İktidarın Denetim Zafiyeti

Hükümet, esnafın toplamda zam yapmasını önlemeli emeklilere yapılan oranında esnafın zam yapması sağlanmalıdır. Böylece emeklinin ve çalışanların alım gücü yükseltilebilir.

Şub 19, 2025 - 18:19
İktidarın Denetim Zafiyeti

İktidarın Denetim Zafiyeti

Sevgili okuyucularım merhaba,

Gündemimizde iki konu vardır. Terör ve Ekonomi

Terör konusunda iktidarın gösterdiği performans ve savunma konusundaki gayretlerini sadece biz değil komşu ülkelerimiz de takdir ediyor.  PKK ve YPG terör örgütlerini Suriye’nin ortalarında karşılanması terör konusunda yapılanların olumlu göstergesidir.

Ekonomi konusunda ise olumlu cümleler kuramıyorum. Neden mi? Anlatayım:

Çalışan ve emeklilerin durumu:

1.    Bir ailede tek kişi ve düşük dereceden emekli ise sıkıntılar çoktur.

2.    Düşük dereceden emekli ise ve kirada oturuyorsa sıkıntı daha da çoktur.

3.    Asgari ücretle çalışan bir kişi, kirada oturuyorsa ve çocuk okutuyorsa nasıl geçindiğini düşünemiyorum.

Bu sorunların temelinde emekli ve çalışanların alım güçlerinin zayıf olmasıdır.

Asgari ücretle çalışan ve düşük dereceden emekli olanları, sıkıntıya sokan durumlar:

1.    1+1, 70 metrekarelik bir dairenin kirası asgari ücretin üstünde olması,

2.    Marketlerin kafalarına göre zam yapmaları,

3.    Marketlerin ve pazardaki esnafların acımasız ve fırsatçı olmaları, 

4.    Marketlerin ve pazardaki esnafların denetimden uzak olmaları,

5.    Esnafların, kira artışını bahane ederek her ay zam yapması,

Fiyatların aşırı derecede oluşmasının nedenlerinden birkaç örnek:

1.    Yeni hal yasasının çıkartılmaması ve marketler zincirine haksız kazanç elde etme fırsatını engelleyememek,

2.    Esnafların, kira artışlarını bahane ederek zam yapmalarını önleyememek,

3.    Büyük marketler, üreticiden çok ucuza ürünü alıp yasal ama kâğıt üzerinde dört veya beş şirket üzerinden el değiştirmiş gibi göstererek fiyatların aşırı derecede yükseltilmesine engel olamamak, 

4.    Kira sorununa çözüm bulamamak,

5.    Üreticinin, marketler tarafından sömürülmesini engelleyememek,

Yukarıdaki beş maddeyi iktidar takip edecek. İktidar bu konuda mazeret üretemez. Muhalefet yeni hal yasasının çıkartılması için baskı yapacak. Muhalefet ve iktidar yeni hal yasası konusunda çekimser davranıyor.

Esnafın zam konusundaki kurnazlığı:

İlk ay kira artışını, bir sonraki ay döviz artışını, bir sonraki ay emekli artışını, bir sonraki ay asgari ücret artışını, bir sonraki ay benzin artışını, bir sonraki ay altının artışını bahane ederek sattığı ürünlere bir yılda toplam % 90 zam yapıyor. 

Hükümet, esnafın toplamda %90 zam yapmasını önlemeli emeklilere yapılan %15 oranında esnafın zam yapması sağlanmalıdır. Böylece emeklinin ve çalışanların alım gücü yükseltilebilir.

İktidar ne yapması gerekir?

1.    Denetim:

Hükümet denetimi tavizsiz uygulamalıdır. Hükümet denetim esnasında kimseye acımayacak. Denetimlerin sağlıklı yapılabilmesi için;

 İlçe belediyelerden denetim yetkisi alınmalı, denetim merkezi idarenin yetkisine verilmelidir. Çünkü ilçe belediyeler ile esnaflar arasında siyasi dayanışma yapıldığından, belediye esnaf üzerinde denetim konusunda etkili olamıyor. 

2.    Esnafların zam takviminin belirlenmesi:

Çalışanlara ve emeklilere zam yapıldığı zaman, esnafların da zam yapması, bunun dışında esnaf zam yapmaması için düzenleme yapılmalıdır. Devlet de bu zam takvimini sıkı bir şekilde takip etmelidir.

Emekli ve çalışanların zam oranını ve zam takvimini devlet belirliyorsa esnafların da ne zaman zam yapacağını devlet belirlemelidir.

3.    Kira konusunda aşırı fiyat artışını önlemek için vergi daireleri veya belediyeler aracılığıyla kiralama sistemi getirilmelidir. Kira artışındaki oranı vergi dairesi belirlemelidir. 

 4.    Belediyeler konut vergisini metrekare üzerinden belirleyerek alıyor.

Örnek: 70 metrekarelik bir konutun vergisi ile 150 metrekarelik konutun vergisi aynı değildir. Bu nedenle konutun kira bedeli konutun metrekaresi dikkate alınarak belirlenmelidir. Bu belirlemeyi ya vergi daireleri yapacak ya da belediyeler yapacak. Kişi, benzinin veya altının artışını bahane ederek konutun kirasını belirlememelidir. Yani bu konuda yetki emlakçılarda değil devlette olmalıdır.

 Selam ve saygılarımla