Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum: “İklim hedeflerimizi somut sonuçlara dönüştürmeliyiz”

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31, 9 Kasım 2026 tarihinde Antalya'da başladı. Zirvenin açılışında konuşan Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum, küresel iklim değişikliğiyle mücadelede verilen taahhütlerin somut uygulamalara dönüştürülmesi gerektiğini belirtti.

Dünyanın iklim kriziyle birlikte ekonomik belirsizlikler, jeopolitik gerilimler, gıda güvensizliği ve enerji sorunlarıyla karşı karşıya olduğunu ifade eden Bakan Kurum, iklim değişikliğinin diğer küresel sorunlardan bağımsız değerlendirilemeyeceğini vurguladı.

COP31'in yalnızca yeni taahhütlerin açıklandığı bir zirve olmaması gerektiğine dikkat çeken Kurum, konferansın “Uygulama COP'u” anlayışıyla yürütüleceğini ve alınan kararların insanların günlük yaşamında somut karşılık bulmasının hedeflendiğini kaydetti.

BAKAN KURUM: “HER KRİZ DİĞERLERİNİ DAHA DA KÖTÜLEŞTİRİYOR”

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, iklim değişikliğinin ekonomik ve toplumsal sorunlarla doğrudan bağlantılı olduğunu belirterek, “Her kriz diğerlerini daha da kötüleştiriyor.” dedi.

Çatışmalar, jeopolitik gerilimler, ekonomik belirsizlikler, borç yükü, gıda güvensizliği, hızlı teknolojik değişim ve sermaye ile teknolojiye eşitsiz erişimin küresel kırılganlığı artırdığını belirten Kurum, dünyanın giderek daha sıcak ve afetlere karşı daha savunmasız hale geldiğini ifade etti.

Kuraklık, sel, su kıtlığı ve aşırı sıcaklıkların yalnızca meydana geldikleri bölgeleri etkilemediğine dikkat çeken Kurum, iklim krizinin gıda üretimi, tedarik zincirleri, ekonomik faaliyetler, göç hareketleri, şehirler ve insan sağlığı üzerinde doğrudan etkiler oluşturduğunu söyledi.

Kurum, iklim değişikliğinin sınırları aşan sonuçlarını şu sözlerle anlattı:

“Dünyanın bir yerindeki kuraklık, başka bir yerindeki yemek masasında hissediliyor.”

İklim değişikliğiyle mücadelenin ülkelerin ortak sorumluluğu olduğunu vurgulayan Kurum, uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi ve mevcut taahhütlerin uygulanması gerektiğini kaydetti.

“TÜRKİYE BU SORUMLULUĞU TEKRAR ÜSTLENMEYE HAZIR”

COP31 Başkanı Murat Kurum, zirvenin müzakere salonlarında verilen sözlerle insanların yaşamlarında ortaya çıkacak somut iyileşmeler arasındaki mesafeyi kapatmayı amaçladığını belirtti.

Türkiye'nin farklı ülkeler arasında iş birliğini güçlendiren bir rol üstlenmeye hazır olduğunu ifade eden Kurum, “Türkiye uzun zamandır bir köprü görevi görmüştür. Biz bu sorumluluğu tekrar üstlenmeye hazırız.” dedi.

COP31 Başkanlığının ülkeleri jeopolitik ve ekonomik ayrılıkların ötesinde ortak hedefler etrafında buluşturmayı amaçladığını belirten Kurum, Antalya'da alınacak kararların yalnızca diplomatik metinlerde kalmaması gerektiğini vurguladı.

Kurum, daha dayanıklı kent altyapılarının oluşturulması, tarımsal verimliliğin artırılması, temiz sanayi üretiminin geliştirilmesi ve hane halklarının enerji maliyetlerinin azaltılmasının iklim politikalarının günlük yaşama yansıyan sonuçları arasında bulunması gerektiğini ifade etti.

“1,5 DERECE HEDEFİ REHBERİMİZ OLMAYA DEVAM EDİYOR”

Bakan Murat Kurum, Paris Anlaşması kapsamında küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi seviyelere göre 1,5 dereceyle sınırlandırılması hedefinin önemini koruduğunu belirtti.

