Konya’nın Tarihi/Kültürel Değeri ve Konyalı İki Cumhurbaşkanı !..
Güzel Konya’mız, ne kadar tarihi, kültürel, coğrafi, turizm, arkeoloji k, sanatsal, gastronomi, tarımsal/(Anadolu’nun buğday ambarı) ve misafirperverliği ile tanınıyorsa da aslında birçok ünlü/tanınmış ve gurur duyacağımız insanlar yetiştirmiştir. Bugün sadece Konya kökenli iki Cumhurbaşkanımızdan bahsedeceğim! Aslında bugünkü yazımla birlikte Konya ile ilgili 5 bölümlük seri bir yazı düşünüyorum. Bu yazımdan sonra (ikinci bölüm!) Konya’dan çıkmış bugüne kadar gelmiş-geçmiş başbakan, bakan ve milletvekillerini konu edeceğim. Yazımın 3. Bölümünde Konya’mızın yetiştirdiği siyasetçi, bürokrat, belediye başkanı, bilim adamı, öğretim üyesi, tarihçi, ve hukukçularımızı/(Avukat, hakim ve savcı) konu edeceğim. Yazımın 4. Bölümünde yine Konya’mızın yetiştirdiği gazeteci/yazar, sanatçı, edebiyatçı, şair, ressam, fotoğrafçı, müzisyen, yönetmen/senarist/oyuncu/(sinema, dizi, tiyatrocu) üzerine yazacağım. Ve yazı dizimin son bölümünde (5. Bölüm)Konya’mızın yetiştirdiği (spor camiasından) futbolcu, teknik direktör, hakem ve federasyon başkanı ve devlette görev yapmış spor bürokratlarımızı yazacağım.
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı (Reis-i Cumhur) Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Konyalı olduğunu biliyor musunuz?! Karamanlı olarak bilinir (doğrudur!) fakat Karaman yıllarca Konya’ya bağlı bir ilçeydi. Sonradan Konya’dan ayrıldı ve il oldu. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Konyalı olduğunu yıllarca yapmış olduğumuz araştırmalar sonucunda öğrenmiştik. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ataları Karaman’a, Konya’nın Hadim ilçesi Aladağ bölgesi Kükür yöresinden gelmiştir. Hadim/Aladağ bölgesi genellikle Yörük-Türkmen’dir. Selçuklu, Osmanlı ve Karamanoğlu dönemleri ile birlikte Türkler Anadolu’nun farklı bölgelerine dağılmışlar. Hadim/Aladağ bölgesine de Oğuz boyları olan Afşar, Kınık, Bayındır ve Salur kafileleri göç etmiş. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ataları (Türkmen/Yörük: Kızıl Oğuz Türkleri) Aladağ/KÜKÜR yöresine yerleşmişler. Daha sonra Karaman’a, Sonra Makedonya’ya ve en son olarak da Yunanistan/Atina’ya göç etmişlerdir.
Atatürk’ün dedesi Kızıl Hafız Ahmet Efendi’dir. Babası Ali Rıza Efendi ailesi ile birlikte Makedonya’nın Debre şehrinden Yunanistan/Selanik şehrine göç ediyor. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün çocukluğu Selanik’te geçiyor. Asker oluşu ile birlikte milli duruşu, disiplini, çalışkanlığı ve başarıları rütbesinin yükselmesini sağlamıştır. Yurt dışında (Osmanlı dönemi) ve yurt içinde (Anadolu) sayısız cephelerde savaş… Kurtuluş Savaşı ve Gazilik ve Mareşal lıkUnvanı… Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kuruluşu… Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 29 Ekim 1923’te Cumhuriyetin ilanı ile birlikte TBMM tarafından oy birliği ile Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Cumhurbaşkanlığı görevi dört dönem üst üste seçilerek (15 yıl) 10 Kasım 1938 yılı/(vefatına kadar) sürmüştür. Ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk ile ilgili iki önemli bilgi daha vermek isterim: Atatürk ölmedi, bilhassa siroz hastalığından! Tam aksine zehirlenerek öldürüldü! Vefatı 10 Kasım 1938 değil daha öncedir ve vefatı bir süre gizlenmiştir!
Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Karamanoğlu Mehmet Bey, büyük İslâm Alimi Ebu Said Muhammed Hâdimi ve Aladağ yöresinden Zaptıyalar/(Zaptiyeler) sülalesi ile dört-beş göbek öncesi akraba olma ihtimalleri çok yüksek! Ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Türkiye genelinde (Konya, Karaman, Malatya, Aydın vs.) hala yaşayan 60 bine yakın akrabası var! Malatya ve Aldın’dan Atatürk’ün bazı akrabaları ellerinde belge ve dokümanlarla Ankara’da beni buldular. Bendeki belge ve dokümanlarla karşılaştırdığımızda doğrululuğuna kanaat getirmiştik. Ben daha sonra Malatya ve Aydın’dan gelen Atatürk’ün akrabalarını Genelkurmay’a yönlendirmiştim.
