ABD/İran Savaşı, Küresel Ekonomiyi Derinden Etkiledi
ABD/İsrail-İran savaşı, küresel ekonomiyi olağanüstü ve derinden etkiledi. Savaş, küresel ekonomik büyümeyi etkilediği gibi enflasyonu da yükseltti. ABD, Avrupa ve Ortadoğu ülkeleri savaştan olağanüstü etkilenirken Türkiye’nin istikrarlı ekonomik politikası bu etkilenmeyi asgari düzeyde atlattı. ABD-İran savaşının küresel ekonomi üzerindeki etkisi hala devam ediyor. Bazı ülkeler ekonomik krizin eşiğinden döndü. Bazı ülkeler büyük ekonomik yara aldı. Türkiye gibi çok az seviyede etkilenen ülkeler oldu.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) raporlarına göre ABD/İsrail-İran Savaşı, Ortadoğu dahil tüm dünya ülkelerini derinden etkilemesi küresel büyümeye negatif olarak yansıdı. Yani, bir yıl önce küresel büyüme ile şu andaki küresel büyüme aynı değildir. ABD/İsrail-İran savaşı devam ederse küresel ekonomiyi daha çok etkileyecektir. Savaşın Ortadoğu’da yayıldığını düşünecek olursak durum daha tehlikeli ve korkunç hale gelebilir! Zaten savaşın dünyadaki ekonomik büyüme ve enflasyon tedirginliğinin etkileri hala devam ederken bir de ‘bu korku’ eklenecek olursa dünyanın hali ne olur siz düşünün!
Ortadoğu’daki savaşın küresel ekonomiyi etkilemesi maalesef enflasyonu artırmakla kalmadı aynı zamanda maliyetlerin yükselmesine de sebep oldu. Savaş, ülkelerin enerji ihtiyaçlarında çok büyük kayıplar yaşattı. Ortadoğu’da patlak veren ABD/İsrail-İran Savaşı, küresel ölçekte ABD, Avrupa, Ortadoğu, Orta Asya ve Asya’nın genelinde derin ekonomik yaralar açtı. Savaş devam etseydi şu anda dünyadaki en büyük sorun ülkelerin enerji açığı olacaktı. Sadece Hürmüz Boğazı’nın İran tarafından kapatılması bile küresel ekonomiyi sarstı, doğal gaz ve petrol piyasalarını olumsuz yönde etkiledi.
OECD’nin (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü) açıklamış olduğu raporlardan ve verilerden de çok iyi anlıyorduk ki savaş sadece uluslararası enerji açığına yol açmadı aynı zamanda lojistik, petrokimya, sülfür, gübre vs. birçok maliyetlerin artmasına sebep oldu. Dünyada enflasyon ve ekonomik büyümenin durması bu yüzdendir. Dünyadaki tüm ülkeler, savaşın kalıcı bir şekilde sona ermesi için çaba gösterilmelidir! Yapılacak tek şey savaşın kalıcı bir barışla sonlandırılması ve küresel ekonominin düzelmesidir. Bu konuda ABD başta olmak üzere dünyadaki tüm ülkeler işbirliği yapmalıdır.
Dünyadaki ekonomik krizin acil/ivedi çözümü için OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü) ve G20 ülkelerinin küresel işbirliğine gitmelidir. Bunun da tek yolu savaşı sona erdirerek kalıcı barışın sağlanmasıdır. Ayrıca dünyadaki merkez bankaları dahil tüm bankalar, işbirliği yaparak enflasyonla mücadele etmeli. Yani, istikrarlı/seviyeli bir politika izleyerek faiz indirimlerine gitmeli.
Ortadoğu’daki savaştan bütün dünya etkilenirken enflasyonu 5 puan etkilemesinin dışında Türkiye’nin istikrarlı ve etkili ekonomik politikası yüzde2,5 büyümeyi getirmiştir. Bu da Türkiye açısından büyük başarıdır. Küresel ölçekte petrol fiyatları dünyayı etkilemesinden ister-istemez Türkiye’de etkilenmiştir. Fakat zamanında alınan önlemler/tedbirler Türkiye’nin bu krizi çok kolay atlatmasına sebep olmuştur.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, ABD/İsrail-İran Savaşı’nın Türkiye’deki enflasyonu 5 puan etkilediğini belirterek Türkiye gibi giyimde kullanılan petro kimya ürünü polyester ve diğer petro kimya ürünlerini dışardan temin eden ülkeleri de etkilediğini ifade etti.
Ortadoğu’daki savaş uzayacak olursa, uluslararası petrol fiyatlarını etkileyecek ve Türkiye’yi de kapsamı içine alarak başta enerji olmak üzere gıda ve gübre fiyatlarında artışa yol açacaktır. Türkiye’nin şu andaki tek sorunu; gıda, emekli maaşları ve halkın boynunu büken hayat pahalılığıdır. Maalesef hükümet/iktidar bu konuda sınıfta kalmıştır! Çünkü, hükümet/iktidar tarafından yapılan açıklamalarla halkın yaşadıkları ve şikayetleri birbirini tutmuyor!..
