SÜLEYMANİYE ZİRVESİ

Irak’ın kuzeyinde dikkatlerden kaçırılmaması gereken yeni bir dönem başlıyor. Ekonomi zirvesinden güvenlik diplomasisine uzanan yeni denklem Süleymaniye’de vücut buluyor.  17–18 Eylül 2026 tarihlerinde Süleymaniye’de gerçekleştirilen Süleymaniye Zirvesi 2026, kentin ev sahipliğinde bu düzeyde ilk kez düzenlendi. “Sermayenin Gayrimenkul ve Sanayide Sürdürülebilir Kalkınmaya Yönlendirilmesi” temasıyla gerçekleştirilen zirveye Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amedi, IKBY Başkanı Neçirvan Barzani, IKBY Başbakan Yardımcısı Kubad Talabani, bakanlar, yatırım kurumu yöneticileri, bankacılar, iş insanları ve yerli-yabancı uzmanlar katıldı. Zirvede yedi panelde yatırım, bankacılık, yerli üretim, sanayi, gayrimenkul, konut projeleri, yeşil altyapı ve sürdürülebilir kalkınma başlıkları ele alındı. Kapanışta ise elektronik ödeme sistemlerinin geliştirilmesi, yerli üretimin ve sanayinin rekabet gücünün artırılması, uzun vadeli mortgage sisteminin oluşturulması, yatırım yasalarının güncellenmesi ve İslami finansman konusunda yeni bir mekanizma oluşturulması gibi beş temel öneri ortaya konuldu. Peki bütün bunların “Terörsüz Türkiye” ile ne ilgisi var? Aslında çok ilgisi var. Çünkü bir bölgenin ekonomik geleceği ile güvenliği birbirinden ayrı düşünülemez. Süleymaniye’de gerçekleştirilen bu zirveyi yalnızca bir ekonomi toplantısı olarak görmek eksik olur. Çünkü Süleymaniye, Irak Kürt siyasetinin iki önemli merkezinden biridir. Erbil’de KDP, Süleymaniye’de ise KYB siyasi ağırlığa sahiptir. Türkiye açısından ise Süleymaniye’nin önemi sadece siyasi değildir. Güvenlik boyutu vardır. PKK’nın Irak’taki varlığı vardır. Türkiye’nin sınır güvenliği vardır. Irak’ın egemenliği vardır. Ve bütün bunların üzerinde yeni bir hedef vardır: Terörsüz Türkiye. Ankara yalnızca Bağdat’la değil, Irak’ın bütün önemli siyasi merkezleriyle konuşuyor. Bağdat merkezi hükümetiyle başka bir kanal… Erbil ile başka bir kanal…Süleymaniye ile başka bir kanal…Fakat hedef aynı: Irak’ın istikrarı ve Türkiye’nin güvenliği. Zirveye hem katılımcı olarak katıldım, hem de ikili görüşmelerde birçok konuyu konuşma fırsatını yakaladım. Süleymaniye Zirvesi’nin gündeminde yatırım, sanayi, bankacılık ve üretim vardı. Bu tesadüf değildir.  Çünkü sermaye güvenli olmayan bölgeye gitmez. Yatırımcı terör tehdidinin bulunduğu coğrafyada uzun vadeli plan yapamaz. Sanayi üretimi güvenlik ister. Ticaret istikrar ister. Enerji projeleri güvenlik ister. Dolayısıyla Süleymaniye’nin ekonomik bir merkez olma hedefi ile bölgesel güvenlik arasında doğrudan bağlantı vardır. Zirvede konuşan Neçirvan Barzani de siyasi ve toplumsal istikrar sağlanmadan yatırımların sürdürülemeyeceğine dikkat çekti. İşte meselenin özü burada. Güvenlik olmadan ekonomi, ekonomi olmadan sürdürülebilir istikrar olmaz. Süleymaniye Zirvesi 2026, kentin ekonomik potansiyelini ve bölgesel görünürlüğünü ortaya koyan önemli bir organizasyon oldu. Fakat Süleymaniye’nin geleceği yalnızca ekonomiyle şekillenmeyecek. Güvenlik, siyaset, ekonomi ve bölgesel diplomasi aynı denklemde buluşacak.

Dr. İmbat Muğlu