Kurum, “1,5 derece hedefi rehberimiz olmaya devam ediyor.” ifadelerini kullanarak uluslararası iklim politikalarının bilimsel veriler doğrultusunda şekillendirilmesi gerektiğini vurguladı.

COP31 sürecinde iklim değişikliğinin mevcut etkilerinin açık biçimde değerlendirileceğini belirten Kurum, “Bilimin bize ne söylediği konusunda açık sözlü olacağız.” dedi.

Zirvenin açılış gününde yayımlanan Dünya Meteoroloji Örgütünün (WMO) 2026 İklim Durumu Güncellemesi, son 12 yılın kayıtlardaki en sıcak yıllar olduğunu ve son dört yılın en yüksek sıcaklık değerlerinin görüldüğü dönem olarak öne çıktığını ortaya koydu.

COP31 öncesinde yayımlanan 1,5 Derece Hedefine Ulaşma Misyonu (Belém Mission to 1.5) raporunda ise iklim hedeflerine ulaşılması, değişen koşullara uyum sağlanması ve toplumsal dayanıklılığın artırılması için temel fırsatlar, engeller ve uygulanabilir çözümler değerlendirildi.

Türkiye, Avustralya, Brezilya ve Azerbaycan'ın COP dönem başkanlıkları tarafından yürütülen çalışmaların, küresel iklim politikalarının uygulanmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.

ENERJİ DÖNÜŞÜMÜNDE “35'E 35” HEDEFİ

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, COP31'in açılışında enerji dönüşümünün hızlandırılmasının önemine dikkat çekerek Türkiye'nin “35'e 35” hedefini gündeme getirdi.

Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü kapsamında, 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payının yüzde 35'e çıkarılması hedefleniyor.

Kurum, yenilenebilir enerji yatırımları, güçlü elektrik şebekeleri, enerji depolama sistemleri, enerji verimliliği, temiz ulaşım ve yeşil sanayi dönüşümünün birbirini tamamlayan unsurlar olduğunu belirtti.

İklim politikalarının insanların günlük yaşamında hissedilmesi gerektiğini vurgulayan Kurum, daha az enerji tüketen binaların, temiz toplu taşıma sistemlerinin, karşılanabilir enerji maliyetlerinin ve yeni istihdam alanlarının önemine işaret etti.

COP31 Başkanlığının enerji dönüşümünü yalnızca emisyon azaltımı açısından değil, ekonomik kalkınma, enerji güvenliği ve toplumsal refah açısından da değerlendirdiği belirtildi.

“ARTIK VAATLERİMİZ SERMAYE İLE DESTEKLENMELİ”

COP31'in öncelikli gündemlerinden birini oluşturan iklim finansmanına değinen Bakan Murat Kurum, Bakü'de kararlaştırılan uluslararası finansman hedeflerini hatırlattı.

Kurum, gelişmekte olan ülkeler için 2035 yılına kadar yıllık en az 300 milyar dolar iklim finansmanı sağlanmasını öngören hedefe dikkat çekti.

İklim finansmanının bütün kaynaklardan yıllık en az 1,3 trilyon dolara çıkarılması yönündeki çağrının da önemini vurgulayan Kurum, finansal kaynakların doğrudan uygulamalara yönlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Bakan Kurum, şu ifadeleri kullandı:

“Artık vaatlerimiz sermaye ile desteklenmeli. Bu sermaye yatırımı finanse etmeli. Ve bu yatırım sonuç vermeli.”

Finansman kaynaklarının iklim hedefleriyle uyumlu yatırımlara dönüştürülmesinin önemine dikkat çeken Kurum, altyapı, enerji, tarım ve dayanıklılık alanlarında ölçülebilir sonuçlar elde edilmesi gerektiğini kaydetti.

CHRIS BOWEN: “COP31 İŞ BİRLİĞİNİN NELER BAŞARABİLECEĞİNİ GÖSTERMEK İÇİN BİR FIRSAT”

COP31 Müzakereler Başkanı ve Avustralyalı Bakan Chris Bowen, zirvenin küresel iklim güvenliği ve enerji güvenliği açısından kritik bir dönemde gerçekleştirildiğini belirtti.

Bowen, uluslararası iş birliğinin önemine dikkat çekerek, “COP31, bu kritik aşamada iş birliğinin neler başarabileceğini göstermek için bir fırsattır. Hem iklim güvenliğimiz hem de küresel enerji güvenliğimiz için zaman geldi.” dedi.

İklim politikalarının uygulanabilmesi için finansman ve yatırım mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini belirten Bowen, elektrifikasyonun hızlandırılması ve okyanusların korunmasına yönelik çalışmaların artırılmasının önemini vurguladı.

Bowen, “Bu, finansman ve yatırımların önünü açmak, elektrifikasyonu hızlandırmak ve doğanın en büyük iklim düzenleyicisi olan okyanusa yönelik eylemleri artırmakla ilgili olacak.” ifadelerini kullandı.

COP31'in yalnızca hedeflerin tartışıldığı bir platform olmaması gerektiğini belirten Bowen, uygulamaya yönelik sonuçların önemine işaret etti.

Bowen, “COP31, taahhüt ile uygulama arasındaki uçurumu kapatmaya yardımcı olmalı ve yatırım, altyapı, iş imkânları, enerji güvenliği ve dirençli topluluklar gibi gerçek dünya sonuçlarına odaklanmalıdır.” değerlendirmesinde bulundu.

İklim değişikliğiyle mücadelede ortak hareket edilmesi gerektiğini vurgulayan Bowen, şöyle devam etti:

“Birlikte çalışarak, iklim taahhütlerimizi daha güçlü, daha dirençli ve daha müreffeh ekonomilere dönüştürebiliriz.”

Bowen, “İklim hedeflerimizi somut sonuçlara dönüştürmeliyiz.” çağrısında bulundu.

SIMON STIELL: “KÜRESEL ISINMANIN MALİYETİNİ EN ÇOK SAVUNMASIZ TOPLULUKLAR ÖDÜYOR”

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Genel Sekreteri Simon Stiell, COP31'in açılış konuşmasında küresel ısınmanın ekonomik ve toplumsal maliyetlerine dikkat çekti.

Fosil yakıt fiyatlarındaki dalgalanmaların dünya ekonomisi ve hane halkları üzerindeki etkilerine değinen Stiell, yenilenebilir enerji kaynaklarının ekonomik faydalarını vurguladı.

Stiell, “Bu yılki fosil yakıt maliyet kaosu küresel bir şok dalgası yarattı, hane halklarını sert bir şekilde etkiledi ve enflasyonu kanser gibi yaydı. Ancak çözümler açık: Küresel yenilenebilir enerji kaynakları bu yılın ilk yarısında 265 milyar ABD doları tasarruf sağladı.” dedi.

İklim değişikliğine uyum yatırımlarının ekonomik getiriler sağladığını belirten Stiell, küresel ısınmanın sınırlandırılmasının bütün ülkelerin ortak çıkarına olduğunu ifade etti.

İklim krizinin özellikle kırılgan topluluklar üzerindeki etkilerine dikkat çeken Stiell, “Bu anın aciliyeti bizi ileriye taşımalı. Küresel ısınma zaten Dünya'ya maliyet getiriyor ve her yerde savunmasız olanlar en yüksek bedeli ödüyor.” ifadelerini kullandı.

COP31'in hem resmi müzakerelerde hem de Eylem Gündemi kapsamında çözümleri hızlandırması gerektiğini vurgulayan Stiell, “Daha güçlü çözümler daha hızlı ve adil ilerlemeyi sağlamalıdır.” dedi.

Stiell, zirvede alınacak kararların iklim hedeflerini somut sonuçlara dönüştürmesini ve daha fazla insanın iklim politikalarının sağladığı faydalardan yararlanmasını beklediklerini kaydetti.

COP31'İN İLK GÜNÜNDE GIDA, TARIM VE SAĞLIK ÖNE ÇIKTI

Antalya'da başlayan COP31'in ilk tematik günü Gıda, Tarım ve Sağlık başlıklarına ayrıldı.

İklim değişikliğinin tarımsal üretim, gıda güvenliği, insan sağlığı ve geçim kaynakları üzerindeki etkilerinin ele alındığı programda, ülkelerin iklim krizine karşı dayanıklılıklarının artırılması hedeflendi.

Mevcut “Süper El Niño” koşullarının yaklaşık 50 milyon kişiyi daha şiddetli açlık riskiyle karşı karşıya bırakabileceğine dikkat çekilen gündemde, gıda ve sağlık sistemlerinin korunmasına yönelik çözüm önerileri değerlendirildi.

İklim planlarının uygulanabilmesi için finansman, bilgi paylaşımı ve uluslararası ortaklıkların güçlendirilmesinin önemine vurgu yapıldı.

ANTALYA DAYANIKLI SAĞLIK SİSTEMLERİ GİRİŞİMİ BAŞLATILDI

COP31 Başkanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve İklim Değişikliği ve Sağlıkta Dönüştürücü Eylem İttifakı (ATACH) iş birliğiyle Antalya Dayanıklı Sağlık Sistemleri Girişimi (AIR) başlatıldı.

Girişim kapsamında ülkelerin mevcut iklim ve sağlık taahhütlerini somut uygulamalara dönüştürmelerine destek verilmesi amaçlanıyor.

Sağlık sistemlerinin iklim değişikliği kaynaklı riskleri öngörme, değişen koşullara uyum sağlama ve ortaya çıkabilecek sağlık sorunlarına müdahale etme kapasitelerinin artırılması hedefleniyor.

Programın özellikle yerel topluluklara ulaşması ve iklim krizinden etkilenen kesimlerin sağlık hizmetlerine erişimini desteklemesi öngörülüyor.

KADIN ÇİFTÇİLERİN İKLİM FİNANSMANINA ERİŞİMİ GÜNDEMDE

COP31 kapsamında çiftçilerin ve kırsal toplulukların iklim değişikliğine uyum kapasitelerinin güçlendirilmesi de ele alınıyor.

COP31 Başkanlığı, Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD) ve Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından düzenlenen Yüksek Düzeyli Kadın Çiftçiler Diyaloğu, kadın çiftçilerin iklim finansmanına erişimde karşılaştıkları engellere odaklanıyor.

Program kapsamında IFAD ile Tarım ve Orman Bakanlığının ortaklaşa hazırladığı “Finanse Edilmeyen Yarısı” başlıklı raporun da gündeme getirilmesi planlanıyor.

Çalışmayla kadın çiftçilerin finansman kaynaklarına erişimini güçlendirecek yeni mekanizmaların geliştirilmesi ve tarımsal üretimin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığının artırılması hedefleniyor.

GENÇ ÇİFTÇİLER İKLİM MÜCADELESİNDE DAHA FAZLA ROL ÜSTLENECEK

COP31 Başkanlığı, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı iş birliğiyle düzenlenen Yüksek Düzeyli Genç Çiftçiler Diyaloğu, gençlerin tarım, su ve gıda sistemlerinin dönüşümündeki rolünü gündeme taşıyor.

Programda Antalya Gençlik Eylem Çağrısı öne çıkarılarak gençlerin sürdürülebilir tarım ve gıda politikalarının oluşturulmasına daha fazla katılım sağlaması amaçlanıyor.

Genç çiftçilerin iklim değişikliğine uyum süreçlerinde desteklenmesi, tarımsal üretimde yenilikçi uygulamaların yaygınlaştırılması ve gençlerin karar alma mekanizmalarına katılımının güçlendirilmesi hedefleniyor.

COP31 GENÇLİK İKLİM ŞAMPİYONU ATANACAK

COP31 kapsamında gençlerin iklim değişikliğiyle mücadeledeki rolünün güçlendirilmesine yönelik çalışmalar da yürütülecek.

