Cumhuriyet’in Kuruluşundan Günümüze Konya Gazeteleri, Dergileri, TV ve Radyoları -7A-
Bugünkü yazı konumu iki bölüme ayırdım. Birincisi “Cumhuriyet’in Kuruluşundan Günümüze Konya Gazeteleri, Dergileri, TV ve Radyoları”, ikincisi “Cumhuriyet’in Kuruluşundan Günümüze Konya Gazetecileri ve Yazarları”. Bu yazımı hazırlamadan önce 46 yıllık kendi arşivimi, sonra Konya Kütüphaneleri ve daha sonra Konya Yerel Medyası’nda konuyla ilgili yayınlanmış haber, araştırma ve köşe yazılarını gözden geçirdim. Ayrıca Konya Büyükşehir’in ‘Konyapedia.com/Konya Ansiklopedisi’ de bu konuda yararlandığım kaynaklarım arasında yer aldı.
‘Konya Basını’nın 156 yıllık tarihi bir geçmişi vardır. Konya’nın ilk haftalık gazetesi ‘Vilayet’ 16 Kasım 1870 yılında (alfabe Osmanlıca, dil Türkçe) yayınlanmaya başlar. Vilayet gazetesi Konya’nın 62 yıllık tarihine damgasını vurmuştur. Daha sonra 23 Temmuz 1908 yılında sahipliğini Mazlumzade Hacı Osman’ın yaptığı ‘Anadolu’ gazetesi ilk özel Türkçe olarak yayına başlar ve 1913’te de kapanır. 10 Ocak 1908’de sahipliğini Mehmet Tevfik’in yaptığı ‘Hakem’ gazetesi yayınlanır. 2 Şubat 1909’da ‘Mevlevi’ ve ‘Şems’ gazeteleri. Sahipliğini Yusuf Mazhar’ın yaptığı ‘Babalık’ gazetesi 23 Aralık 1910’da yayına başlar 1952’de kapanır. 10 Kasım 1909 yılında Zirai ‘Çiftçi’ gazetesi yayına başlar 1910 yılında kapanır. 1910 yılında haftada iki sefer yayınlanan ‘Meram’ gazetesi yayına girer ve 1911 yılında kapanır. Parti gazeteciliği olarak ‘Konya Osmanlı’ gazetesi 1911 yılında yayınlanmaya başlar 1915 yılında kapanır. Konya’da haftalık ‘Tekâmül’ gazetesi 1914 yılında yayınlanır ve aynı yıl içinde kapanır. 1917 yılında ‘Hançer’ gazetesi yayına başlar. Meşrutiyet ve Mütareke dönemlerinde Konya’da sekiz yıl süreli gazete/yayını vardı. Konya 25 Şubat 1919’da ‘Konya İntibah’ çıkar 1920’de kapanır. 1919’da haftalık ‘İbret’ gazetesi1920’de kapanmıştır. 1919’da ‘Öğüt’ gazetesi yayına başlar 1923 yılında kapanır. 12 Haziran 1923’te ‘Halk’ gazetesi yayına başlar 1923’te kapanmıştır. 12 Mayıs 1924’te ‘Hedef’ gazetesi yayına başlar aynı gün kapanır. 1930 yılında sahibi ve yazı işleri müdürlüğünü Cevdet Tahir’in yaptığı ‘Duygu’ gazetesi çıkar üç gün sonra kapanır. 9 Nisan 1932 yılında Cemal Tahir Kutay tarafından ‘Yeni Anadolu’ gazetesi yayına başlar ama Ankara taşınır ve 1934 yılında kapanır. 1933’te ‘Konya Ticaret Gazetesi’ yayına başlar 1933 yılında kapanır. 1963-1964 yılları arasında ‘Konya Ticaret ve Sanayi Odası Gazetesi’ 15 günde iki ya da, bir dört ayda bir yayınlanır. Dönemin siyasi partilerini destekleyen bazı gazeteler de yayınlanmıştır: Sahipliğini (Tek Parti Dönemi) Tacettin Cavit’in (Öney) yaptığı Politik/siyasi ‘Yeni Ses’ gazetesi 1 Kasım 1934 yılında günlük yayına başlar (Sonra başına Babacan kelimesi de eklenir) 1940 yılında kapanır. Sahipliğini Edip Nazım Emral’ın yaptığı ilk ‘Zaman’ ismiyle yayına başlayan gazete ‘Çağ ‘ismiyle devam etmiş (1934,1940,1960 yıllarında) 1936 yılında kapanır. 6 Kasım 1945’te yayına başlayan Sahipliğini Muhlis Koner’in yaptığı ‘Selçuk’ gazetesi (CHP’yi destekliyordu) sonradan Ahmet Bahçıvan devralır. Ahmet Bahçıvan’ın ‘Yeni Meram’ gazetesi yayınlaması ile birlikte Selçuk kapanır. 20 Ekim 1948 yılında aylık yayınlanan sahipliğini N. Kemal Uluşahir’in yaptığı ‘Küme’ gazetesi ve ‘Akyokuş’ gazeteleri 1949’da kapanır. 1 Haziran 1949 yılında Mustafa Naci Gücüyener tarafından ‘Yeni Konya’ yayına başlar. 