Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy: “Deprem bölgesindeki toplam yatırımımız 34 milyar liraya ulaşacak”

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat depremlerinden etkilenen 11 ilde kültürel mirasın korunması, restorasyonu ve yeniden ihyası için yürütülen çalışmaların toplam yatırım büyüklüğünün projeler tamamlandığında 34 milyar liraya ulaşacağını açıkladı.

Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası’nda düzenlenen toplantıda konuşan Ersoy, deprem bölgesinde kalelerden müzelere, camilerden hanlara, tarihî çarşılardan sivil mimarlık örneklerine kadar geniş kapsamlı çalışmalar yürütüldüğünü belirtti.

Toplantıya Kahramanmaraş Valisi Mükerrem Ünlüer, Adana Valisi Mustafa Yavuz, Adıyaman Valisi Abdullah Küçük, Elazığ Valisi Numan Hatipoğlu, Gaziantep Valisi Kemal Çeber, Kilis Valisi Ömer Kalaylı ve Osmaniye Valisi Mehmet Fatih Serdengeçti'nin yanı sıra milletvekilleri, belediye başkanları, vali yardımcıları, bakanlık yöneticileri ve siyasi parti temsilcileri katıldı.

“MEDENİYET MİRASIMIZ İÇİN KAPSAMLI BİR SEFERBERLİK BAŞLATTIK”

Depremlerde hayatını kaybeden vatandaşları anan Ersoy, şehirlerin yeniden inşa sürecinde tarihî ve kültürel değerlerin korunmasının temel önceliklerden biri olduğunu ifade etti.

Ersoy, “Bir şehri ayağa kaldırmak; onun hafızasını, kimliğini, kültürünü ve tarihini de ayağa kaldırmaktı. İşte bu anlayışla Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak deprem bölgesinde yalnızca hasar görmüş yapıların onarımı için değil, medeniyet mirasımızın geleceğe güvenle taşınması için kapsamlı bir seferberlik başlattık.” dedi.

24 MİLYAR LİRALIK İŞ GERÇEKLEŞTİRİLDİ

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü aracılığıyla Bakanlığa tahsisli yapıların restorasyon proje ve uygulamalarında 12 milyar 265 milyon lirayı aşan kaynak kullanıldığını bildiren Ersoy, Vakıflar Genel Müdürlüğünün de deprem bölgesi için 22 milyar liralık bütçe ayırdığını açıkladı.

İki genel müdürlüğün yürüttüğü çalışmaların toplam büyüklüğüne değinen Ersoy, “Bugüne kadar toplam 24 milyar liralık iş gerçekleştirilirken, kalan projelerin tamamlanmasıyla deprem bölgesindeki toplam yatırımımız 34 milyar liraya ulaşacaktır.” ifadelerini kullandı.

Ersoy, Vakıflar Genel Müdürlüğünün kapsamlı restorasyon ve ihya programını büyük ölçüde kendi öz gelirleriyle finanse ettiğini de kaydetti.

11 İLDE 79 İŞ TAMAMLANDI

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün deprem bölgesindeki çalışmalarına ilişkin rakamları paylaşan Ersoy, 79 işin tamamlandığını, 17 işte çalışmaların devam ettiğini ve 4 işin ihale sürecinde olduğunu bildirdi.

Gaziantep Kalesi’nin yeniden ayağa kaldırıldığını belirten Ersoy, Zeugma Mozaik ve Arkeoloji Müzesi ile Gaziantep Arkeoloji Müzesi’nde deprem ve diğer afetlerin oluşturduğu hasarların giderilmesine yönelik çalışmalar gerçekleştirildiğini söyledi.

Diyarbakır’da ise surlardan müzelere, Saint George Kilisesi’nden Zerzevan Kalesi’ne kadar birçok kültür varlığında restorasyon ve koruma çalışmalarının tamamlandığını aktardı.

KAHRAMANMARAŞ KALESİ YENİDEN AYAĞA KALDIRILDI

Kahramanmaraş’taki çalışmaları da anlatan Ersoy, Kahramanmaraş Kalesi’nin ziyaretçi karşılama merkezi ve çevre düzenlemesiyle birlikte yeniden ayağa kaldırılmasına yönelik çalışmaların tamamlandığını açıkladı.

Kurtuluş Mahallesi’nde çalışmaların etaplar hâlinde yürütüldüğünü belirten Ersoy, projeleri tamamlanan tescilli yapıların restorasyonuna başlanacağını kaydetti. Germenicia Antik Kenti ve Belediye Çarşısı’nın korunması ve ziyarete hazırlanmasına yönelik proje çalışmalarının da sürdüğünü ifade etti.

HATAY’IN TARİHÎ KENT DOKUSU BÜTÜNCÜL OLARAK ELE ALINIYOR

Hatay’daki kültürel miras çalışmalarına ilişkin bilgi veren Ersoy, Hatay Müzesi’nin onarımı ile Gastronomi Merkezi’nin restorasyonunun devam ettiğini belirtti.

Eski Belediye Binası’ndan Kurtuluş Caddesi’ndeki sivil mimarlık örneklerine uzanan çalışmaların tamamlandığını aktaran Ersoy, yüzlerce tescilli yapının projelendirilmesi için de çalışmaların sürdüğünü bildirdi.

Hatay tarihî kent merkezinde çarşıların, dükkânların, hanların, camilerin ve çevrelerindeki tarihî dokunun birlikte değerlendirildiğini vurgulayan Ersoy, “Bugün Hatay’da yalnızca tek tek yapıları değil, şehrin kültürel hafızasını ve tarihî kimliğini yeniden ayağa kaldırıyoruz.” dedi.

