DİSK/Genel-İş emar Raporu: Belediyelerde Kadrolu İstihdam Sert Geriledi, Çalışanların Yüzde 96’sı Şirketlerde Toplandı

Türkiye Genel Hizmetler İşçileri Sendikası DİSK/Genel-İş Araştırma Dairesi (emar) tarafından hazırlanan “Kamuda ve Belediyelerde İstihdam Raporu”, Şubat 2026 itibarıyla kamuoyuna sunuldu. Rapor, Türkiye’de kamu ve belediye istihdamının büyüklüğünü, statü dağılımını, bütçeden kamuya ayrılan payı, sendikal örgütlenme düzeylerini ve işçi sağlığına ilişkin güncel verileri ayrıntılı biçimde ele aldı.

Belediye İstihdamında Güvenceli Kadrolar Daralıyor
Rapora göre 2024–2025 döneminde belediyelerde toplam işçi sayısı yüzde 3,8 artmasına rağmen, bu artış büyük ölçüde belediye iktisadi teşebbüslerinde çalışan işçilerden kaynaklandı. Belediye şirketlerinde çalışan işçi sayısı yüzde 4,8 artarak 671 bin 863’e ulaştı. Aynı dönemde belediyelerde sürekli işçi sayısı yüzde 19,4 azalarak 29 bin 662’den 23 bin 893’e geriledi. emar, bu tabloyu belediye istihdamında kadrolu ve güvenceli çalışmadan uzaklaşıldığının göstergesi olarak değerlendirdi.

“İstihdam Şirketler Üzerinden Esnekleşiyor”
Raporda, belediyelerde çalışan işçilerin yalnızca yüzde 3’ünün doğrudan belediye kadrosunda yer aldığı, yüzde 1’inin ise geçici statüde çalıştığı belirtildi. İşçilerin yüzde 96’sının belediye şirketleri üzerinden istihdam edildiği vurgulanarak, bu yapının esnek ve güvencesiz çalışma biçimlerini yaygınlaştırdığı ifade edildi.

Belediyelerde Çalışanların Yüzde 83’ü İşçi
Araştırmaya göre Türkiye genelinde 845 bin 313 belediye çalışanının yüzde 83’ünü işçiler oluşturuyor. Belediye personelinin 135 bin 982’si memur, 8 bin 706’sı sözleşmeli personel statüsünde görev yapıyor. emar, belediyelerin hizmet üretiminde büyük ölçüde işçi emeğine dayandığını, ancak bu emeğin önemli bölümünün güvencesiz koşullarda kullanıldığını kaydetti.

Kamu İstihdamı OECD Ortalamasının Gerisinde
Raporda yer alan verilere göre Türkiye’de toplam istihdam içinde kamu sektörünün payı yüzde 16,4 seviyesinde bulunuyor. OECD verilerine göre ise Türkiye’de kamu istihdam oranı yüzde 13 olarak hesaplanıyor. emar, bu farkın Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın belediye şirketleri ve KİT çalışanlarını da kamu istihdamı kapsamında değerlendirmesinden kaynaklandığını belirtti. Buna rağmen Türkiye’nin kamu istihdamının OECD ortalamasının 5,3 puan altında kaldığı vurgulandı.

Her 10 Kişiden Yalnızca 2’si Kamuda Çalışıyor
Raporda, Türkiye’de her 10 çalışandan yalnızca 2’sinin kamuda istihdam edildiği bilgisi paylaşıldı. Kamu harcamalarına ayrılan payın da OECD ortalamasının yaklaşık 12 puan altında olduğu belirtilerek, bu durumun eğitim, sağlık ve sosyal hizmetlere erişimi olumsuz etkilediği ifade edildi.

Genel İşler İşkolunda Sendikalaşma Yüksek Ama Eşitsiz
Rapora göre Türkiye genelinde sendikalaşma oranı yüzde 14 iken, genel işler işkolunda bu oran yüzde 53,8 olarak kaydedildi. Ancak cinsiyet ve yaş grupları arasında ciddi farklar bulunduğu belirtildi. Erkek işçilerin sendikalaşma oranı yüzde 61,6 iken, kadın işçilerde bu oran yüzde 35,7’de kaldı. 15–24 yaş grubundaki genç işçilerin sendikalaşma oranının ise yüzde 28,2 olduğu kaydedildi.

İş Kazalarında Artış Dikkat Çekti
Raporda işçi sağlığı ve güvenliği verilerine de yer verildi. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi verilerine göre, 2025 yılında genel işler işkolunda 125 işçi iş kazası sonucu hayatını kaybetti. Bir önceki yıl bu sayının 86 olduğu hatırlatılarak, özellikle belediyelerde yürütülen altyapı, temizlik ve inşaat işlerinde risklerin arttığı vurgulandı.

DİSK/Genel-İş’ten Kamusal İstihdam Çağrısı
Raporun sonuç bölümünde DİSK/Genel-İş Sendikası’nın taleplerine yer verildi. Sendika, kamu harcamalarına ayrılan payın artırılmasını, taşeron ve şirketleşme uygulamalarının sonlandırılmasını, tüm belediye işçilerine kadro ve ilave tediye hakkı tanınmasını, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin eksiksiz uygulanmasını ve kamuya alımlarda liyakat esasının benimsenmesini talep etti.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI