CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer: “Deniz kirliliği cezalarının ne kadarı tahsil edildi”

CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün Komisyon görüşmelerinde kurumun mali yapısını, atıl durumdaki taşınmazlarını, deniz güvenliği çalışmalarını, çevre kirliliğiyle mücadele kapasitesini ve personel politikalarını gündeme getirdi.

Gürer, 2023 yılından bu yana atıl durumda bulunduğunu belirttiği Paşa Limanı İskelesi, Kuruçeşme Rıhtımı ve İzmir hizmet binasının neden değerlendirilmediğini sordu. Kurumun tahsil edilmesi gereken alacaklarına da dikkat çeken Gürer, 142 milyon liralık KDV iade alacağı, 191 bin 501 dolarlık Paşa Gemisi alacağı ve deniz kirliliği nedeniyle uygulanan cezaların tahsilat durumunun açıklanmasını istedi.

“KAMU KURULUŞLARININ VERİMLİ OLMASINI ÖNEMSERİZ”

Kamu kurumlarının mali yapısının ve hizmet kapasitesinin önemine değinen CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, şu ifadeleri kullandı:

“Türkiye'deki her kamu kuruluşu önemli, değerli, hepsinin de başarılı olması, kârlı olması, verimli olmasını önemseriz. Yalnızca, topluma hizmet verenler başabaş noktasına kalsın, diğer hizmet üretenler kâra geçsin.”

“ATIL TESİSLER NEDEN SÜRÜNCEMEDE BIRAKILIYOR?”

Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğüne ait bazı taşınmazların uzun süredir kullanılmadığını belirten Gürer, Sayıştay raporlarında da bu konuya dikkat çekildiğini ifade etti.

Gürer, şu soruları yöneltti:

“Paşa Limanı İskelesi, Kuruçeşme Rıhtımı ve İzmir hizmet binasının 2023 yılından beri atıl durması önemli. Neden bununla ilgili çözüm üretilmiyor, niye sürüncemede bırakılıyor? Bunun bir an önce gerçekleşmesi, kamu yararı olduğu için de gerçekleşmesinin önemli olduğunu, Sayıştayın da buna dikkat çektiğini görüyoruz.”

Kamu kaynaklarının etkin değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Gürer, atıl durumdaki tesislerin yeniden kullanıma kazandırılmasına yönelik çalışmaların hangi aşamada olduğunun açıklanmasını istedi.

“142 MİLYON LİRALIK KDV İADESİ TAHSİL EDİLDİ Mİ?”

Kurumun geçmiş yıllardan kaynaklanan mali alacaklarını gündeme taşıyan Gürer, Sayıştayın 2022 yılı raporunda yer alan iç kılavuz motor zararıyla ilgili işlemleri sordu.

Gürer, “Sayıştayın 2022 raporunda belirttiği iç kılavuz motor zararıyla ilgili hangi işlemler sonuçlandırıldı? Yüklenici firmadan bu konuda tahsilatlar yapıldı mı? KDV iade alacakları 2019-2020 dönemine ilişkin toplam 142 milyon lira, KDV iadesinin tamamı tahsil edildi mi? Tahsilat tarihleri ve ortaya çıkan gecikme maliyeti nedir?” ifadelerini kullandı.

Gürer, tahsilatların gecikmesi nedeniyle ortaya çıkabilecek mali kayıpların da açıklığa kavuşturulmasını istedi.

“DOĞRUDAN TEMİNLE KAÇ ALIM YAPILDI?”

Kurumun satın alma yöntemleri ve bilişim hizmetlerine ilişkin sorular da yönelten Gürer, 2023-2025 yılları arasındaki doğrudan temin uygulamalarının açıklanmasını talep etti.

Gürer, “Doğrudan teminle 2023-2025 yıllarında kaç alım yapıldı ve toplam ne tutarda ödeme gerçekleşti? Bu alımların toplam satın alma bütçesi içindeki payı nedir? 2022'de TÜRKSAT yazılım hizmeti sona erdi mi? Kurumda bugün kaç yazılım uzmanı ve bilişim personeli var? Dışarıdan hizmet alımına geçildiyse toplam ödeme nedir?” diye sordu.

Kurumun akaryakıt giderlerine de değinen Gürer, 2022 yılında satın almaların yüzde 53'ünü akaryakıtın oluşturduğunu hatırlatarak bu oranın sonraki yıllarda değişip değişmediğinin açıklanmasını istedi.

“BOĞAZLARDA KILAVUZ KAPTAN ALMA ORANLARI OLAĞAN MI?”

İstanbul ve Çanakkale boğazlarındaki kılavuzluk hizmetlerini değerlendiren Gürer, gemilerin kılavuz kaptan alma oranlarının deniz güvenliği açısından incelenmesi gerektiğine dikkat çekti.

Gürer, “İstanbul Boğazı'nda 2025'te yüzde 61,3; Çanakkale'de yüzde 53,9 olan kılavuz kaptan alma oranları olağan mıdır? Bunlarla ilgili artırımı sağlayacak bir çalışma var mıdır yoksa kılavuz kaptan oranı diğer ülkelerdeki benzer uygulamalara benzeşiyor mu?” sorularını yöneltti.

Gürer, boğazlardaki mevcut uygulamaların uluslararası örneklerle karşılaştırılmasına ilişkin bilgi talep etti.

“KARADENİZ'DEKİ MAYIN VE SAVAŞ TEHDİDİNE KARŞI HAZIRLIK VAR MI?”

Karadeniz'deki güvenlik risklerini de gündeme taşıyan CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, olası tehlikelere karşı Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün müdahale kapasitesini sorguladı.

Gürer, “Karadeniz'de mayın ve savaş tehdidine karşı ne tür simülasyon ve müdahale planları yapıldı? Böyle bir durumda kapasite yeterli mi?” diye sordu.

Gürer, olası deniz kazaları ve güvenlik tehditleri karşısında kurumun hazırlık durumunun açıklanmasını istedi.

“DENİZ KİRLİLİĞİ CEZALARININ NE KADARI TAHSİL EDİLDİ?”

Deniz kirliliğiyle mücadelede denetimlerin ve uygulanan yaptırımların önemine dikkat çeken Gürer, son üç yıldaki ihlal sayıları ile kesilen cezaların tahsilat durumunu gündeme getirdi.

Gürer, “Son üç yılda kaç deniz kirliliği ihlali tespit edildi, kaç gemiye ceza kesildi ve kesilen toplam cezanın ne kadarı tahsil edildi? Bu tahsilatı kurum mu yapıyor yoksa o da Hazine ve Maliye Bakanlığına devrederek o tahsilatın gerçekleşmesine yol veriyor?” ifadelerini kullandı.

Deniz kirliliğine karşı kullanılan müdahale gemilerinin kapasitesini de sorgulayan Gürer, Marmara Denizi'ndeki müsilaj sorununa dikkat çekti.

Gürer, “Müdahale gemileri güncel kapasitesi nedir, Marmara'da müsilaj gibi olaylarda tam müdahale sağlanabilmekte midir?” sorusunu yöneltti.

“PAŞA GEMİSİ'NDEN DOĞAN 191 BİN 501 DOLARLIK ALACAK TAHSİL EDİLDİ Mİ?”

2013 yılında batan Paşa Gemisi nedeniyle oluşan deniz kirliliği giderlerini de gündeme getiren Gürer, kurumun bu olaydan kaynaklanan alacağının akıbetini sordu.

Gürer, “2013'te batan Paşa Gemisi'nin deniz kirliliği giderinden doğan 191.501 Amerikan doları alacağı tahsil edildi mi? Edilmediyse güncel anapara faizi ve dava tahsilat durumu nedir? Hukuki süreç tamamlandı mı? Alacağın faizle birlikte durumu nedir?” dedi.

Gürer, söz konusu alacağın tahsil edilip edilmediğinin ve devam eden hukuki süreç bulunup bulunmadığının açıklanmasını istedi.

“ÜCRETSİZ KILAVUZLUK VE RÖMORKÖR HİZMETLERİ DEVAM EDİYOR MU?”

Sayıştayın 2022 yılı raporunda bazı gemilere ücretsiz kılavuzluk ve römorkör hizmeti verilmesinden kaynaklanan gelir kaybına dikkat çekildiğini belirten Gürer, bu uygulamaların sonraki yıllarda sürdürülüp sürdürülmediğini sordu.

Gürer, “2022 Sayıştay raporunda bazı gemilere ücretsiz kılavuzluk ve römorkör hizmeti verilmesinden kaynaklandığı belirtilen bir gelir kaybı söz konusudur; bununla ilgili yeni düzenlemeler getirilmiş midir? 2023-2024-2025-2026'da benzer uygulamalar devam etmekte midir?” ifadelerini kullandı.