Ayrıca Konyalı olan İkinci bir Cumhurbaşkanı daha var! O da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’tır. Soyu (ailesinin kökleri) Konya/Karaman bölgesine dayanmaktadır. Soyu/ailesi aşiret olarak Kabakulak veya Kabasakal olarak bilinen Anadolu kökenli Avşar/Türkmenlerine uzanır. Yani, Osmanlı’nın 1571’de Kıbrıs’ın fethi ile Anadolu’ya yerleşen Türkmenlerden bir kısmının Kıbrıs’a yerleştirilirken Rauf Denktaş’ın soyundan/(Türkmen/Afşar) bir kısmı da Kıbrıs’a yerleşmiştir. Dahası da var, aynen Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün soyu gibi Yani Rauf Denktaş’ın atalarının soyu da Anadolu’nun güzide şehri Konya/Karaman’a Hadim/Aladağ Bölgesi’ne uzanır. Önce Konya/Karaman’a sonra da Kıbrıs’a yerleşmiştir.
BİLGİ NOTU: Günümüzde Konya’mızda yaşayan tarihçi/çevirmen, arkeoloji ve sanat tarihi, kültür/turizm bürokratı üç dostumdan ve kendisini gıyaben tanısam da telefonla tanışıp hasbıhal ettiğim fotoğraf dünyasında araştırmalar yapan Konya’mızın dört güzel/nadide insanından bahsedeceğim.
Birisi tarih/kültür üzerine araştırmalar yapan Osmanlıca çevirilerine yoğunlaşan araştırmacı/akademisyen/çevirmen, çocukluk arkadaşım (köylüm/akrabam) Kamil Tutar. Diğeri, Selçuk Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi bölümünden mezun, Konya Müzesi’nde görev yapmış, Konya’da Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde birçok arkeolojik kazı ve yüzeysel araştırmalara katılmış ve Kilistra (Lystra) antik kent kazıları ve araştırmalarıyla, Konya’nın tarihi çeşmeleri ve kültürel varlıklarının korunması ve Konya ve çevresinde bulunan antik dönem Hristiyanlık tarihi ve yerleşim alanları üzerine araştırmaları ile tanınan/bilinen çok önemli bir uzman arkeolog, sanat tarihçisi ve kültür danışmanı (Geçmişte aynı gazetede birlikte çalıştığımız ve 40 yıl sonra yeniden karşılaşıp-görüşerek hasret giderdiğim) değerli dostum/kardeşim Nurettin Özkan’dır.
Üçüncüsü de Konya İl Kültür Müdür Yardımcısı Mehmet Yünden… Konya İl Kültür Müdürlüğünü vekaleten yürütmüş ve uzun yıllar Müdür Yardımcılığı görevi yapmış Konya’nın Mevlana Müzesi ve tarihi/kültürel mirası konularında uzmanlaşmış, Mevlevilik, Alevi/Bektaşilik konusunda projeler üretmiş, uluslararası/(kültürlerarası) iletişime ve güzel Konya’mıza çok büyük katkılar sağlamış Konya’mızın önemli bir kültür-turizm bürokratıdır.
Ve bu üç dostum dışında bir de dünyaca ünlü Konyalı fotoğraf sanatçımız Reha Bilir var! Gıyaben tanıdığım Reha Bilir’i değerli İl Kültür Müdür Yardımcımız Mehmet Yünden telefonla tanıştırdı. Konya/Beyşehir doğumlu olan Reha Bilir aslen eczacıdır. Ortaokul yıllarında başlayan fotoğraf tutkusu önce amatörce sonra profesyonel fotoğrafçılığa dönüşmüş ve bir fotoğraf sanatçısı olarak bir ömür devam etmiştir.
Reha Bilir, fotoğraf sanatında dünyaca üne kavuşmuş Konya’nın/Türkiye’nin yetiştirdiği medar-iftiharı (gurur duyabileceğimiz) güzide bir hemşerimizdir. Ulusal ve uluslararası birçok fotoğraf kurumu, dernek ve federasyonu üyeliği yapmış, yine ulusal ve uluslararası yüzlerce sergi açmış, sayısız ödüller almış, fotoğraf sanatının OSKAR’I (Altın Kemer Fotoğraf Yarışması) 2 kez almıştır. Daha sayamayacağımız kadar ödül, takdir ve başarı belgeleri olan Reha Bilir, Konya’ya fotoğraf kültürü ve değerine zenginlik kazandırmış çok önemli sanatçımızdır.