Bu doğrultuda COP31 Başkanlığı Gençlik İklim Şampiyonu'nun resmen atanması ve Çocuk ve Gençlik Pavyonu'nun açılması planlanıyor.

Çocuk ve Gençlik Pavyonu'nun gençlerin görüşlerini paylaşabilecekleri, liderliklerini ortaya koyabilecekleri ve iklim krizine yönelik çözüm önerilerini geliştirebilecekleri bir platform olması amaçlanıyor.

Gençlik İklim Çözümleri Tanıtım Etkinliği kapsamında ise genç yenilikçilerin yatırımcılar, fon sağlayıcılar ve stratejik ortaklarla doğrudan iletişim kurmaları sağlanacak.

Etkinlikle gençlerin geliştirdiği iklim çözümlerinin finansman ve iş birliği olanaklarıyla desteklenerek uygulanabilir projelere dönüştürülmesi hedefleniyor.

TURKUAZ BAĞLANTI GİRİŞİMİ 10 KASIM'DA BAŞLATILACAK

COP31'in ikinci gününde, Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı öncülüğünde ve COP31 Başkanlığı koordinasyonunda Turkuaz Bağlantı Girişimi'nin başlatılması planlanıyor.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) Sürdürülebilir Dönüşüm için Gıda ve Tarım (FAST) Ortaklığı kapsamındaki programlardan biri olan girişim, Türkiye'nin tarımsal deneyiminden yararlanarak uluslararası iş birliğini güçlendirmeyi amaçlıyor.

Girişim kapsamında gıda sistemlerinin dönüşümü, sürdürülebilir su yönetimi ve iklim değişikliğine uyum konuları birlikte ele alınacak.

Uluslararası görüşmelerde belirlenen hedeflerin ulusal politikalara, uygulama programlarına ve uyumlu yatırım akışlarına dönüştürülmesi hedefleniyor.

COP31'DE MAVİ VE YEŞİL BÖLGELER AÇILDI

Antalya'da iki hafta sürecek COP31 kapsamında resmi iklim müzakerelerine ve üst düzey toplantılara ev sahipliği yapacak Mavi Bölge ile farklı paydaşların bir araya geleceği Yeşil Bölge açıldı.

Mavi Bölge'de ülkelerin iklim politikaları, uluslararası taahhütler, finansman mekanizmaları ve küresel iş birliği konuları üzerinde müzakereler yürütülecek.

Yeşil Bölge'de ise kamu kurumları, özel sektör temsilcileri, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları ve gençler tarafından geliştirilen iklim çözümleri paylaşılacak.

Tematik merkezlerin yer alacağı Yeşil Bölge'nin farklı sektörler arasında bilgi alışverişini ve ortak proje geliştirilmesini desteklemesi amaçlanıyor.

İKİ HAFTALIK ZİRVENİN ODAĞINDA SOMUT UYGULAMALAR VAR

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un “Uygulama COP'u” çağrısı doğrultusunda, Antalya'daki zirvenin önümüzdeki iki haftalık gündeminde iklim taahhütlerinin somut sonuçlara dönüştürülmesi yer alacak.

İklim finansmanının güçlendirilmesi, elektrifikasyonun hızlandırılması, yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması, dayanıklı kentlerin oluşturulması, sürdürülebilir tarım uygulamalarının geliştirilmesi ve sağlık sistemlerinin iklim krizine karşı güçlendirilmesi müzakerelerin temel başlıklarını oluşturacak.

Zirve boyunca hükümetler, uluslararası kuruluşlar, özel sektör temsilcileri, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları ve gençler arasında iş birliğinin geliştirilmesi hedefleniyor.

COP31 Başkanlığı, Antalya'da yürütülecek çalışmaların ülkelerin mevcut iklim taahhütlerini yatırım, altyapı, enerji güvenliği, istihdam ve toplumsal dayanıklılık alanlarında uygulanabilir sonuçlara dönüştürmesine odaklanacak.