BOTAŞ ile ilgili hizmet ve kapasite sorunlarına da değinen Gürer, “2025 toplantısında gündeme gelen BOTAŞ'ın kılavuzluk, römorkör hizmetleri, üçüncü taraflara hizmet alımı ve kapasite kullanım sorunları çözüldü mü? 2026 itibarıyla hangi limanda, hangi kurum hizmet veriyor?” diye sordu.

“2026 İÇİN HEDEFLENEN 16 YENİ DENİZ ARACINDA SON DURUM NEDİR?”

Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün 2024-2028 Stratejik Planı kapsamında belirlenen filo yatırımlarını değerlendiren Gürer, yeni deniz araçlarının teslimat ve ödeme süreçlerine ilişkin bilgi istedi.

Gürer, “2024-2028 stratejik planı 2025 için filoya kümülatif 10, 2026 için 16 yeni deniz aracı hedefleniyor. Bu hedeflerin fiili gerçekleşmesi, teslim edilen araç ve ödeme tutarlarıyla ilgili çalışmalar hangi aşamadadır?” diye sordu.

Deniz araçlarının çalışabilirlik oranlarına da dikkat çeken Gürer, stratejik planda 2026 yılı için yüzde 93,5, 2028 yılı için ise yüzde 94 hedefi belirlendiğini hatırlattı.

Gürer, “2025 yılı sonu, 2026 son gerçekleşme oranı hangi noktadadır? Arızalı, bakımında bekleyen araçlar mevcut mudur?” sorularını yöneltti.

“ACİL MÜDAHALE İSTASYONLARI VE BOT İHTİYACI KARŞILANDI MI?”

Kurumun acil müdahale kapasitesini artırmaya yönelik ihtiyaçlarının karşılanma durumunu da gündeme taşıyan Gürer, planlanan istasyon ve deniz araçlarına ilişkin açıklama istedi.

Gürer, “14 acil müdahale istasyonu, 4 acil müdahale römorku, 18 çok maksatlı hızlı tasfiye botu ve 6 kılavuzluk botu ihtiyacının hangi kısmı karşılanmıştır? İstasyona konuşlanma yeri ve bağlama yeri engelleri giderilmiş midir?” diye sordu.

Gürer, acil müdahale altyapısındaki eksikliklerin giderilmesine yönelik çalışmaların hangi aşamada bulunduğunun açıklanmasını talep etti.

“ARTAN KÂRIN NE KADARI FİLOYA VE PERSONELE YATIRILDI?”

Kurumun mali performansını da değerlendiren Gürer, stratejik planda yer alan faaliyet gelirleri ve giderleri arasındaki oranların gerçekleşme durumunu sordu.

Gürer, “Stratejik planın finansal analizinde faaliyet gelirlerinin faaliyet giderlerine oranı 2023'te 3,30 olarak veriliyor. 2023-2025 gerçekleşmeleri nedir? Artan kârın ne kadarı filo bakım, çevre müdahalesi ve personel kapasitesine yatırıldı?” ifadelerini kullandı.

Kurumun elde ettiği gelirlerin deniz güvenliği, çevre müdahalesi ve personel kapasitesine ne ölçüde aktarıldığının açıklanmasını istedi.

“PERSONEL MEMNUNİYETİNDE YÜZDE 73 HEDEFİNE ULAŞILDI MI?”

Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün personel yapısını da gündeme getiren Gürer, taşeron çalışan sayısı, engelli istihdamı, personel açığı ve çalışan memnuniyeti konularında sorular yöneltti.

Gürer, “Kurumda taşeron çalışan sayısı nedir? Kurumda engelli kotası kullanılmış mıdır?” diye sordu.

Stratejik planda çalışan memnuniyetinin 2023 yılında yüzde 70,26 olarak ölçüldüğünü ve 2026 yılı için yüzde 73 hedefi belirlendiğini hatırlatan Gürer, şu soruları yöneltti:

“2026 anket sonucu, katılım oranı, personel açığı, emeklilik ve kritik derece kadrolarındaki doluluk nedir?”

“KURUMUN YAPISAL SORUNLARINI VE GELECEĞİNİ ANLAMAK İSTİYORUZ”

CHP Niğde Milletvekili ve TBMM KİT Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün mali yapısından deniz güvenliğine, çevre kirliliğinden yatırımlara ve personel politikalarına kadar yönelttiği soruların yanıtlanmasını istedi.

Gürer, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:

“Bu konulardaki sorularımızı yanıtlarsanız hem kurumun yapısal sorunlarını hem de geleceğe dönük uygulamalarını anlamış oluruz.”