Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanyaları Sorumlusu Emel Türker Alpay: “Azda Anlaşmak Başarı Değil, İklim Adaleti İçin Yükselen Ses Karara Yansımalı”

Greenpeace, Antalya’da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi’nin ikinci haftasında açıklanan çerçeve karar taslağını değerlendirdi. Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanyaları Sorumlusu Emel Türker Alpay, elektrifikasyon, fosil yakıtlardan çıkış, adil geçiş ve iklim finansmanı konularındaki eksikliklere dikkat çekerek hükümetlere somut adımlar atma çağrısında bulundu. Alpay, Antalya’da on binden fazla kişinin katıldığı iklim yürüyüşünün taleplerinin COP31 kararlarına yansıtılması gerektiğini vurguladı.

Kasım 17, 2026 - 12:31
Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanyaları Sorumlusu Emel Türker Alpay: “Azda Anlaşmak Başarı Değil, İklim Adaleti İçin Yükselen Ses Karara Yansımalı”

Greenpeace, 16 Kasım 2026 tarihinde Antalya’da devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında düzenlediği basın toplantısında, zirvenin ikinci haftasının ilk gününde açıklanan çerçeve karar taslağını değerlendirdi. Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanyaları Sorumlusu Emel Türker Alpay, taslakta olumlu düzenlemeler bulunmasına rağmen fosil yakıtlardan çıkış, yenilenebilir enerji, adil geçiş ve iklim finansmanı konularında daha güçlü taahhütlere ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Toplantı öncesinde kamuoyuyla paylaşılan COP31 çerçeve kararının ilk taslağına ilişkin konuşan Alpay, “Çerçeve kararda özellikle elektrifikasyon, fosil yakıtlardan uzaklaşma taahhüdü, adil geçiş ve tutarlılık noktalarında olumlu yanlar kadar geliştirilmesi gereken noktalar da var.” ifadelerini kullandı.

“Elektrifikasyon Yenilenebilir Enerjiye Dayanmalı”

Türkiye’nin elektrifikasyon hedefinin COP31 çerçeve karar taslağına dahil edilmesini olumlu karşıladıklarını belirten Alpay, hedefin yenilenebilir enerji kaynaklarıyla yeterince ilişkilendirilmediğini söyledi.

Alpay, taslakta yenilenebilir enerji kapasitesinin üç katına çıkarılması taahhüdünün yer aldığını ancak elektrifikasyon hedefinin doğrudan yenilenebilir enerjiye dayandırılmadığını ifade etti.

Taslak metinde elektrifikasyonun elektrik üretiminde kullanılan kaynaklardan bağımsız olarak fayda sağlayacağı yönündeki ifadeyi eleştiren Alpay, “Bu endişe verici: kömürle şarj edilen elektrikli araç hâlâ kömürle çalışır. 35’e 35 hedefi fosil yakıtların yerini alan yenilenebilir enerjiye dayanmalı.” dedi.

Elektrifikasyon sürecinin gelişmekte olan ülkelere sağlanacak uluslararası finansman ve herkes için enerji erişimiyle desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Alpay, aksi durumda fosil yakıtlara bağımlılığın farklı bir biçimde devam edebileceği uyarısında bulundu.

“Fosil Yakıtların Aşamalı Olarak Sonlandırılması Çağrısı Korunmalı”

COP31 çerçeve karar taslağında fosil yakıtlardan uzaklaşma taahhüdünün korunmasını değerlendiren Alpay, fosil yakıtların aşamalı olarak sonlandırılması için acil harekete geçilmesi çağrısının nihai metinde mutlaka yer alması gerektiğini belirtti.

Brezilya Başkanlığı döneminde başlatılan fosil yakıtlardan çıkış yol haritasının taslakta yalnızca gönüllü bir girişim olarak karşılandığına dikkat çeken Alpay, süreci ilerletecek somut bir mekanizmanın öngörülmediğini kaydetti.

Greenpeace, fosil yakıtlardan çıkışın gönüllü girişimlerle sınırlı kalmaması, ülkelerin sorumluluklarını ve uygulama takvimlerini belirleyen bir çerçeveyle desteklenmesi gerektiğini bildirdi.

“Adil Geçiş Bürokratik Bir Formaliteye Dönüşmemeli”

Geçen yıl Brezilya'nın Belém kentinde düzenlenen iklim müzakerelerinde hükümetlerin Adil Geçiş Mekanizması kurulması konusunda uzlaştığını hatırlatan Alpay, mekanizmanın hayata geçirilmesi için COP31’in belirleyici olması gerektiğini ifade etti.

