcak çiğ süt üretim maliyeti litre başına 29 lira 34 kuruşa yükselirken, çiğ süt referans fiyatı 24 lira 30 kuruşta kaldı. Ağustos ayına göre litre başına 84 kuruş artan maliyet, üreticinin zararını büyütüyor.”

Mazot ve kesif yem fiyatlarındaki artışın üretim giderlerini yükselttiğini belirten Gürer, süt yemi fiyatlarının temmuzdan ağustosa yüzde 11, ağustostan eylüle ise yüzde 8 arttığını kaydetti.

Piyasada bir çuval süt yeminin 1.000 ila 1.150 lira arasında satıldığını ifade eden Gürer, Ocak 2020'de kilogramı 1,58 lira olan 19 HP süt yeminin Ağustos 2026'da 19,07 liraya yükseldiğini, artış oranının yüzde 1.106'ya ulaştığını söyledi.

“Süt Üretim Maliyetinin Yüzde 62'si Yem Giderinden Oluşuyor”

Hayvancılıkta en büyük maliyet kaleminin yem olduğunu belirten Gürer, sağmal inek başına yapılan harcamaların yüzde 62'sinin yem giderlerinden kaynaklandığını açıkladı.

Kalan yüzde 38'lik bölümün yakıt, işçilik, su, elektrik, veterinerlik, sigorta, faiz ve amortisman giderlerinden oluştuğunu aktaran Gürer, özellikle mazot ve yem fiyatlarındaki yükselişin üreticinin kazancını azalttığını belirtti.

Gürer, mısır silajı, yonca kuru otu ve saman fiyatlarındaki artışın da üretim maliyetlerini yükselttiğini ifade etti.

“Bir Ton Süt Satan Üreticinin Kaybı 3,6 Çuval Yeme Ulaştı”

Süt üreticilerinin sattıkları süt karşılığında alabildikleri yem miktarının azaldığını belirten Gürer, 2020 yılı ile 2026 yılı arasındaki değişimi rakamlarla açıkladı.

Gürer, şunları söyledi:

“Ocak 2020'de 1 ton süt satan üretici 29 çuvaldan fazla, yaklaşık 1.455 kilogram süt yemi alabilirken bugün aynı miktarda sütle ancak 25,5 çuval, yani 1.274 kilogram yem alabiliyor. Bir ton süt karşılığında üreticinin kaybı 181 kilogram, yaklaşık 3,6 çuval süt yemine ulaşıyor.”

Aynı dönemde bir ton süt karşılığında alınabilen mısır silajı miktarının 5 bin 348 kilogramdan 5 bin 115 kilograma gerilediğini belirten Gürer, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Girdi fiyatlarındaki artış karşısında üreticinin gelirinin eridiğini görüyoruz. Üretici, artan maliyetler altında hayvancılığını sürdürmekte zorlanırken bu durum süt üretiminin geleceğini de tehdit ediyor.”

“Beş Yılda 2,12 Milyon Ton Süt Üretimi Kaybedildi”

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine dikkat çeken CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, çiğ süt üretimindeki düşüşün devam ettiğini belirtti.

Gürer, “TÜİK verilerine göre 2020'de 23,50 milyon ton olan çiğ süt üretimi, 2025'te 21,38 milyon tona geriledi. Beş yılda 2,12 milyon tonu aşan üretim kaybı yaşanırken, yalnızca 2024-2025 dönemindeki düşüş 1,1 milyon tonun üzerine çıktı.” dedi.

Süt üretimindeki gerilemenin hayvancılığın sürdürülebilirliği açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Gürer, Ulusal Süt Konseyine çağrıda bulundu:

“Süt Çalıştayı kararlarında tavsiye fiyatının üç ayda bir güncellenmesi öngörülmesine rağmen, 1 Mayıs'ta açıklanan çiğ süt fiyatı beş aydır değişmedi. Ulusal Süt Konseyine çağrıda bulunuyorum: Artan yem, mazot ve diğer girdi maliyetleri dikkate alınarak çiğ süt referans fiyatı acilen yeniden belirlenmelidir. Üreticinin maliyetinin altında süt satmak zorunda kalması önlenmeli, süt üretiminin devamlılığı için üreticiyi koruyan bir fiyat politikası uygulanmalıdır.”

“Peynir ve Tereyağı Fiyatları Artıyor, Üreticinin Geliri Aynı Oranda Yükselmiyor”

Çiğ süt fiyatının sabit kalmasına rağmen süt ürünlerinin tüketiciye satış fiyatlarının yükseldiğini belirten Gürer, beyaz peynirin kilogram fiyatının üretim biçimine göre ortalama 480 ila 765 lira arasında değiştiğini söyledi.

Tereyağının kilogramının 480 ila 1.000 lira arasında, sanayi sütünün litresinin ise 52 ila 80 lira arasında satıldığını aktaran Gürer, çiğ süt üreticisinin gelirinin bu fiyat artışlarıyla aynı oranda yükselmediğini ifade etti.

Süt sektöründe ithalatın sürdüğüne de dikkat çeken Gürer, 2 bin 297 ton süt tozu ithalatı karşılığında yurt dışına 6 milyon 695 bin dolar ödendiğini kaydetti.