1 Ekim1966 yılında ‘Sabah, Şehir Postası ve Yeni Meram, Yeni Konya’ gazeteleri ile birleşir ‘Yeni Konya’ ismi ile yayına başlar. 3 Ekim 1969 yılında ‘Yeni Meram ve Sabah’ gazeteleri ayrılır ve kendi isimleriyle yeniden yayına başlar. Yeni Konya 1997yılında el değiştirir ve yeni sahipleri Anadolu Medya Grubu (ANMEG) olur. Halen aynı grup tarafından yayınlanmaktadır. 1950 yıllarında öğrenci ağırlık ‘Okul Postası’ gazetesi çıkar ve kısa sürede kapanır. 28 Ağustos 1950 yılında ‘Yeni Meram’ gazetesi yeniden yayın hayatına başlar. (DP’yi destekler).
1950 ve sonraki yıllarda ‘Gürses, Bizim Şehir, Mengene, Bizim Mengene, Ney-Sanat-Edebiyat, Durak, Kervan, Öz Demokrat Konya, Işık, Sabah, Zaman, Şafak, Şehir Postası Anadolu, Anadolu’da Hamle’ gazeteleri yayınlanır. 20 Ağustos 1960 yılında sahipliğini Şerife Tanrıkulu/(GYM Ziya Tanrıkulu) yaptığı (MNP (Milli Nizam Partisi’ni destekler) ‘Türkiye’de Yarın’ el değiştirerek Ali Güneri’ye geçer ve uzun süre ‘Türkiye’de Yarın’ gazetesi olarak yayınlanır ve daha sonra 15 Mart 1991’de ismi ‘Merhaba’ olur. 2004 yılından sonra ‘Merhaba’yı Mustafa Arslan devralır. 19 Mayıs 1975 yılında sahipliğini Ahmet Çobanoğlu’nun yaptığı ‘Konya’nın Sesi ‘ gazetesi yayın hayatına başlar. 7 Nisan 1981yılında ‘Konya’nın Sesi’ gazetesini Mehmet Çoban satın alır. Daha sonra da Ali İhsan Vatankurtar sahibi olur. ‘Konya’nın Sesi ‘ Ali İhsan Vatankurtar döneminde (benim de içinde olduğum ekip) ismi ‘Anadolu’da Bugün’ olarak değişir. 1980’li yıllarda Anadolu’da Bugünü Rahim Özkaymak devralır. 31 Aralık 1990 yılında yayın hayatı sona erer. Yıllar sonra Celalettin Boyalı tarafından Konya’nın sesi ve Mehmet Baydar tarafından Anadolu’da Bugün yeniden yayın hayatına başlar. 5 Kasım 1977 yılında sahipliğini Durmuş Alagöz’ün yaptığı ‘Konya Postası’ yayına başlar. 1 Ağustos 1987 yılında el değiştirir sahibi Ömer Kara olur. 2012 yılında sahipliğini Yasin Duysak’ın yaptığı ‘Anadolu Telgraf’ yayınlanır. 1930 yılında Ömer kara tarafından ‘Egemen’ gazetesi yayına başlar. 2000 yılında Şükrü Kaber/Kanber, ‘Global Haber’i yayına sokar. 2010 yalında Adem Alemdar tarafından Haberdar gazetesi yayına girer. O yıllarda Adem Alemdar Memleket gazetesini de yayına başlatır. Yusuf Gürbüz ve Celalettin Boyalı Tarafından 2 Ağustos 1997 yılında ‘Yeni Gazete’ yayanı başlar ve sonradan ismi Hakimiyet olur. Ve aynı ekip tarafından Konya’nın Sesi yayın hayatına girer. 17 Aralık 2007 yılında haftalık ‘Ekonomi ‘gazetesi olan ‘Kobi Enerji’ Ali Fuat Kaymaz tarafından yayınlanır. 22 Ocak 1996 yılında önce adı ‘Konya Manşet’ olan Anadolu Manşet Sabri Altun tarafından yayına başlar. 21 Temmuz 2008 Mustafa Arslan Konya ‘Yenigün’ü yayına başlatır. 13 Eylül 2004 yılında Harun Akgül ‘Memleket’i yayına sokar sonra sahibi Adem Alemdar olur. 12 Şubat 2010 yılında ‘Rasyonel’ Haber Sadrettin Soranlar tarafından yayına başlar. 1997 yılında Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi ‘Selçuk İletişim’ adlı gazeteyi yayına sokar. 2000 yılında Mustafa Güden tarafından ‘Maraton’, Haşmet Öyken ‘Söz’, Osman Kabalcı ‘42 Konya’, İbrahim İpbüker-Hüseyin Oğuz ‘Konya’, H. Ahmet İlerigiden tarafından ‘Türkiye’de ve Konya’da İleri, Abdullah Soyer tarafından ‘Anadolu’da Gündem’, Rıza Poçan tarafından da ‘Sorgu’ gazeteleri Konya’da yayınlanan gazeteler arasındadır. Konya’da uzun soluklu/ömürlü gazeteleri; Yeni Konya, Yeni Meram, Türkiye’de Yarın, Konya Postası ve Konya’nın Sesi’dir.
