İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz: “İstisnai kadrolardan yapılan atamalar tüm yönleriyle araştırılmalı”

İYİ Parti, kamu kurum ve kuruluşlarında son 20 yılda özel kalem müdürlüğü ve diğer istisnai memuriyet kadrolarına yapılan atamalar ile bu kadrolardan olağan memuriyetlere gerçekleştirilen nakillerin araştırılması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) Meclis araştırması önergesi sundu.

İYİ Parti Grup Başkanvekili ve Antalya Milletvekili Uğur Poyraz imzasıyla 12 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunulan önergenin, 20 Ekim 2026 Salı günü İYİ Parti Grubu tarafından Meclis gündemine taşınacağı bildirildi.

Önergede, özellikle 24 Mayıs 2016–10 Temmuz 2018 tarihleri arasında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığında yaklaşık 60 özel kalem müdürü değişikliği yapıldığı yönündeki iddiaların araştırılması talep edildi.

“Kamu Hizmetine Giriş Sınırsız Takdir Yetkisine Bırakılamaz”

Meclis araştırması önergesinin gerekçesinde, kamu hizmetine girişte eşitlik ve liyakat ilkelerinin korunması gerektiği vurgulandı.

Gerekçede şu ifadelere yer verildi:

“Kamu hizmetine giriş, herhangi bir makamın takdirinin sınırsız biçimde kullanılabileceği bir alan değildir. Anayasa'nın 70'inci maddesi kamu hizmetine girme hakkını tanımakta, görevin gerektirdiği nitelikler dışında ayrım yapılamayacağını hüküm altına almaktadır.”

Anayasa'nın 128'inci maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun liyakat ilkesine de dikkat çekilen önergede, istisnai atama yetkisinin sınavsız ve kalıcı memuriyet kapısına dönüşüp dönüşmediğinin açıklığa kavuşturulması gerektiği belirtildi.

Önergede, “Milyonlarca vatandaşın sınava hazırlanarak kamu görevine girmeye çalıştığı bir ülkede, istisnai atama yetkisinin sınavsız ve kalıcı memuriyet kapısına dönüşüp dönüşmediğinin açıklığa kavuşturulması demokratik denetimin zorunlu bir parçasıdır.” denildi.

“İstisnai Kadrolar Kazanılmış Hak Oluşturmuyor”

Önergenin gerekçesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 59'uncu maddesinin özel kalem müdürlükleri dahil belirli görevler için istisnai memuriyet usulü öngördüğü hatırlatıldı.

Kanunun 60'ıncı maddesinin atamalarda genel şartların aranacağını düzenlediği, 59'uncu maddede ise istisnai kadroların diğer memurluklara nakilde herhangi bir sınıf için kazanılmış hak oluşturmadığının açıkça belirtildiği aktarıldı.

Gerekçede, “Dolayısıyla istisnai görevde bulunmak ile başka bir memur kadrosuna gerekli koşulları taşımadan geçmek aynı hukuki işlem değildir. Bu ayrımın uygulamada korunup korunmadığı incelenmelidir.” ifadeleri kullanıldı.

“Yaklaşık 60 Özel Kalem Müdürü Değişikliği İddiası Araştırılmalı”

İYİ Parti'nin araştırma önergesinde, eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya'nın görev yaptığı döneme ilişkin kamuoyuna yansıyan iddialara özel yer ayrıldı.

Önergede, 3 Ekim 2026 tarihinde basına yansıyan haberlerde, Bakanlıkta 24 Mayıs 2016 ile 10 Temmuz 2018 arasında yaklaşık 60 özel kalem müdürü değişikliği yapıldığının ileri sürüldüğü belirtildi.

Bazı kişilerin özel kalem kadroları üzerinden memuriyete alındıktan sonra diğer kamu kurumlarına veya farklı kadrolara geçirildiği iddialarına işaret edildi.

Gerekçede şu değerlendirme yapıldı:

“Böylesine yüksek bir sayının ileri sürülmüş olması bile atama onaylarının, fiili görev sürelerinin ve sonraki kadro hareketlerinin denetlenmesini gerektirmektedir.”

“Kimlerin Sınavsız Atandığı ve Hangi Kadrolara Geçirildiği Açıklığa Kavuşturulmalı”

Araştırma önergesinde, söz konusu dönemde Bakanlık bünyesinde kaç özel kalem müdürlüğü kadrosu bulunduğunun, bu kadroların kaç kez el değiştirdiğinin ve atananların daha önce memur olup olmadığının belirlenmesi istendi.

Önergede, sınavsız ilk atamayla kamuya giren kişilerin sayısının, kısa süre içerisinde başka kurumlara geçirilenlerin ve bugün hangi görevlerde bulunduklarının araştırılması gerektiği ifade edildi.

Ayrıca aynı kadro üzerinden art arda kısa süreli atamalar yapılıp yapılmadığının incelenmesi talep edildi.

Gerekçede, “Bir kadronun gerçekte görev ifa edilmesi için mi yoksa başka görevlere geçişte bir ara durak olarak mı kullanıldığı, ancak fiili görev kayıtları ve atama-nakil zincirleri bir arada incelenerek anlaşılabilir.” ifadelerine yer verildi.

“Kamuya Açık ve Karşılaştırılabilir İstatistikler Bulunmuyor”

İYİ Parti'nin önergesinde, Türkiye genelinde istisnai kadrolardan olağan memuriyet kadrolarına geçişlerin tek merkezden takip edilebildiği ve kamuoyuna açık biçimde karşılaştırılabildiği istatistiklerin bulunmadığı belirtildi.