“Süt Bedellerinin 90 Güne Varan Vadelerle Ödenmesi Üreticiyi Zorluyor”

Süt üreticilerinin yalnızca fiyat ve maliyet artışlarıyla değil, ödeme süreleriyle de mücadele ettiğini belirten Gürer, süt bedellerinin 60 ila 90 güne varan vadelerle ödenmesinin özellikle küçük işletmeleri zor durumda bıraktığını söyledi.

Üreticilerin yem, elektrik, mazot ve diğer zorunlu giderlerini karşılayabilmek için düzenli nakit akışına ihtiyaç duyduğunu belirten Gürer, ödeme takvimlerinin üreticinin ekonomik koşulları dikkate alınarak düzenlenmesi gerektiğini ifade etti.

“Niğde'de Yaklaşık 1.050 Üreticinin Sigortası İptal Edildi”

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, hayvancılıkta sigorta ve destekleme uygulamalarında yaşanan sorunları da gündeme taşıdı.

TARSİM kapsamında hayvan sigortalarının yıllık olarak düzenlendiğini belirten Gürer, sigorta süresinin bir gün geçirilmesi durumunda dahi süt desteğinin iptal edilebildiğini söyledi.

Gürer, “Hayvancılıkta sigorta ve destekleme uygulamalarında yaşanan sorunlar var. TARSİM kapsamında hayvan sigortaları yıllık yapılıyor. Sigorta süresinin bir gün dahi geçirilmesi durumunda süt desteği iptal ediliyor. Niğde'de 2026 yılının ocak, şubat ve mart aylarında süresi geçtiği için yaklaşık 1.050 kişinin sigortası iptal edildi.” ifadelerini kullandı.

Süre aşımı nedeniyle ortaya çıkan mağduriyetlerin giderilmesini isteyen Gürer, üreticilerin desteklerden yararlanmasını zorlaştıran uygulamaların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

“Destekleme Takvimi Üreticinin İhtiyacına Göre Düzenlenmeli”

Buzağı desteklerinin yılda iki kez, süt desteklerinin ise üç aylık dönemler üzerinden ödendiğini hatırlatan Gürer, mevcut destekleme takviminin hayvancılığın ekonomik koşulları dikkate alınarak yeniden ele alınması gerektiğini söyledi.

Üreticilerin artan maliyetler karşısında destek ödemelerine ihtiyaç duyduğunu belirten Gürer, sigorta ve destekleme uygulamalarında yaşanan sorunların küçük aile işletmeleri üzerindeki etkisine dikkat çekti.

“Borsa Tescil Ücreti ve Stopaj Kesintileri Üreticiye Ek Yük Getiriyor”

Süt üreticilerinin vergi ve kesintiler nedeniyle de ekonomik sorunlar yaşadığını belirten Gürer, süt satışları üzerinden stopaj vergisi alındığını, borsaya ödenen binde 2 oranındaki tescil ücretinin kaldırılmasının üreticiler tarafından talep edildiğini aktardı.

Gürer, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Borsa tescil ücretinin ödenmemesi durumunda stopaj oranı iki kat uygulanıyor. Üreticiler açısından ek bir yük oluşuyor. Ayrıca kesintilerin küçük işletmeler üzerindeki etkisi değerlendirilmeli.”

“Buzağı Ölümlerinin Azaltılması İçin Yetiştiriciler Desteklenmeli”

Hayvancılıkta buzağı kayıplarının da önemli sorunlardan biri olduğunu belirten Gürer, ölüm oranlarının bakım ve yetiştirme koşullarına göre değişebildiğini ifade etti.

Özellikle Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki buzağı ölümlerine dikkat çeken Gürer, hayvan bakımının iyileştirilmesi, yeterli besleme koşullarının sağlanması ve yetiştiricilere yönelik desteklerin artırılması gerektiğini vurguladı.

“Temmuz Ayında Toplanan İnek Sütü 987 Bin 634 Tona Geriledi”

Ticari süt işletmelerinin topladığı inek sütü miktarındaki değişime de değinen CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Temmuz 2026 verilerini paylaştı.

Gürer, “Temmuz 2026'da ticari süt işletmelerince toplanan inek sütü miktarı bir önceki aya göre yüzde 0,8 azalarak 987 bin 634 ton olarak gerçekleşti.” dedi.

“Üreticiyi Koruyan Bir Fiyat Politikası Uygulanmalı”

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, ahırların kapanması, süt üretimindeki düşüş, yem ve mazot fiyatlarındaki artış ile destekleme uygulamalarındaki sorunların birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Üreticinin gelirinin maliyetlerini karşılayamamasının hayvancılığın geleceğini tehdit ettiğini ifade eden Gürer, çiğ süt referans fiyatının güncellenmesi gerektiğini yineledi.

Gürer, “Üreticinin maliyetinin altında süt satmak zorunda kalması önlenmeli, süt üretiminin devamlılığı için üreticiyi koruyan bir fiyat politikası uygulanmalıdır.” çağrısında bulundu.