Konya’da haftalık, 15 günlük yerel gazeteleri: Darülmülk, Yeni İpek Yolu, Mahalle Mektebi gibi dergilerin yanında bir de bazı yerel gazetelerin çeşitli sektörel dergileri bulunmaktadır.
Konya’nın intenternet/dijital gazeteleri arasında Merhaba, Konya Postası, Konhaber, Yeni Meram, Konya Yeni Haber, Konya’nın Sesi, Memleket, Hakimiyet ve Yenigün gazeteleri vardır.
Bunların dışında, Konya’da Kemal Soylu’nun sahipliğini yaptığı Konya Olay, Mustafa Korkmaz’ın sahipliğini yaptığı Konya’nın Nabzı, İstasyon Haber, Gazete Konya, Ali Boyalı’nın sahipliğini yaptığı Konya İmza, Konya Sürmanşet, Celalettin Boyalı’nın sahipliğini yaptığı Konya Sürmanşet, Ferit Topaloğlu’nun sahipliğini yaptığı Konya Demeç, BBN Haber gibi gazeteler çıkmıştır.
Bu arada Konya basınında 11 gazete güç birliği yaparak (Konya’nın seçkin gazeteleri birleşerek) ortak yayın kararı alıp üç ayrı yeni gazetede birleşti. Bu konuda 10 Temmuz 2025’te Gazeteciler Cemiyeti’nde gerçekleştirdikleri toplantıya Anadolu’da Bugün Gazetesi Sahibi Ahmet Baydar, BBN Haber Gazetesi Sahibi Mustafa Kavaf, Hakimiyet Gazetesi İmtiyaz Sahibi Yusuf Gürbüz, Konya Postası Gazetesi Temsilcisi Zekeriya Sağlık, Konya Yenigün Gazetesi Sahibi Mustafa Arslan, Merhaba Gazetesi İmtiyaz Sahibi Halid Şen, Yeni Konya Gazetesi adına Anmeg Vakfı Mütevelli Heyet Başkanı Ahmet Özer, Yeni Meram Gazetesi İmtiyaz Sahibi Ömer Sarıkulak, Yeni Haber Gazetesi İmtiyaz Sahibi Lokman Koyuncuoğlu, Konya’nın Sesi Gazetesi Genel Müdürü İbrahim Çiçekçi, Pusula Gazetesi Sahibi Harun Akgül ve Konya Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Sefa Özdemir’ gibi Konya’nın önde gelen değerli gazetecileri ve sahipleri katıldı. Mehmet Ali Elmacı’nin yayınladığı yerel/günlük Konya Bakış gazetesi… Konya Yenigün Gazetesi’nin ekonomi, kültürel ‘10’lar’ dergisi, Yeni Konya Gazetesi’nin dijital E-Gazete Portalı…
Ayrıca Konya’da Gazeteciler Cemiyeti, Tabipler Odası, Konya Barosu ve diğer meslek odaları, dernek, vakıf, sivil toplum örgütleri ve 15 günlük, aylık, üç aylık vs. tarihlerde farklı gazete ve dergiler yayınlamışlardır. Bunların dışında konusu matrak/mizah olan farklı isimlerde ‘Musakka, Pilav, Etli Ekmek, Börek, Okurak, Bohça, Yastık, Yorgan, Şölen’ vs. gibi gazeteler yayınlanmıştır. Cumhuriyetten günümüze Konya’da yayınlanan dergiler arasında ‘İkonyon/Rumca, Rehber, Kılınç Arslan, Selçuk, Gonca, İrşat, Yeni Sanat, Halka doğru, Balarası, Bilgi Yurdu’… Meşrutiyet ve Cumhuriyet arasında Konya’da 8 dergi yayınlanmıştır. Bunlar ‘Barika, Uk-ı Ati, Şahap, Rehber, Konya Ocak, Öksüz Yurtları, Hak Yolu, İrşat, İş Ocağı, Yeni Fikir, Resimli Zaman, Işık Yolu, Yeni Sanat, Kervan, Halka Doğru, Aşie