Kişisel veriler korunarak hangi kurumda kaç kişinin istisnai kadrodan memuriyete başladığının, görevde ne kadar kaldığının ve hangi kadroya geçtiğinin bilinmesi gerektiği vurgulandı.

Gerekçede, “Kamu idaresinin hesap verebilirliği, yalnızca kanun hükmünü göstermekle değil, o hükmün uygulamadaki sonuçlarını da ortaya koymakla mümkündür.” denildi.

Sayıştay Kararına Dikkat Çekildi

Araştırma önergesinde, Sayıştay 3'üncü Dairesinin 13 Şubat 2024 tarihli ve 475 sayılı kararına da atıfta bulunuldu.

Kararda, özel kalem müdürlüğünden başka müdürlük kadrolarına gerekli koşullar sağlanmadan ve sınavsız atama yapılmasının incelendiği belirtildi.

Önergede, istisnai kadroların sonraki nakiller için kazanılmış hak oluşturmadığının vurgulandığı aktarılarak şu ifadelere yer verildi:

“Bu karar istisnai memuriyet kurumundan sonraki atamaların görevde yükselme ve diğer mevzuat gereklerinden bağımsız görülemeyeceğini göstermektedir.”

Benzer denetim bulgularının son 20 yıldaki kapsamının, kurumların bu bulgular karşısında hangi işlemleri yaptığının ve varsa kamu zararlarının tahsil edilip edilmediğinin araştırılması istendi.

“Sınavı Genel Kural Olduğuna İlişkin Güvence Yalnızca Sözle Sağlanamaz”

İYİ Parti'nin önergesinde, kamu personeli seçme sınavlarında başarılı olduğu halde kadro bekleyen vatandaşlar ile istisnai atama yoluyla kamu görevine başlayan kişiler arasındaki uygulama farklılıklarına dikkat çekildi.

Gerekçede şu ifadelere yer verildi:

“Bir yanda kamu personeli seçme sınavlarında başarı gösterdiği halde kadro bekleyen vatandaşlar, diğer yanda mevzuatın istisnasına dayanılarak sınavsız memuriyete girip farklı kadrolara geçildiği yönündeki iddialar bulunmaktadır.”

Kamu yönetimine duyulan güvenin korunması için açıklanabilir, doğrulanabilir ve kurum bazında karşılaştırılabilir bilgilere ihtiyaç bulunduğu belirtilerek “Sınavın genel kural olduğuna ilişkin güvence yalnızca sözle sağlanamaz; atama kayıtları, görev süreleri ve denetim sonuçlarıyla desteklenmelidir.” değerlendirmesi yapıldı.

“Araştırma Yalnızca Belirli Bir İsim ve Dönemle Sınırlandırılmamalı”

Meclis araştırmasının yalnızca Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığındaki iddialarla sınırlandırılmaması gerektiği vurgulanan önergede, 12 Ekim 2006–12 Ekim 2026 döneminin bütün kamu kurumları açısından incelenmesi talep edildi.

Araştırmada bakanlıklar, merkezi idare, valilikler, mahalli idareler ve diğer kamu kurumlarındaki istisnai kadroların sayı ve dağılımlarının belirlenmesi istendi.

Önergede, ilk defa yapılan atamalar ile mevcut memurların nakillerinin ayrı ayrı değerlendirilmesi, kısa süre içerisinde gerçekleşen geçişlerin ve aynı kadroya art arda yapılan atamaların araştırılması gerektiği kaydedildi.

Ayrıca görevlerin fiilen yürütülüp yürütülmediğinin, yönetici ve kariyer kadrolarına sınavsız geçişlerin, atamaları onaylayan makamların sorumluluklarının, teftiş raporlarının, yargı kararlarının ve ücret ile özlük haklarının mali etkilerinin incelenmesi talep edildi.

“Aykırılıklar ve Sorumlular Tespit Edilmeli”

İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz tarafından sunulan önergede, kurulması istenen Meclis araştırması komisyonunun atama belgelerini, nakil onaylarını, kadro ihdas ve tahsis kayıtlarını, personel hareket tablolarını ve iç denetim bulgularını ilgili idarelerden istemesi önerildi.

Verilerin kurumlar ve yıllar arasında karşılaştırılması, hukuka aykırı işlemlerin belirlenmesi ve yeni atamalar için etkili denetim kurallarının geliştirilmesi gerektiği ifade edildi.

Gerekçede, “İstisnai memuriyet kurumu, liyakati ve eşitliği etkisizleştiren genel bir sınavsız istihdam mekanizması haline gelmemelidir.” denildi.

Araştırma önergesinin son bölümünde ise şu ifadelere yer verildi:

“Hangi kadrolara kimlerin hangi usulle atandığını ve bu işlemlerin sonraki sonuçlarını açıklamak yürütmenin hesap verme sorumluluğu kapsamındadır. İddiaların tüm yönleriyle araştırılması, varsa aykırılıkların sorumluları ile kamuya mali etkilerinin belirlenmesi ve istisnai kadroların amacına uygun kullanılması için kalıcı yasal önlemlerin hazırlanması amacıyla Meclis araştırması açılması gerekmektedir.”

İYİ Parti Grubunun 20 Ekim Salı günü TBMM gündemine taşıyacağı öneriyle, kamu personel sistemindeki istisnai atamaların ve nakil uygulamalarının Meclis denetimi kapsamında incelenmesi amaçlanıyor.