Belém–Antalya Mekanizması’nın ilk taslağını yetersiz bulduklarını belirten Alpay, mekanizmaya çeşitli sorumluluklar yüklendiğini ancak bu sorumlulukların yerine getirilmesini sağlayacak araçların oluşturulmadığını söyledi.

Alpay, “Adil geçişin bürokratik bir formaliteye dönüşmesine izin verilmemeli.” diyerek mekanizmanın yalnızca toplantılar ve raporlarla sınırlı kalmaması gerektiğini vurguladı.

İşçilere doğrudan destek sağlayacak bir yapının oluşturulmasını isteyen Alpay, sendikaların, yerel toplulukların ve kadınların karar alma süreçlerine dahil edilmesi çağrısında bulundu.

Alpay, destek talep eden ülkeler için finansman ve uygulama imkânlarını harekete geçirebilecek bir mekanizmanın kurulmasının önemine işaret etti.

“Türkiye Kömürden Çıkış Planını Açıklamalı”

Türkiye’nin enerji politikalarına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Alpay, elektrifikasyon hedefleriyle mevcut kömür bağımlılığı arasında tutarlılık sağlanması gerektiğini belirtti.

Türkiye’de elektrik üretiminin yaklaşık üçte birinin kömürden karşılandığını hatırlatan Alpay, ülkenin 2024 yılında Avrupa’nın en büyük kömür kaynaklı elektrik üreticisi olduğunu ifade etti.

Türkiye’nin kömürden çıkış için henüz bir tarih belirlemediğine dikkat çeken Alpay, “Kömürden çıkış planı olmadan elektrifikasyon, yalnızca daha fazla kömür yakmak anlamına gelir.” değerlendirmesinde bulundu.

Alpay, Türkiye’nin kömürden çıkış planı açıklaması, yeni kömür yatırımlarını durdurması ve enerji sektörüne yönelik desteklerini kömürden elektrik şebekelerine, enerji depolama sistemlerine ve yenilenebilir enerji yatırımlarına yönlendirmesi gerektiğini kaydetti.

“Herkesin Kabul Edebileceği Ama Çok Az Şey Talep Eden Bir Anlaşma Başarı Değildir”

COP31 müzakerelerinin mevcut seyrine ilişkin uyarılarda bulunan Alpay, ülkelerin üzerinde uzlaşabileceği ancak iklim krizine karşı yeterli sorumluluk içermeyen bir anlaşmanın başarı olarak değerlendirilemeyeceğini söyledi.

Alpay, “Herkesin kabul edebileceği, ama tam da bu nedenle çok az şey talep eden bir anlaşmaya doğru bir kayma görüyoruz. Böyle bir anlaşma başarı olarak tanımlanamaz.” ifadelerini kullandı.

Antalya’da 14 Kasım Cumartesi günü düzenlenen iklim yürüyüşüne de değinen Alpay, on binden fazla kişinin fosil yakıt bağımlılığının sona erdirilmesi, adil geçiş, iklim finansmanı ve iklim adaleti talepleriyle bir araya geldiğini hatırlattı.

Alpay, “Geçtiğimiz cumartesi Antalya’da on binden fazla insan, fosil yakıt bağımlılığına son verilmesi, adil geçiş, iklim finansmanı ve iklim adaleti talebiyle yürüdü. Bu sesin COP31’de duyulması şart.” dedi.

“COP31’in Ölçütü Dünyada Gerçek Bir Değişim Yaratıp Yaratmadığı Olacak”

COP31’in başarısının yalnızca ülkelerin ortak bir metin üzerinde anlaşmasıyla ölçülemeyeceğini vurgulayan Alpay, alınan kararların topluluklar ve ekosistemler üzerinde somut değişiklikler yaratması gerektiğini ifade etti.

Alpay, “COP31’in ölçütü, hükümetlerin bir anlaşmaya varıp varmaması değil. Ölçüt, bu anlaşmanın dünyada gerçek bir değişim yaratıp yaratmadığı olacak.” açıklamasında bulundu.

Yenilenebilir enerjiye geçişin hızlı, adil ve finansmanla desteklenen bir süreç olması gerektiğini belirten Alpay, finansman kaynaklarının oluşturulmasında kirletenlerden alınacak ilerici vergilerin kullanılmasını önerdi.

Alpay, “Topluluklar ve ekosistemler için gerçek değişimi getirecek olan, yenilenebilir enerjiye hızlı, adil ve finanse edilen bir geçiştir; bu geçişin finansmanı da kirletenlerden alınacak ilerici vergilerle sağlanmalı. COP31 Başkanlıkları, gerçek iklim eylemi için yolu göstermeli.” ifadeleriyle konuşmasını tamamladı.