Mineure, Tan Yıldızı, Terbiye Postası, Anadolu Kliniği, Selçuk, Konya, Orta Anadolu, Nur, Hukuk ve İçtihatlar, Teknik Dergi, Milli Birliğin Sesi, Bozok, Anıt, Türk Folklor Araştırmalar Dergisi, Bizim Yayla, Çağrı, Çağlayan, Özlem, İslam’ın İlk Emri Oku’ ve Konya Öğretmenler Derneği’nin ‘Akıncı Öğretmen’, Seyit Küçükbezirc’inin çıkardığı ‘Çağdaş ve Selçuk, Türk Çiftçi, Konevi, Konya Demokrat, Çare, Konya Haber, Hür Medya, Eylül, Cemre, Barem, Rota, Kırk Bir Kere Edebiyat gibi dergiler de yayınlanmıştır.
1980 ve 1990’lı yıllarda Hakimli ve Kurum Dergileri yayınlanır. Bu yıllar arasında ve sonrasında Konya’da 70 civarında uzun veya kısa süreli Haber, Sanat, Kurumsal ve Hakemli, Akademik, Bilimsel, Araştırma dergiler yayınlanmıştır. Ve günümüze kadar da bu dergilere yeni dergiler eklenmiştir. Sivil Toplum, Meslek Odaları, Dernek ve Vakıflar Dergileri vs. gibi… 2000’li yıllardan sonra Konya gazetelerinin çıkarmış olduğu ekonomi, kültür-sanat ve edebiyat dergileri vardır. Konya yerel gazetelerinin ek olarak yayınladığı saktörel, aktüel, spor, tarihi, akademik, tarım, kültür-sanat-edebiyat, turizm, folklorik vs. dergiler vardır. Bu dergilerin bazıları dijital ortamda da mevcuttur. Örnek olarak Dârülmülk, Kırkambar, Cönk, Liseden Demek, Akademik Sayfalar… Birde Konya’da gazeteci Ömer Kara’nın yayınlamış olduğu kültür-sanat-turizm, aktüel vs. konuları içeren Anadolia dergisi vardır.
KONYA’DA RADYOCULUK ve TELEVİZYONCULUK: Konya’da radyoculuk 1927 yılında Konya Ticaret Odası ile başlar. Fakat Türkiye’de radyoculukla 1990 yılına kadar devlet ilgileniyordu! Gerçi 1980 sonrası Konya’da radyoculuğa ilgi büyük oranda arttı! Konya’da yerel radyo ve televizyonlar da yayın hayatındadır. Bunlar; KON TV, Kanal 42, Konya Olay TV, Sun TV, K-TV, ÜN TV ve BBN Haber TV gibi televizyonlar ve Konya FM, Radyo 7 FM, Radyo EN, Radyo Denge FM, Radyo Ses FM, Ribat FM gibi radyolar yayınlanmakta. 1990 sonrası çok sayıda radyo Konya’da yayına başlar. Konya’da ilk radyo yayını rahmetli/merhum Mehmet Gazel tarafından başlatılır. Daha sonra 1991 yılında Muzaffer Görür ve Ali Tapan tarafından Halkın Sesi radyosu kurulur ve yayınına devam eder. Ve Bizim FM, Enerji FM, Bizim Kral FM, Halkın Sesi, Kent FM, Nadide FM, Derya FM, Esas Radyo, Furkan Radyo, Genç FM, Gözyaşı FM, İsra FM, Konya FM, Net Radyo, Panel FM, Radyo Express, Radyo Gençlik, Radyo Ülkü, Radyo Üniversite, Rota FM, Tiryaki FM.
NOT: Okumuş olduğunuz bugünkü yazım, “Cumhuriyet’in Kuruluşundan Günümüze Konya Gazeteleri, Dergileri, TV ve Radyoları” konusu üzerine oldu. Bir sonraki yazım “Cumhuriyet’in Kuruluşundan Günümüze Konya Gazetecileri ve Yazarları” konusu üzerine olacak.