MALATYA’DAN ŞANLIURFA’YA RESTORASYON ÇALIŞMALARI

Ersoy, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından deprem sonrasında koordinatör olarak görevlendirildiği Malatya’da Arslantepe, Atatürk Evi, Arkeoloji Müzesi ve Beşkonaklar başta olmak üzere birçok alanda koruma ve restorasyon çalışmaları gerçekleştirildiğini aktardı.

Şanlıurfa Kalesi’nin ikinci etap restorasyonunun ardından ziyarete açılacağını belirten Ersoy, Elazığ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi’nin açıldığını hatırlattı. Adıyaman’da ise Cumhuriyet İlkokulu binasının rekonstrüksiyonla müzeye dönüştürülmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü kaydetti.

VATANDAŞLARIN TESCİLLİ YAPILARINA 2,1 MİLYAR LİRAYI AŞAN DESTEK

Vatandaşların mülkiyetindeki tescilli taşınmaz kültür varlıklarının da program kapsamında desteklendiğini açıklayan Ersoy, Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik kapsamında 1.297 proje ve 311 uygulama yardımı olmak üzere toplam 1.608 taşınmaz kültür varlığı için sözleşme imzalandığını bildirdi.

Ersoy, söz konusu taşınmazlar için 2 milyar 140 milyon lirayı aşan destek programının yürütüldüğünü belirtti.

Depremde yıkılan veya ağır hasar gören tarihî yapılardaki kültür enkazının korunması, ayrıştırılması ve belgelenmesine de öncelik verildiğini ifade eden Ersoy, çalışmaların tarihî kent dokularını ve şehir hafızasını koruyacak bütüncül bir yaklaşımla sürdürüldüğünü söyledi.

678 VAKIF KÜLTÜR VARLIĞI TEK TEK İNCELENDİ

Vakıflar Genel Müdürlüğü teknik ekipleri ile Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi Türkiye Millî Komisyonu uzmanlarının deprem bölgesinde kapsamlı hasar tespit çalışmaları gerçekleştirdiğini belirten Ersoy, 678 vakıf kültür varlığının tek tek incelendiğini açıkladı.

İncelemelerde 31 eserin tamamen yıkılmış veya göçmüş, 144 eserin ağır, 104 eserin orta ve 98 eserin hafif hasarlı olduğunun belirlendiğini aktaran Ersoy, 301 eserin ise depremi hasarsız atlattığını bildirdi.

Deprem bölgesindeki sözleşmeli çalışmaların 377 eser/parsel ölçeğine ulaştığını ve bunların 209’unun tamamlandığını açıklayan Ersoy, “Çok şükür ki, deprem bölgesindeki vakıf kültür varlıklarının restorasyon ve ihya programında toplam iş yükünün yarısından fazlasını tamamlamış durumdayız. Ve çalışmalarımız hız kesmeden devam ediyor.” diye konuştu.

2026 VE 2027 İÇİN RESTORASYON TAKVİMİ AÇIKLANDI

Mevcut programa göre 2026 yılı sonuna kadar 58, 2027 yılı içerisinde ise 50 olmak üzere toplam 108 işin daha tamamlanması planlanıyor.

Ersoy, 2026 yılının kalan aylarına ilişkin takvim kapsamında eylülde 1, ekimde 7, kasımda 15 ve aralıkta 35 eserin tamamlanmasının hedeflendiğini belirterek, 2026–2027 döneminin deprem bölgesindeki vakıf kültür varlıkları açısından yoğun bir tamamlanma ve açılış dönemi olacağını ifade etti.

“ASLINA UYGUN BİÇİMDE AYAĞA KALDIRMAK ÖNCELİĞİMİZ”

Her eserin kendi ihtiyaçlarına göre ele alındığını belirten Ersoy, restorasyon çalışmalarının bilim heyetleri ve Koruma Kurulu kararları doğrultusunda yürütüldüğünü söyledi.

Eserleri mümkün olan en kısa sürede doğru yöntemlerle, kalıcı ve aslına uygun biçimde ayağa kaldırmayı amaçladıklarını kaydeden Ersoy, kurumlar arası iş birliğinin de çalışmalara katkı sağladığını belirtti.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile gerçekleştirilen protokoller kapsamında 16, diğer kurum ve kuruluşlarla yapılan protokoller kapsamında ise 5 ayrı iş yürütüldüğünü aktardı.

“TARİHÎ VE KÜLTÜREL DEĞERLERİYLE BİRLİKTE YENİDEN AYAĞA KALDIRACAĞIZ”

Ersoy, gelecek dönemde kültür varlıklarının belgelenmesi, dijital envanterlerinin güçlendirilmesi ve yapısal risklerinin belirlenmesine yönelik çalışmaların devam edeceğini söyledi.

Deprem bölgesindeki kültürel mirasın afetlere karşı daha dirençli hâle getirilmesinin hedeflendiğini belirten Ersoy, devam eden projelerin tamamlanmasıyla şehirlerin kültür ve turizm hayatının da destekleneceğini ifade etti.

Ersoy, “Biz, depremden etkilenen tüm şehirlerimizi, tarihî ve kültürel değerleriyle birlikte yeniden ayağa kaldıracağız.” dedi.

Çalışmalara katkı sunan kurumlara, bilim insanlarına, mimarlara, mühendislere, restoratörlere, sanat tarihçilerine ve arkeologlara teşekkür eden Ersoy, depremlerde hayatını kaybeden vatandaşları andı.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI