Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy: “Barışın binlerce yıllık izini Anadolu’nun toprağında bulduk”

Çorum’un Boğazkale ilçesindeki Boğazköy/Hattuşa Örenyeri’nde yürütülen kazılarda, dünya diplomasi tarihinin önemli belgelerinden Kadeş Barış Antlaşması’na ait yeni bir çivi yazılı tablet parçası gün yüzüne çıkarıldı. Hitit kral sarayının bulunduğu Büyükkale’de keşfedilen parçanın, antlaşmanın Akadça çivi yazılı nüshalarından birinin ön yüzüne ait olduğu bilimsel incelemeler sonucunda belirlendi.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, keşfi 21 Eylül Dünya Barış Günü’nde sosyal medya hesabından kamuoyuyla paylaşarak, “Barışın binlerce yıllık izini Anadolu’nun toprağında bulduk!” ifadelerini kullandı.

“İnsan hayatını ve onurunu koruma sorumluluğumuzu hatırlatıyor”

Bakan Ersoy, yeni tablet parçasında bir ülkeden diğerine sığınan insanlara yönelik muameleyi düzenleyen hükümlere ilişkin satırların bulunduğunu belirtti.

Ersoy, “İnsanların evlerinin tahrip edilmemesine ilişkin ifadeler, binlerce yıl öncesinden bugünümüze güçlü bir mesaj taşıyor. 21 Eylül Dünya Barış Günü’nde kamuoyuyla paylaştığımız bu kıymetli keşif, Anadolu’nun barış ve diplomasi tarihindeki köklü yerini bir kez daha ortaya koyuyor.” ifadelerini kullandı.

Paylaşımında Filistin’de yaşananlara da değinen Ersoy, “Binlerce yıl öncesinden günümüze ulaşan bu miras, insan hayatını ve onurunu koruma sorumluluğumuzu hatırlatıyor. Filistinli kardeşlerimiz başta olmak üzere, tüm insanların güven içinde, barış ve huzurla yaşayacağı bir gelecek diliyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Ersoy, Hattuşa’daki keşifte görev alan kazı ekibi ile bilim insanlarını da tebrik etti.

Bir Yıl Süren Bilimsel İncelemeyle Kimliği Belirlendi

Tablet parçası, Büyükkale’deki “E” binası yakınlarında gerçekleştirilen kazı çalışmaları sırasında bulundu. Bir yüzü korunmuş durumdaki çivi yazılı parça üzerinde yaklaşık bir yıl boyunca ayrıntılı bilimsel incelemeler yürütüldü.

Çalışmalar sonucunda tablet parçasının, Hitit Kralı III. Hattuşili ile Mısır Kralı II. Ramses arasında yapılan Kadeş Barış Antlaşması’nın nüshalarından birine ait olduğu tespit edildi.

Yeni buluntuda, antlaşmanın 12–20. maddelerinde ele alınan ve iki tarafın ülkelerinden kaçarak diğer ülkeye sığınan insanlara yönelik muameleyi düzenleyen hükümlere ilişkin satırlar yer alıyor.

Kırık ve eksik bölümleri bulunan metnin okunabilen kısımlarında Mısır ve Hatti ülkelerinden kaçan kişilerden söz ediliyor. Metinde ayrıca insanların evlerinin tahrip edilmemesine ilişkin ifadelerin bulunduğu belirtildi.

Antlaşmanın Hattuşa’daki İzlerine Yeni Parça Eklendi

Kadeş Barış Antlaşması’nın Mısırca metni, Mısır’daki tapınak duvarlarına hiyerogliflerle işlendi. Antlaşmanın Akadça metnine ait kil tablet parçaları ise Hattuşa’da 1906–1912 yılları arasındaki ilk dönem kazılarında ortaya çıkarıldı.

Daha önce bulunan tablet parçaları İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Berlin Önasya Müzesi ve St. Petersburg Ermitaj Müzesi koleksiyonlarında yer alıyor.

Hattuşa’da ortaya çıkarılan yeni parça, Kadeş Barış Antlaşması’nın kil tablet nüshalarının tamamlanmasına yönelik bilimsel çalışmalara yeni veri sağladı. Büyükkale’de sürdürülen kazılarda, antlaşmanın eksik kalan diğer parçalarının da bulunması hedefleniyor.