Greenpeace COP31 Heyeti Başkanı Jasper Inventor: “Taslak Güçlü ve Zayıf Seçenekleri Bir Arada Sunuyor”

Greenpeace COP31 Heyeti Başkanı Jasper Inventor da açıklanan çerçeve karar taslağına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Inventor, taslak metnin iklim krizine yanıt verme konusunda hem olumlu hükümler hem de önemli eksiklikler içerdiğini belirtti.

“Çerçeve kararı metni, iklim krizine yanıt verme konusunda güçlü ve zayıf seçeneklerin bir arada bulunduğu karışık bir tablo sunuyor.” diyen Inventor, küresel sıcaklık artışının 1,5 derece sınırını aşmasının yol açtığı zararların metinde kabul edilmesini önemli bulduklarını ifade etti.

Bununla birlikte Inventor, sıcaklık artışının yeniden 1,5 derece sınırıyla uyumlu seviyelere çekilmesi için fosil yakıtlardan hızlandırılmış ve adil bir geçişi içeren açık bir yol haritasına ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.

Inventor, “Metin, 1,5°C sınırının aşılmasının etkilerini ve verdiği zararı tespit edip 1,5°C’ye geri dönülmesi çağrısı yapıyor; ancak bu hedefe ulaşmak için fosil yakıtlardan hızlandırılmış ve adil bir geçişi öngören net bir yol haritası da sunması gerekiyor.” dedi.

“Fosil Yakıtların Sonlandırılması Çağrısı Umut Işığı Sunuyor”

Yenilenebilir enerjinin öneminin taslakta kabul edildiğini ancak elektrifikasyon taahhüdüne yeterince yansıtılmadığını belirten Inventor, bu alandaki düzenlemelerin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Inventor, “Fosil yakıtların aşamalı olarak sonlandırılmasının hızlandırılması çağrısı bir umut ışığı sunuyor, taraflar bunun COP31 sonuç metninde kalmasını sağlamalı.” ifadelerini kullandı.

Elektrifikasyon hedeflerinin fosil yakıtlardan çıkış süreciyle doğrudan ilişkilendirilmesi gerektiğini vurgulayan Inventor, yenilenebilir enerjiye geçişin karar metninde daha açık biçimde tanımlanmasını istedi.

“İklim Finansmanı Net Taahhütlere Dönüşmeli”

COP31 taslağındaki iklim finansmanı önerilerine de değinen Inventor, gelişmekte olan ülkelerin iklim politikalarını uygulayabilmesi için öngörülebilir ve güvenilir finansman kaynaklarına ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Inventor, “İklim finansmanı önerileri, güven inşa etmek için bir fırsat sunuyor; ancak bunun için bu önerilerin gelişmekte olan ülkelere yönelik net taahhütlere ve öngörülebilir desteğe dönüşmesi gerekiyor.” değerlendirmesinde bulundu.

İklim finansmanının yalnızca genel hedeflerden oluşmaması gerektiğini ifade eden Inventor, ülkelerin uygulama süreçlerini destekleyecek açık sorumlulukların belirlenmesini istedi.

“Antalya’dan Etkisiz Bir Anlaşmayla Ayrılma Riski Var”

COP31 müzakerelerine katılan taraflara çağrıda bulunan Inventor, taslaktaki güçlü hükümlerin korunması ve zayıf seçeneklerin geliştirilmesi gerektiğini söyledi.

Kararların uygulanabilir olması için sorumlulukların ve takvimlerin açık biçimde belirlenmesini isteyen Inventor, nihai anlaşmanın ülkelere hem yön göstermesi hem de uygulama desteği sağlaması gerektiğini kaydetti.

Inventor, “Taraflar şimdi en güçlü hükümleri savunmalı ve en zayıf seçenekleri güçlendirmeli, bunları net sorumluluklar ve takvim ile desteklemeli.” ifadelerini kullandı.

Greenpeace COP31 Heyeti Başkanı Jasper Inventor, açıklamasını “Nihai sonuç, ülkelere harekete geçmeleri için yön ve destek vermeli; aksi takdirde Antalya’dan etkisiz bir anlaşmayla ayrılma riskiyle karşı karşıya kalırız.” sözleriyle tamamladı.

Greenpeace, Antalya’da devam eden COP31 müzakerelerinde fosil yakıtlardan çıkışın hızlandırılması, yenilenebilir enerjiye geçişin güçlendirilmesi, adil geçiş mekanizmasının işlerlik kazanması ve gelişmekte olan ülkelere yönelik iklim finansmanının somut taahhütlerle güvence altına alınması çağrısını yineledi.